Менің болашақ арманым әнші болу

Жалпы мәлімет

Сабақтың тақырыбы

Шылау сөздер

Сыныбы

6-сынып

Жалпы мақсаты

  • Оқушыларға шылау туралы түсінік беру.
  • Ойларын толық байланыстыра отырып, сөйлеу мәдениетін дамыту және көркем жазу дағдыларын жетілдіру.
  • Сыни ойлау арқылы өздігінен жұмыс істеу және бір-біріне қолдау көрсету дағдыларын қалыптастыру.
  • Интерактивті байланыс пен топтық жұмыс арқылы бірлесіп білім алуға жағдай жасау.

Оқытудың нәтижесі

  • Топта жұмыс істей отырып, өз ойын еркін жеткізе алады.
  • Бірлесіп әрекет ету мәдениеті қалыптасады.

Түйінді идеялар

  • Топтық жұмыста өзін-өзі реттей алады.
  • Диалог арқылы күмәнді жауаптарын түзетіп, нақтылай алады.

Психологиялық ахуал: психогеометриялық диагностика

Оқушылар 3 топқа бөлінеді: Квадрат, Шеңбер, Үшбұрыш.

Квадрат

Сенде төзімділік, шыдамдылық, еңбекқорлық жақсы дамыған. Айналаңдағы адамдарды ұйымдастыру, реттеу және жүйелеу қабілетің жоғары. Сенен үздік әкімші шығуы мүмкін.

Шеңбер

Сенде адамгершілік қасиеттер жоғары дамыған. Сен әріптесіңді тыңдай аласың, оның қайғысы мен қуанышын бөлісесің. Өзгеге жәрдемдесу қабілетің қалыптасқан.

Үшбұрыш

Саған басқарушылық қасиет тән. Мақсатыңа жету үшін барлық мүмкіндігіңді жұмсайсың. Өзіңе сенімдісің, жеңіс пен жетістікке ұмтыласың. Қоғамдық өмірде және жұмыста жоғары нәтижеге қол жеткізуге бейімсің.

Ескерту: Үшбұрыш белгісі Tailwind шекаралары арқылы жасалды.

Сабақ кезеңдері

I. Қызығушылықты ояту

«Сөйлейтін сандар» тапсырмасы

Берілген сандар арқылы әріптерді сәйкестендіріп, жасырын сөзді табыңдар:

3628455635812472883663
ШАЗСУДЛЕРӨЫ

Көбейту амалдары

Мысалдарды орындап, нәтижелерін жазыңдар:

9 × 4 = 4 × 9 = 7 × 9 = 9 × 5 = 4 × 6 = 9 × 9 = 7 × 4 = 8 × 9 = 7 × 5 = 11 × 8 = 8 × 7 =

Қосымша: ребусты шешу.

II. Мағынаны ажырату

INSЕRT кестесі арқылы жұмыс:

Білемін

Бұрыннан таныс білім

Білдім

Жаңа ақпарат

Білгім келеді

Сұрақтар мен қызығушылық

III. Жаңа сабақты түсіндіру

Мысал сөйлемдер арқылы шылаудың қызметін байқау:

«Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін,
Жоқ-барды, ертегіні термек үшін.»
Абай
Менің әнімді сен ғана ынтығып тыңдайсың.
Бұл жерге Ербол мен Ерасыл бірге келген болатын.

Шылау сөз дегеніміз

  • Толық лексикалық мағынасы болмайды.
  • Түрленбейді.
  • Сөйлем мүшесі бола алмайды.
  • Сөз бен сөзді немесе сөйлем мен сөйлемді байланыстырады, қосымша мән үстейді.

Септеулік шылау

Мысалы: туралы, үшін

Демеулік шылау

Мысалы: ғана, -ақ

Жалғаулық шылау

Мысалы: және, бірақ, өйткені

IV. Мағынаны ажырату (қайта оралу)

INSЕRT кестесін толықтыру: «Білемін», «Білдім», «Білгім келеді».

V. Талқылау кезеңі: «Білгенге маржан»

Тапсырма 1

Мәтіннен шылау сөздерді табыңдар. Сонымен қатар үзіндінің қай шығармадан алынғанын және авторын анықтаңдар.

Сатай көзін ашпастан самарқау ғана қимылдай бастады. Іңірде жағылған оттан кейін түні бойы суық тартып кеткен үйдің іші қоңыр салқын.

