Ерте тас дәуірінде

§13. Қазақ хандары, билері және батырларының тарихы (5-сынып)

Бұл материал 5-сыныпқа арналған «Қазақстан тарихы» пәні бойынша қысқа мерзімді сабақ жоспарының мазмұнын жүйелейді: мақсат, міндет, күтілетін нәтиже, негізгі идеялар және бағалау/бекіту тапсырмалары.

Сабақтың тақырыбы

§13 — Қазақ хандары, билері және батырларының тарихы.

Жоспар және дереккөздер

Білім стандарты және пән бағдарламасы.
«Қазақстан тарихынан әңгімелер» оқулығы (5-сынып).
Авторлар: Артықбаев Ж. О., Сабданбеков Ә. Ә., Әбіл Е. Н.
Интернет материалдары және Wiki деректері.

Жалпы мақсат

Қазақ хандары, билері және батырларының ел басқару мен ел қорғаудағы тарихи рөлін таныту, мемлекеттік басқару мен құқықтық дәстүр туралы бастапқы түсініктерді кеңейту және оқушылардың бірлескен жұмыс дағдыларын дамыту.

Міндеттері

1) Қазақ хандары, билері және батырларының ерлігі, елге сіңірген қызметі, сондай-ақ мемлекеттік басқару жүйесінің ерекшеліктері туралы түсінік қалыптастыру және тарихи тұлғалардың үлесін бағалай білуге бағыттау.

2) Өткен ғасырлардағы қазақ елінің сот жүйесі мен төрелік ету дәстүрі туралы мәлімет беру арқылы мемлекет, билік туралы білімді кеңейту және құқықтық түсініктерін дамыту.

3) Топта бірлесіп жұмыс жасауға тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже

Оқушылар қазақ хандары, билері және батырларының елді басқарудағы және қорғаудағы қызметі туралы мәтіндерді оқып, негізгі ойды анықтайды, тұжырым жасайды және тарихи фактілерге сүйене отырып пікір білдіруге дағдыланады.

Негізгі идеялар

Оқушылар хандардың, билердің, батырлардың өмір жолы мен тарихи қызметін талдай отырып, қазақ халқының қалыптасуына әсер еткен факторларды түсінеді және өз ойын дәлелді түрде қорытындылай білуге үйренеді.

Үй тапсырмасын бекіту: жабық тест

Әр сұраққа бір дұрыс жауапты таңдаңыз.

1) Қазақ хандығы құрылу қарсаңында Ақ Орданы кім биледі?

A)Жошы Ә)Әбілқайыр Б)Керей В)Жәнібек
2) Аңыз бойынша қазақ халқының арғы атасы кім болып саналады?

A)Жошы Ә)Алаш Б)Керей В)Жәнібек
3) Қай ханның тұсында қазақ халқының саны 1 миллионға жетті?

A)Жәнібек Ә)Керей Б)Қасым В)Төле
4) «Қазақ» этнонимінің мағынасы:

A)Хан, батыр Ә)Еркін адам, ерікті қоғам Б)Тәуелсіз ел В)Қоғамдық билік
5) «Алаш» атауы қай дәуірде қалыптасты?

A)Ерте тас дәуірінде Ә)Мыс-тас дәуірінде Б)Қола дәуірінде В)Темір дәуірінде
6) Қазақ халқының түр-тұрпатындағы еуропеоидтық белгінің (шамамен 30%) қай дәуірден қалған мұра екені көрсетіледі?

A)Қола дәуірі Ә)Темір дәуірі Б)Тас дәуірі В)Ежелгі заман
7) Қазақ халқы жеке халық болып қай ғасырларда қалыптасты?

A)XIV–XV ғғ. Ә)XV–XVI ғғ. Б)XX–XXI ғғ. В)X–XII ғғ.
8) Алтын Орда халқын қалай атады?

A)Ноғайлы Ә)Алаш Б)Қазақ В)Моңғол
9) Керей мен Жәнібек бастаған қазақтар қай мемлекеттен бөлініп кетті?

A)Әбілқайыр мемлекетінен Ә)Орыс хандығынан Б)Алтын Ордадан В)Барлығы дұрыс
10) XV ғасырдың ортасында Көшпелі өзбек мемлекетінен бөлінген Жәнібек пен Керей бастаған қазақтар қай жерге қоныстанды?

A)Таңбалы Нұра Ә)Моғолстанға Б)Жетісуға В)Барлығы дұрыс

Қосымша ескерту

«Қазақ хандары, билері және батырларының тарихы» тақырыбы бойынша толық нұсқаны және «Тарих туралы түсінік, Қазақстан тарихының кезеңдері» (қысқа мерзімді жоспар) материалдарын қосымша дереккөз ретінде қарастыруға болады.