Қырғыздың музыкалық аспаптарын ата
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Сынып
5-сынып
Тақырып
Өзбек музыка өнері
Сабақ түрі
Дәстүрлі емес
Сабақ типі
Жаңа сабақ
Сабақтың мақсаты
-
1
Оқушыларды өзбек халқының музыка мәдениетімен таныстыру.
-
2
Әлем халықтарының музыкасына қызығушылықты арттыру.
-
3
Эстетикалық тәрбие беру.
Көрнекіліктер мен ресурстар
-
Көрнекі материал
Аспаптардың суреттері, кесте
-
Аудио
Үнтаспа (өзбек музыкасы)
-
Аспап
Клавиш
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтижелерімен таныстыру.
II. Өткенді қайталау
Ойын форматы: «Кім көп біледі?»
Тапсырма: қалташалардағы сұрақтарды алып, ауызша жауап беру.
-
Қырғыздың музыкалық аспаптарын атаңыз.
Қомыз, қыл қияқ, жығаш, ооз қомыз, темір қомыз, гоор, сырнай, керней, добулпаз, доол.
-
Қырғыз халық аспаптары неше дауысты болып келеді?
2–3 дауысты.
-
Қырғыз халық музыкасын насихаттаушылар кімдер?
Ақындар, жыршы-термешілер, манасшылар.
-
Қырғыздың вокалдық шығармашылығында кең өріс алған орындаушылық өнерді атаңыз.
Жалғыз дауысты жеке орындаушылық.
-
Қазақтың сыбызғысына ұқсас қырғыз аспабын атаңыз.
Гоор.
-
Қазақша домбыра аталатын қырғыз аспабын атаңыз.
Қомыз.
III. Жаңа сабақ: Өзбек музыка өнері
Өзбек халқының музыкалық мәдениетінде дәстүрлі аспаптар ерекше орын алады. Аспаптар дыбыс шығару тәсіліне қарай бірнеше топқа бөлінеді.
Ысқышпен ойналатын аспаптар
Гиджак, сато, сетор.
Шертіп тартылатын ішекті аспаптар
Дутар, танбур, ур, рубаб.
Ұрмалы ішекті аспап
Чанг.
Үрмелі аспаптар
Сибизик, буламан, сурнай, қошнай, гаджир, карнай.
Ұрмалы аспаптар
Дойра, нагора, сафаиль.
Фольклорлық дәстүрдің негізгі тармақтары
Өзбек халқында, Шығыс халықтарының көпшілігіндегідей, халықтық фольклордың екі ірі тармағы бар: халық шығармашылығы және ауызша дәстүрлі кәсіби өнер — макомдар (қазақша: мақамдар).
Өзбек ән жанрлары
Терма (қазақша: терме), қошук, лапар, ялла, ашула.
IV. Музыка тыңдау
Оқушыларға өзбек музыкасының үлгілерін тыңдатып, әуеннің сипаты, ырғақ ерекшелігі және аспаптық бояуы бойынша қысқаша пікір алмасу.
V. Саз сауаты
Аспаптық музыка — жеке музыка аспаптарына (фортепиано, скрипка, виолончель, кларнет, домбыра, қобыз, гармонь, мондолино) арналып жазылатын шығармалар. Оған концерт, вариация, фантазия, этюд, полонез, күй, сондай-ақ вальс, полька, мазурка сияқты би әуендері жатады.
VI. Вокалдық жаттығулар
Дыбыс ашу, тыныс алу және дикцияны қалыптастыруға арналған қысқа жаттығулар орындау.
VII. Ән жаттау
Жатталатын ән: «Жылқышы әні» (қырғыз әні).
VIII. Рефлексия
-
Бүгінгі сабақта нені үйрендік?
-
Қай бөлігі ерекше ұнады?
-
Сабақ қандай көңіл күйде өтті?
IX. Қорытынды
Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының нақтылығы және шығармашылық қатысуы бойынша бағалау.
Үй тапсырмасы
- Өзбек музыка өнері туралы қосымша ақпарат оқу.
- Әнді жаттау және орындауға дайындалу.