Түзете - дамыта оқыту сыныбы оқушылары кімдер
Ойын элементтері арқылы психикалық дамуы тежелген балалардың танымдық іс-әрекеттері мен сөздік қорын дамытудың әдіс-тәсілдері
Бүгінгі күні жалпы білім беретін мектептерде үлгерімі төмен оқушылардың едәуір бөлігі психикалық дамуы тежелген (ПДТ) балалар екені ғылыми түрде дәлелденіп отыр. Дефектологтар В. И. Лубовской мен К. С. Лебединская зерттеулерінде балалардың жас мөлшері бірдей болғанымен, психикалық дамуы әртүрлі болуы мүмкін екені, яғни интеллектуалдық қабілеті жас ерекшелігіне әрдайым сәйкес келмейтіні ерекше атап көрсетіледі.
Психикалық даму тежелісі дегеніміз не?
Психикалық даму тежелісі (ПДТ) ғылымда психиканың дамуының уақытша артта қалуы ретінде түсіндіріледі. Бұл жағдайдың пайда болуына әртүрлі факторлар ықпал етуі мүмкін, соның ішінде қазіргі қоғамдағы әлеуметтік қиындықтардың әсері де бар.
ПДТ-ның негізгі топтары
Психикалық дамудың тежелуі дәстүрлі түрде 4 топқа бөлініп қарастырылады:
-
1
Конституциялық
Жеке даму қарқыны мен ерекшеліктеріне байланысты.
-
2
Соматикалық
Денсаулықтың жалпы әлсіреуі, ұзаққа созылған аурулармен байланысты.
-
3
Психогендік
Тәрбиелік, эмоциялық және әлеуметтік орта ықпалына байланысты.
-
4
Церебралдық-органикалық
Мидың органикалық зақымдануы немесе орталық жүйке жүйесінің жетілмеуімен байланысты.
Арнайы білім беру және қолдау жүйесі
Қазіргі таңда елімізде арнайы білім беруді қажет ететін балаларға арналған оқу-тәрбие ұйымдарының түрлері кеңейіп келеді: арнайы мектептер ашылуда, сондай-ақ жалпы мектептердің құрамында арнайы сыныптар ұйымдастырылуда. ПДТ балалардың нәтижеге жетуі үшін олар үнемі назардан тыс қалмауы қажет.
Психологиялық түзету-дамыту жұмыстарының принциптері
-
Жеке ерекшелікті анықтау
Баланың тұлғалық және танымдық қырларын ескеру.
-
Шаршаудың алдын алу
Жүктемені реттеу, үзіліс пен қарқынды дұрыс жоспарлау.
-
Ойын арқылы оқыту
Оқу әрекетін ойын формасында ұйымдастыру.
-
Ойын дағдысын оқу әрекетіне көшіру
Ойындағы тәсілді тапсырманы орындауға қолдану.
-
Арнайы әдістемелерді қолдану
Құралдар мен тәсілдерді мақсатты пайдалану.
-
Жылдық диагностика
Даму деңгейін жүйелі салыстырып, ілгерілеуді бақылау.
Түзете-дамыта оқыту сыныбының оқушылары кімдер?
Түзете-дамыта оқыту сыныптарына әртүрлі биологиялық және әлеуметтік себептердің салдарынан оқуда, мектепке бейімделуде қиындық көретін балалар қабылданады. Бұған орталық жүйке жүйесі қызметінің жеткілікті жетілмеуі, соматикалық әлсіздік, астеникалық жай-күй, сондай-ақ педагогикалық қараусыздық сияқты факторлар кіруі мүмкін.
Білім, білік, дағдыны дамыту бағыттары
Оқуға дайындық
Оқуға даярлықты қамтамасыз ететін психофизиологиялық мүмкіндіктерді қажетті деңгейге дейін дамыту.
Ой-өрісті кеңейту
Танымдық процестерді дамытып, дүниетанымын кеңейту.
Оқу мотивациясы
Оқу қажеттілігін қалыптастыру және қызығушылықты тұрақтандыру.
Әлеуметтік-адамгершілік мінез-құлық
Қарым-қатынас мәдениетін, жауапкершілік пен өзара сыйластықты дамыту.
Жүйелі бақылау
Баланың оқуындағы және мінез-құлқындағы өзгерістерді кезең-кезеңімен қадағалау.
Интеллектуалдық біліктіліктер
Талдау, салыстыру, жалпылау, топтастыру, логикалық жіктеу дағдыларын дамыту.
Жалпы даму деңгейін көтеру
Түзете-дамыта оқыту арқылы тұтас даму динамикасын қолдау.
Жағымды әлеуметтік орта
Қауіпсіз, қолдаушы және ынталандыратын орта қалыптастыру.
Автор туралы
Батыс Қазақстан облысы, Теректі ауданы, Жаңа Өмір ауылы, Шаған жалпы орта білім беретін мектебі.
Коррекциялық түзете-дамыта оқыту сыныбының мұғалімі: Белхаирова Асемгүл Мұстахимовна.