Қазақша рефераттар

Нота сауаты

Ашық сабақ жоспары • 3-сынып • Музыка

Би музыкасы

3-бөлім: Бүгінгі заман музыкасы

Әуе Қимыл Дәстүр Нота сауаты

Категория

Музыка

Тақырып

Би музыкасы

Сабақ форматы

Үздік ашық сабақ бәйгесі

Негізгі мақсаттар

  • 1

    Би музыкасымен таныстыру және оның негізгі ерекшеліктерін ұғындыру.

  • 2

    Қазақ халқының салт-дәстүріндегі бидің орнын түсіндіру, Шара Жиенқұлованың өмірі мен билері туралы мәлімет беру.

  • 3

    Оқушылардың музыка пәніне қызығушылығын арттыру, сүйіспеншілігін ояту арқылы эстетикалық талғамын қалыптастыру.

Алдыңғы білімді тексеру

«Ақ мамам»

Орындауға

«Жайдарман» (халық әні)

Тыңдауға

«Наурыз келді»

Үйренуге

Музыка сауаты

  • Дыбыс қатарын қайталау: До – До (гамма).
  • Ноталардың бес сызыққа орналасуын еске түсіру.
  • «Ақ мамам» әнін орындау және шығармашылық тапсырма арқылы өз қабілетін көрсету.

Сабақтың барысы

Кіріспе (оқушылар кірер алдында)

Сыныпқа кірер алдында фон ретінде «Би күйі» (А. Жұбанов) орындалады.

Ұйымдастыру

  • Сәлемдесу.
  • Сыныпты түгендеу, сабаққа психологиялық дайындық.
  • Оқушылар бір-біріне аналары еркелетіп атайтын атын айтып, жылы тілек білдіреді.

Сабақтың ортасы (7–11 минут)

Миға шабуыл

«Ойлан, тап!» тапсырмасы

Әріптерді реттеп, сабақ тақырыбын ашу:

Р Ш А А • Л Ұ У • С Ұ Н • Р С Е Л • Ә Ғ А • Ш Ұ Л Ы • Т О Б • Л А • Б І Е Л И Р

Талқылау сұрақтары

  • Халық бишілерді не үшін құрметтейді?
  • Бишілердің ерекше қасиеттері қандай?
  • Би адамның көңіл күйіне қалай әсер етеді?

Негізгі ұғымдар

Би — халықтың мәдениеті мен дәстүрі арқылы жеткен құнды мұра. Ол адамның көңіл күйін көтеріп, ішкі жан дүниесіне қуаныш сыйлайды.

Би музыкасы — биге арналған музыка. Ол екі түрге бөлінеді:

  • Халықтық (ұлттық)
  • Кәсіби (салтанатты, театрландырылған)

Қазақстанда би өнері XX ғасырдың басынан бастап қарқынды дамыды.

Қазақ би өнері: тұлғалар мен үлгілер

Қазақтың ұлттық би өнерін жоғары деңгейге көтерген кәсіби биші — Шара Жиенқұлова. Сабақта оның өмірбаяны мен билері туралы әңгімеленеді.

Таныстырылатын бишілер

  • Болат Аюханов
  • Шұғыла Сапарғалиқызы
  • Нұрсұлу Тапалова (Ақтөбе облысы)
  • Әсел Әлібекова (Ақтөбе облысы)

Музыка тыңдау

Тыңдалым

«Жайдарман» — халық әні. Бұл көңілді, биге лайық шығарма.

Практикалық бөлім

  • Әуенге сәйкес би қимылдарын көрсету.
  • Мысал: «Бөрте» биі (Ш. Сапарғалиқызы).

Нота сауаты

Нота арқауында (сызықтарда) жеті нотаның орналасуын жазу.

Музыка әлемінде ретімен орналасқан дыбыс аралығы октава деп аталады.

Музыкада бірнеше октава бар: кіші, үлкен, 1-октава, 2-октава.

Оқушылар дыбыс қатарын әуенмен және нота арқылы қайталайды: До – До.

Ән орындау

Практика

«Наурыз келді»

Әні
Н. Дүкенбаев
Сөзі
Қ. Смағұлов

Орындауға дайындық

  • Ән мәтінін мәнерлеп оқу.
  • Нотасымен айту және әуенімен орындау.
  • Екпіні: орташа.
  • Сипаты: көңілді, жігерлі, ойнақы.

Сұрақтар (әңгімелеу)

  • Наурыз айында қандай мерекелер болады?
  • Қазақтың жаңа жылы қай күні тойланады?
  • Наурыз мерекесі қалай аталып өтеді?

Сабақтың соңы (35–45 минут)

Қорытынды

Сұрақтарға жауап бер

  1. Қазақтың алғашқы биші қызы кім?
  2. Шұғыла Сапарғалиқызының қай биін бейнероликтен көрдіңдер?
  3. Әсел Әлібекова кім және қай жерде дүниеге келген?
  4. Халық әні «Жайдарман» қандай би қимылдарына сәйкес келеді: жылдам ба, әлде баяу ма?
  5. Бидің қандай түрлерін білесіңдер?
  6. Музыкада неше октава бар?

Үй тапсырмасы

  • Бишілер туралы қосымша мәлімет жинау.
  • «Наурыз келді» әнінің сөзін жаттау.

Бағалау

  • Өзін-өзі бағалау.
  • Мұғалімнің қорытынды бағалауы.