Қарапайым кеңестер

Ақшаны жинау үшін ең алдымен бір нәрсені анықтап алу керек: сізге бұл ақша не үшін қажет? «Әйтеуір бір күні керек болып қалар» деген мақсат көбіне іске аспайды.

Көп адамның жоспарын бұзатын нәрсе — күтпеген шығындар. Сондықтан ойыңызды нақты бір мақсатқа бекіткен дұрыс: жаңа көлік, ноутбук, пәтер немесе басқа маңызды жоспар.

Көзіңіздің алдында айқын мақсат тұрса, алға жылжу жеңілдейді: мотивация да тұрақты болады, нәтижені де нақты көресіз.

Мақсат анықталғаннан кейін, оған жететін мерзімді белгілеңіз. Мұнда өз мүмкіндігіңізді ескерген маңызды: тым қысқа мерзім күйзеліске әкеледі, тым ұзақ мерзім тәртіпті әлсіретеді.

Мысалы, көлікке ақша жинағыңыз келе ме? Тек «жинаймын» деп қою аз — бір жыл ішінде орындауға (немесе нақты өзіңізге ыңғайлы мерзімге) талпыныңыз. Әйтпесе кез келген ұсақ себеп жоспарды бұзып жібереді: «Бұл жолы жинамай-ақ қояйын, принтер алуым керек» дегендей.

Мақсаттың құны мен мерзіміне сүйеніп, белгілі бір кезеңде (күн, апта, ай) қанша жинау керегін есептеңіз. Бұл — ақша жинауды жеңілдететін ең қарапайым әрі ең тиімді қадам.

Сіз үшін қайсысы маңыздырақ: жаңа айфон ба, әлде ойын құрылғысы ма? Көбіне таңдауға тура келеді. Егер бәрін бірдей алғыңыз келсе, «ақшаны қалай жинаймын?» деген сұрақ жиі мазалайды.

Өз мүмкіндігіңізді дұрыс бағалап, күшіңізді бір негізгі мақсатқа бағыттаңыз. Бір мақсат — бір жүйе — нақты нәтиже.

Алдағы уақытқа ақша сақтау үшін, қазіргі шығындарды қысқарту қажет. Әсіресе «байқалмай кететін» ұсақ шығындар көп жағдайда үлкен соманы жұтып қояды.

Егер күмәнді шығыс түрлері болса, оларды батыл қысқартыңыз. Мысалы, апта сайын түнгі клубтарға бару көңілді болуы мүмкін, бірақ ақша жинауды бастағанда бұл әдетті азайтқан дұрыс: денсаулыққа да пайдалы, бюджетке де жеңіл.

Кіріс пен шығыстың нақты көлемін білген кезде ғана жоспарланған бюджет орындалады. Бұл әдет сізді ақша жинауға үйретеді әрі артық шығындарды дер кезінде байқауға көмектеседі.

Нақты бюджет болғанда, аптасына немесе айына бұрынғыдай ойланбай ақша жұмсамайсыз. Мысалы, бір кеш үшін қымбат кафеде алаңсыз 50$ төлей салу әдеті біртіндеп азаяды.

Мүмкіндігінше несиеге жүгінбеген дұрыс. Біріншіден, несие көбіне үлкен пайыз қосады. Екіншіден, қолыңызда өз ақшаңыз емес, бөтен ақша болғандықтан, оны жұмсау жеңіл болып кетеді.

Еңбекпен тапқан ақша банктен алынған ақшаға қарағанда «қымбат» сезіледі — сондықтан оны сақтауға да, жоспармен жұмсауға да бейім боласыз.