Қазақша рефераттар

Қырғызстанның ақшасы

Математика және Қазақстан Республикасы тарихы: сайыс-сабақ

Бұл материал математика мен Қазақстан тарихын кіріктіріп өткізілетін сайыс-сабаққа арналған. Сабақ форматы оқушылардың қызығушылығын арттырып, диалог мәдениетін қалыптастыруға және топпен жұмыс істеу дағдыларын дамытуға бағытталған.

Сабақтың түрі

Сайыс

Көрнекіліктер

  • Тақырыптық материалдар
  • Тапсырмалы плакаттар
  • Қима қағаз тапсырмалар
  • Ребустер

Негізгі идея

Тарихи деректерді математика тапсырмаларымен байланыстыра отырып, практикалық ойлауды, патриоттық сезімді және қарым-қатынас мәдениетін дамыту.

Мақсаты

  1. Математиканың практикалық бағыттылығын көрсету және стандартты емес форма арқылы пәнге қызығушылықты нығайту.
  2. Әдеп мәдениетін, диалогтық сөйлеу мәдениетін қалыптастыру; азаматтылық пен толеранттылыққа тәрбиелеу.
  3. Шығармашылық және коммуникативтік қабілеттерді, ұжыммен жұмыс істеу дағдыларын және патриоттық сезімді дамыту.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу, оқушылардың назарын сабақ ырғағына бағыттау.
  • Екі сынып оқушыларын араластырып, 2 топқа бөлу.
  • Топтар атауын таңдап, капитанын сайлайды.
  • Мұғалім тарихи миниатюраларды дайындайды, әділқазылар алқасы белгіленеді.

Эпиграф:
«Берекелі болса ел — жағасы жайлау, ол бір көл.
Берекесі кеткен ел — суы ашыған батпақ көл…»
Абай

2) Кіріспе

Қазақстан — табиғаты көркем, ландшафты алуан түрлі, қалалары сәулетімен көз тартатын ел. Мұнда шығысқа тән нақыш пен батысқа тән заманауи дизайн үйлесім тапқан, ғасырлардан жеткен дәстүр сақталған. Тәуелсіздікке дейінгі және тәуелсіздік кезеңіндегі күрделі белестерден өтіп, ел бүгінгі деңгейге табандылықпен жетті.

Бүгін біз маңызды тарихи оқиғалардың бір бөлігін «ғылымдар патшасы» — математика арқылы зерделейміз: даталарды, ұғымдарды, есептерді және логикалық тапсырмаларды бір арнаға тоғыстырамыз.

3) Ширату: графикалық диктант («Мен дұрыс айттым ба?»)

Оқушылар әр тұжырымға иә белгісін ^, ал жоқ белгісін _ арқылы қояды. Нәтижесінде «жүру маршруты» болатын график-сурет пайда болады.

Тұжырымдар

  1. Екі нүктемен шектелген түзудің бөлігі кесінді деп аталады.
  2. Квадраттық функцияның графигі парабола деп аталады.
  3. Беттестіргенде ұштары және қабырғалары дәл келетін фигуралар тең фигуралар деп аталады.
  4. 7-ші Азия ойындары Қазақстанда өтті.
  5. Бұрыштың өлшем бірлігі — сантиметр.
  6. Қазақстанның тәуелсіздігіне биыл 20 жыл.
  7. Өлшемі 90 градустан үлкен бұрыш сүйір бұрыш деп аталады.
  8. Жарты түзу сәуле деп аталады.

Ойын логикасы

Алынған график — ойынның жүру маршруты. Оның төбелері — кезеңдер (шыңдар). Әр шыңда кезеңге сәйкес сөздің алғашқы әрпі жасырылады; ойын барысында командалар сол сөзді табады.

Нәтиже: маршрут бойынша әр кезеңде тарихи дерек пен математикалық тапсырма біріктіріледі.

Маршрут шыңдары: тарих пен математика байланысы

Т шыңы — Тәуелсіздік күні

16.12.1991

Шың басындағы сөзді табу үшін 6 цифр анықталып, еліміздің құрылуының бастауы болған дата құрастырылады.

  • Натурал сандардың ең кішісі
  • Цифрлардың ең үлкені
  • Ең кіші жай сан
  • Ауданы 36 м2 болатын шаршының қабырғасының ұзындығы
  • a0 мәні
  • 0,5 + 0,5

Қазақстан — көпұлтты тәуелсіз мемлекет. 1991 жылы 16 желтоқсанда тәуелсіздігін жариялады. 1991 жылдың 1 желтоқсанында еліміздің тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев сайланды. 1992 жылы мемлекеттік рәміздер бекітілді: Ту, Елтаңба және Әнұран. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі — қазақ тілі.

В шыңы — Валюта

15.11.1993

Командалар кезекпен сұрақтарға жауап береді, кейін тапсырмаларды біріктіретін ортақ ұғымды табады.

Сұрақтар (үлгі)

  1. Сату курсы: 1$ = 120 тг. 5$ қанша теңге? (600 тг)
  2. 500$ ше? (60 000 тг)
  3. Қырғызстанның ұлттық валютасы? (сом)
  4. Егер 1 рубль = 5 тг болса, 60 000 тг-ге қанша рубль алуға болады? (12 000 рубль)
  5. 600 рубль қанша теңге? (3 000 тг)
  6. Украинаның ұлттық валютасы? (гривня)
  7. 600 рубльдің 10%-ы қанша теңге? (300 тг)
  8. Банкте 1 рубль = 4,8 тг, базарда = 4,7 тг. 1000 рубль алғанда қанша теңге үнемдейсің? (100 тг)
  9. 1$-дың 50%-ы? (50 цент)

1993 жылдың 15 қарашасында Қазақстан аумағында ұлттық валюта — теңге енгізілді. «Теңге» атауы ортағасырлық түркі күміс тиындары денге немесе таньга сөздерімен байланыстырылады; бұл атаулар орыс тіліндегі «деньга» сөзімен де сабақтас.