Тапсырма 2

Мәтіннен шылау сөздерді табыңдар. Үзіндінің қай шығармадан алынғанын, бұл кімнің сөзі екенін және авторын анықтаңдар.

Бесінші. Жоғарыда қабылданған міндеттемелердің мүлтіксіз орындалуын қамтамасыз ету үшін күн сайын ұйықтар алдында өзіме-өзім есеп беріп, жақсы-жаман қылықтарымды осы дәптерге жазып отырамын. Осы айтылғандарды жүзеге асыру – мен үшін ұлы сын. Егер осы сыннан өте алмайтын болсам, онда маған бұдан былай оқу оқып қажеті жоқ.

VI. Оқулықпен жұмыс және сергіту

Оқулықпен жұмыс

323-жаттығу: мәтіннен шылау сөздерді табыңдар.

Сергіту сәті

«Артық білім – кітапта» тапсырмасы: сызбаны толықтырып жазыңдар.

Уақыт өлшемдері

Сызбаны толықтыру

Ғасыр — ____ жыл
Жыл — ____ ай
Мезгіл — ____ ай
Ай — ____ күн
Апта — ____ күн
Күн — ____ сағат
Сағат — ____ минут
Минут — ____ секунд

Айырмашылығына қарай топтастыру

Тізім: Ғасыр, Жыл, Мезгіл, Ай, Апта, Күн, Сағат, Минут, Секунд.

Секунд → Минут → Сағат → Күн → Апта → Ай → Мезгіл → Жыл → Ғасыр → Өмір

VII. Ой толғаныс

5 минуттық эссе: «Менің бір күндік өмірім».

VIII. Ауызша жұмыс: семантикалық карта

Төмендегі сөздерді сөз таптарына сәйкестендіріңдер: еліктеуіш, бейнелеуіш, одағай, шылау.

Сөз Еліктеуіш Бейнелеуіш Одағай Шылау
1 Пай-пай
2 Туралы, үшін
3 Тарс-тұрс
4 Жә
5 Кә-кә
6 Не, бірақ, да, өйткені
7 Селк
8 -ақ, ғана
9 Ырс-ырс
10 Саңқ

Қорытынды кезеңі: «Бес жолды өлең»

  1. 1. Сөз таптарының бірі: шылау
  2. 2. Өзіндік ерекшелігі: түрленбейді
  3. 3. Айырмашылығы: лексикалық мағынасы жоқ
  4. 4. Айырмашылығы: сөйлем мүшесі бола алмайды
  5. 5. Қызметі: сөздерге және сөйлемдерге қосымша мән үстейді

Бағалау кезеңі: тест

«Біліміңді сынап көр»

1. Шылау дегеніміз не?

  • A) Лексикалық мағынасы бар сөз.
  • B) Түрленетін, сөйлем мүшесі болатын сөз.
  • C) Лексикалық мағынасы жоқ, сөз бен сөзді немесе сөйлем мен сөйлемді байланыстыратын сөз.

2. Шылау сөздер білдіретін мәні мен атқаратын қызметіне қарай нешеге бөлінеді?

  • A) Екіге
  • B) Үшке
  • C) Төртке

3. Шылау сөздің басқа сөз таптарынан айырмашылығы:

  • A) Тәуелденеді, септеледі
  • B) Жіктеледі, көптеледі
  • C) Түрленбейді

4. Қай сөзде шылау бар?

  • A) Қарағанды қаласы
  • B) Ол көргенін айтқанды
  • C) Бала қазды қуды

5. Шылау қатысқан сөйлемді табыңыз.

  • A) Оның кітабы соғыс туралы екен.
  • B) Мен ержеткенде мұғалім болғым келеді.
  • C) Менің болашақ арманым әнші болу.

6. Шылау сөздің басқа сөз таптарынан айырмашылығына жатпайды:

  • A) Бүгін ерте келдік, бірақ жарыстан қалып қойдық.
  • B) Шылау сөз тұрлаулы, тұрлаусыз мүше бола алады.
  • C) Шылау сөз түрленбейді.

Жауап кілті

1 — C
2 — B
3 — C
4 — B
5 — A
6 — B

Бағалау шкаласы

  • 6 дұрыс жауап5
  • 4–5 дұрыс жауап4
  • 3 дұрыс жауап3
  • 1–2 дұрыс жауап2

Рефлексия

INSЕRT тәсіліне қайта оралып, сабақ соңында кестені толықтырыңдар: «Білемін», «Білдім», «Білгім келеді».