Лор дәрігерлері тобына
Сабақ тақырыбы
Қанның ұюында тромбоциттердің рөлі.
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: қан құрамы және оның формалы элементтерінің маңызы туралы білімді толықтыру; қан ұюы жөнінде қосымша мәлімет іздеуге қызығушылық ояту; мамандыққа баулу.
- Дамытушылық: қан жасушалары туралы білімді тереңдету, дағдыларды қалыптастыру және ойлау қабілетін дамыту.
- Тәрбиелік: ізденімпаздыққа, ұқыптылыққа, өз ойын еркін жеткізуге және достыққа тәрбиелеу; денсаулықты сақтауға және салауатты өмір салтын ұстануға бағыттау.
Сабақ сипаттамасы
- Сабақтың түрі
- Аралас сабақ (жаңа сабақты хабарлау).
- Сабақтың өту әдістері
- Сұрақ-жауап, ауызша жұмыс, сұхбат, баяндау, түсіндіру.
- Пәнаралық байланыс
- Химия, биология, медицина.
Көрнекіліктер
- Проектор, экран, компьютер
- Үлестірме топшамалар, тест жұмысы
- Құлақ және көз макеттері
Сабақтың барысы
Сабақ құрылымы оқушылардың қызығушылығын оятып, топтық өзара әрекет арқылы білімді бекітуге және мамандыққа бағдар беруге бағытталған.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Негізгі әрекеттер
- Сәлемдесу және оқушыларды түгендеу
- Назарды сабаққа аудару, психологиялық ахуал қалыптастыру
- Топқа бөлу және топтық жұмыс ережесін нақтылау
Топқа бөлу логикасы
Оқушыларға есту және көру мүшелерінің атаулары жазылған топшамалар таратылады. Бірігіп толық сезім мүшесін құрағандар бір топқа бірігеді. Әр топ өз құрамындағы мүшелерге қысқаша сипаттама береді.
I топ
ЛОР дәрігерлері
II топ
Окулист дәрігерлері
«Табыс картасы»
Оқушылар сабақ басында өз мақсатты бағасын «табыс картасына» белгілейді. Сабақ соңында карта оқу мақсатына қаншалықты жеткенін талдауға көмектеседі.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Ел бірлігі, татулық және өзара келісім — қоғамның да, сынып ұжымының да құндылығы. Осы идеяны сабақтағы ынтымақтастықпен ұштастыру мақсатында оқушылар топтық ойын арқылы білімдерін бекітеді.
«Шаңырақ» ойыны: сұрақ-жауап
Әр топ қарсы топқа негізгі тақырыптар бойынша қысқа сұрақтар қояды және жауап береді.
I топқа (ЛОР дәрігерлері) сұрақтар
- Есту мүшесінің құрылысы қандай? Сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақ.
- Сыртқы құлаққа не жатады? Құлақ қалқаны және сыртқы есту жолы.
- Ортаңғы құлақ қайда орналасқан және қандай сүйекшелер бар? Самай сүйегінде орналасады; балғашық, төстік және үзеңгі сүйекшелері бар.
- Ішкі құлақтың орналасуы мен құрылысы қандай? Самай сүйегінде терең орналасады; есту иірімі және вестибулярлық аппараттан тұрады.
- Есту гигиенасы бойынша дәрігер кеңесі қандай? Зиянды әсерлерден қорғау және инфекция түсуінің алдын алу.
II топқа (Окулист дәрігерлері) сұрақтар
- Көз алмасының пішіні қандай? Шар тәрізді; оның көп бөлігі көз шарасымен қоршалады, ал көз қозғалысын бұлшықеттер қамтамасыз етеді.
- Көз алмасы қандай қабықтардан тұрады? Ақ қабық, тамырлы қабық, тор қабық.
- Тор қабықтағы жарыққа сезімтал рецепторлар қандай? Құтышалар — жарық пен түсті, таяқшалар — ымырттағы көруді қабылдайды.
- Көрудің бұзылуы неліктен болады? Жас ұлғайған сайын көзбұршақ пішінін өзгерту қабілетін әлсіретуі мүмкін.
- Көзді зақымданудан сақтаудың бір жолы? Темекі, алкоголь және есірткіден бас тарту — көз саулығына маңызды.
III. «Диагноз қоя білеміз бе?» ойыны
Оқушылар топ ішінде жағдайды талқылап, ықтимал ауру түрін анықтайды және қысқаша қорытынды жасайды. Бұл тапсырма биология пәнін таңдаған оқушыларды мамандыққа бағдарлауға бағытталған.
Окулист дәрігерлері: клиникалық жағдайлар
Пациент 1
«Алыстан көремін, ал жақыннан көрмеймін.»
Қорытынды: алысты көргіштік (қырақтылық)
Жасқа байланысты көзбұршақтың бейімделу қабілеті төмендеуі мүмкін; шыны тәрізді денедегі су азаяды; көз алмасы қысқарып, жарық сәулесінің сынуы тор қабықтан тыс аймаққа түсуі ықтимал.
Пациент 2
«Ымыртта немесе түнде көруім күрт нашарлады.»
Қорытынды: ақшам соқырлық
Бұл жағдай А дәрумені тапшылығымен байланысты болуы мүмкін. А дәрумені көздері: бауыр, сары май, балық майы, сәбіз, қызанақ, асқабақ, тәтті қызыл бұрыш, өрік. Тәуліктік мөлшері шамамен 1 мг.
Пациент 3
«Көзім бұлдырайды, таңертең оянғанда былшықтанып, ашылмай қалады.»
Қорытынды: конъюнктивит
Топырақтағы немесе қоршаған ортадағы микробтар көзге түскенде пайда болуы мүмкін. Алдын алу үшін үй-жайдың, киімнің, сүлгінің, қол орамалдың және қолдың тазалығын сақтау қажет.
ЛОР дәрігерлері: клиникалық жағдай
Пациент 1
«Екі құлағымның естуі бірден емес, бірте-бірте төмендеді. Қазір екі құлағыммен де естімеймін.»
Қорытынды: отосклероз
Отосклероз — екі құлақтың да есту қабілетінің төмендеуімен сипатталатын жағдай. Әдетте дыбыс толқыны дабыл жарғағы мен есту сүйекшелері арқылы өтіп, есту жүйкесін тітіркендіреді. Ауру кезінде ортаңғы құлақты ішкі құлақпен жалғастыратын сүйекшелердің (балғашық, төстік, үзеңгі) қозғалғыштығы төмендеп, дыбыс жүйкеге толық жетпеуі мүмкін.
Сабақтың негізгі өзегі
Келесі кезеңде сабақтың басты тақырыбы — қанның ұюында тромбоциттердің рөлі — талқыланып, ұю механизмі мен тромбоциттердің қызметі бойынша білім жүйеленеді.