1993 жылдың мамырында елімізде бағалы қағаз шығаратын алғашқы цех ашылды. Алғашқы 1, 3, 5, 10, 20 және 50 теңгелік банкноттар Англияда басылып шығарылды. Кейін бұл экономикалық тұрғыдан тиімсіз болғандықтан, 1995 жылдың 19 мамырында Президент Н.Ә. Назарбаевтың қатысуымен Республикалық банкнот фабрикасының ашылу салтанаты өтті.

Азиадаға арнайы үш ерекше монета түрі шығарылды: ең ірісінің салмағы 1 кг, диаметрі 100 мм, 925 сынамалы күмістен жасалған; 100 теңгелік монета 999 сынамалы алтыннан құйылып, 8 мың дана шығарылды; 500 теңгелік күміс монеталар 12 қырлы пішінде дайындалды.

К шыңы — Конституция

30.08.1995

Негізгі сөзді табу үшін кроссворд шешіледі. Сұрақтар математикалық ұғымдарға сүйенеді.

Кроссворд сұрақтары

  1. Екі нүктемен шектелген түзу.
  2. Дәлелдемесіз қабылданатын сөйлем.
  3. Бұрын анықталған ұғымдарға сүйенбейтін ұғымдар.
  4. Бұрышты қақ бөлетін сәуле.
  5. Дәлелдеуді қажет ететін сөйлем.
  6. Жазықтықта өлшеу ғылымы.
  7. Заттарды санауға қолданылатын сандар.
  8. Негізгі геометриялық ұғым.
  9. Нүктенің бірінші координатасы.
  10. Нүктенің екінші координатасы.

Конституция — еліміздің негізгі заңы. 1995 жылы бүкілхалықтық референдум арқылы қабылданды. Осы құжаттың негізінде Қазақстан демократиялық, егемен, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықты.

А шыңы — Астана

1997–1998

Тапсырма: ребустерді шешіңіздер және қалаларды атаңыздар: Орынбор, Қызылорда, Алматы, Астана. Бұл қалаларды не біріктіреді?

Бұл қалалардың бәрі әр кезеңде Қазақстанның астанасы болған. Алғашқы астана — Орынбор (қазіргі Ресей Федерациясының аумағында). 1925 жылы астана Қызылордаға, 1929 жылы Алматыға көшірілді. Астана қаласы 1998 жылдың 10 маусымында ресми түрде ел астанасы ретінде таныстырылды.

Астана жыл сайын көркейіп, қонақтар мен тұрғындардың қызығушылығын арттыра түсуде. 1999 жылы қалаға ЮНЕСКО-ның «Бейбітшілік қаласы» сыйлығы беріліп, әлемнің үздік 30 қаласының қатарына енді.

Е шыңы — ЕҚЫҰ саммиті

01.12.2010

Логикалық тапсырма

Бір отбасында төрт бала бар, олардың жастары: 5, 8, 13 және 15. Балалардың есімдері: Ықылас, Ерлан, Қызғалдақ және Ұлжан. Егер балабақшаға баратын бала — ұл болса; Ықылас Қызғалдақтан үлкен болса; әрі Ықылас пен Ерлан жастарының қосындысы 3-ке бөлінсе, онда әр баланың жасын анықтаңыздар және өсу ретімен жазыңыздар.

Жауап (өсу ретімен):
Ерлан — 5, Қызғалдақ — 8, Ықылас — 13, Ұлжан — 15.

Тарихи дерек

2010 жылдың 1 желтоқсанында Астанада Қазақстан үшін маңызды оқиға өтті: Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) саммиті ашылды. Саммитке 56 елдің басшылары қатысты.

Бұл жиын ЕҚЫҰ саммитінің Еуропаның географиялық аумағынан тыс жерде өткенін көрсетіп, Азия мен Еуропа арасындағы тұрақты байланыстың маңызын айқындады.

Қорытынды: табандылық — нәтижеге апарар жол

Рокфордтағы ерекше үй туралы мысал

АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Рокфорд қаласында Эллис Стенман өз үйін дәстүрлі емес материалдан жасауды мақсат еткен. Ол газеттерді жіңішке сымға орап, ағаштай қатты, диаметрі 7–10 см болатын бөренелерге айналғанша қайта-қайта шиыршықтаған. Кейін сол «бөренелерден» үйдің қабырғаларын тұрғызып, су өтпес үшін бетін лакпен қаптаған.

Бұл еңбекке 100 мың газет пен 20 жыл үздіксіз жұмыс қажет болыпты. Нәтижесінде Рокфорд қаласының мақтанышына айналған әсем үй салынған.

Бұл оқиға бізге бір нәрсені еске салады: тұрақтылық пен үлкен жетістік бір күнде келмейді. Жеңіске жету үшін уақыт, жүйелі еңбек және мақсатқа адалдық керек. Қазақстан да экономикалық және әлеуметтік тұрақтылыққа жету үшін тәуелсіздіктің алғашқы 20 жылында табанды еңбек етіп, әлеммен жан-жақты серіктестік орнатты. Алдағы жылдары бұл даму жалғасып, Қазақстанның Орта Азиядағы ең дамыған елдердің бірі ретінде беделі одан әрі арта түсетініне сенім мол.