Ақпараттық үдерістердің түрлі мысалдарын қарастыру

Ақпараттық үдерістер ұғымын түсіндіру

Сабақтың негізгі бөлігі «үдеріс» ұғымын нақтылаудан басталады. Мұғалім оқушылардан бұл сөзді немен байланыстыратынын сұрайды. Осы арқылы күнделікті өмірдегі, қоғамдағы және табиғаттағы өзгерістердің бәрі белгілі бір заңдылықпен жүретінін көрсету мақсат етіледі.

Оқушылардың мысалдары

  • Тамақ дайындау үдерісі
  • Тарихи үдеріс
  • Өзен мен көл суының мұзға айналу үдерісі
  • Емделу үдерісі

Мұғалімнің түсіндіруі

Тамақтың дайындалуы — бұл бастапқы өнімдердің (ұн, тұз, су, ет, сәбіз, пияз, картоп) өңделіп, нәтижесінде жаңа өнімнің пайда болуы. Ал құлдық дәуірден феодалдық дәуірге өту — қоғамның экономикалық және әлеуметтік өзгерістерін сипаттайтын тарихи үдеріс.

Өзендегі және көлдегі судың мұзға айналуы — температура мен уақыт өзгерісіне байланысты судың күйінің ауысуын түсіндіретін физикалық үдеріс.

Негізгі ой: ақпараттық үдеріс

Мұғалімнің оқушыларға мәтін жаздыруы — ақпараттың ауызша түрден жазбаша түрге ауысуы. Бұл әрекет барысында ақпараттың кейбір сипаттары өзгеруі мүмкін:

  • Көлемі

    Мәтін қысқаруы немесе кеңеюі мүмкін.

  • Формасы

    Ауызша ақпарат жазба құрылымына түседі.

  • Мазмұны

    Нақтылау, түзету, толықтыру орын алуы мүмкін.

Осындай өзгерістер мен түрлендірулер жүретін әрекеттер жиынтығын ақпараттық үдеріс деп атауға болады.

Мұғалімнің атқаратын жұмысы

  • «Ақпараттық үдеріс» ұғымын анықтау.
  • Қоғамдағы ақпараттық үдерістерге мысалдар келтіру.
  • Табиғаттағы ақпараттық үдерістерге мысалдар келтіру.
  • Техникадағы ақпараттық үдерістерге мысалдар келтіру.
  • «Технология» ұғымын анықтау.
  • «Ақпараттық технология» ұғымын анықтау және оның құралдарын ажырату.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, мақсат пен күтілетін нәтижелерді қысқаша белгілеу.

2) Жаңа сабақты түсіндіру

«Үдеріс» ұғымын өмірдегі мысалдар арқылы ашу және осы логика бойынша ақпараттың өзгеруі мен берілуін ақпараттық үдеріс ретінде түсіндіру.

3) Қорытынды

Ақпараттық үдеріс анықтамасын бекіту, мысалдарды талқылау және негізгі белгілерін қорытындылау.

4) Үй тапсырмасы

Күнделікті өмірден, қоғамнан немесе табиғаттан ақпараттық үдерістерге кемінде 5 мысал тауып, олардың қалай өзгеретінін қысқаша сипаттау.