Қыс қызығы
Оқушының өзіндік жұмысы және белсенділік
Әрбір оқыту әдісі оқушының өзіндік жұмысымен ұштасады. Оқыту әдісінің негізгі міндеті — кіші мектеп жасындағы оқушылардың дербестігін арттыру және оларды өздігінен жұмыс істеуге дағдыландыру. Бұл үдеріс білім алудағы белсенділік пен саналы қатысуды, сондай-ақ оқу дағдыларын тұрақты қалыптастыруды талап етеді.
Неліктен белсенділік маңызды?
Адамның кез келген әрекеті белгілі бір қажеттіліктен туындайды. Қажеттілікті өтеу немесе қанағаттандыру үшін ғана адам белсенді әрекет жасайды. Оқушының танымдық әрекеті білім алуға деген ішкі ынтамен байланысады.
Кіші мектеп жасындағы оқушылардың белсенділігі тек оқу материалын меңгерумен шектелмейді. Ол — алған білім мен дағдыларды өмірде, практикада қолдана білу, тыңдай білу, түсіну, өз білімін кеңейту және толықтыру үшін өздігінен әрекет ету.
Өзіндік жұмыс қандай әрекеттерді қамтиды?
- кітап оқу;
- бақылау жүргізу;
- тәжірибе жасау;
- жазу және сызу жұмыстарын орындау;
- өткен материалды саналы түрде қайталау.
Белсенділіктің қалыптасуы
Белсенділік ауызша және жазбаша жұмыстарда, сондай-ақ бақылау жүргізу барысында қалыптасады. Оқу үдерісінде оқушы белсенділігі екі сипатта көрінеді:
Сыртқы белсенділік
Әрекеттің сыртқы көріністері: қимыл-қозғалыс, практикалық әрекет, мұғалімге зейін қою, мимика.
Ішкі белсенділік
Белсенді ойлау әрекеті, түсіну, талдау, қорытынды жасау.
Белсенділіктің түрлері
Белсенділік жеке тұлғаға тән маңызды қасиет болғанымен, ол бірқалыпты болмайды. Оқушының жас ерекшелігіне және психикалық даму деңгейіне қарай белсенділіктің бірнеше түрі қалыптасып дамиды:
- Қимыл және сөйлеу белсенділігі.
- Ойын және оқу белсенділігі.
- Өзін-өзі тәрбиелеу белсенділігі.
Қорытынды
Оқушылардың өзіндік жұмысы — оқыту әдісі де, оқыту принципі де емес. Ол — оқушының күрделі әрекетінің бір түрі немесе оқу жұмысының арнайы формасы.