Формула арқылы есептер шығару
Кинематика негіздері тарауын қайталау
Бұл сабақта оқушылар кинематика тарауындағы негізгі ұғымдарды еске түсіріп, формулаларды дұрыс қолдану және есеп шығару арқылы білімдерін бекітеді. Сабақ құрылымы топтық жұмысқа, өзара талқылауға және өзін-өзі бағалауға бағытталған.
Сабақтың мақсаты
- Кинематика негіздері тарауындағы тақырыптар бойынша алған білімдерін пысықтау.
- Алған теориялық білімдерін нақтылау және өзін-өзі бағалап, тексере білу дағдыларын қалыптастыру.
- Ізденімпаздыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу.
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды түгендеу.
- Сыныпты 3 топқа бөлу (суреттер бойынша): сағат, автомобиль, арбаша.
- Шеңберге тұрып, бір-біріне тілек айту.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Қойылған мақсатқа сай күтілетін нәтижелер төмендегідей:
- 1 Материя, векторлық және скалярлық шамалар, теңайнымалы қозғалыс, үдеу, еркін түсу, қисықсызықты қозғалыс, бірқалыпты қисықсызықты қозғалыс, айналу периоды, жиілік, сызықтық және бұрыштық жылдамдық, центрге тартқыш үдеу ұғымдарының анықтамаларын сауатты айту.
- 2 Физикалық формулаларды дұрыс жаза білу.
- 3 Формула арқылы есептер шығару.
- 4 Теориялық білімдерін тәжірибеде қолдана білу.
III. Қызығушылықты ояту: физикалық ойды жинақтау
Жылдам сұрақ-жауап арқылы негізгі анықтамалар мен байланыстар еске түсіріледі.
1) Материя дегеніміз не және оның негізгі қасиеті қандай?
2) Векторлық және скалярлық шамалар дегеніміз не? Олар қалай белгіленеді?
3) Теңайнымалы қозғалыс деп қандай қозғалысты айтады?
4) Үдеу дегеніміз қандай шама?
5) Дененің еркін түсуі деп нені айтады?
6) Қисықсызықты қозғалыс деп қандай қозғалысты айтады?
7) Бірқалыпты қисықсызықты қозғалыс деп қандай қозғалысты айтады?
8) Айналу периоды дегеніміз қандай физикалық шама?
9) Жиілік деп қандай шаманы айтады?
10) Сызықтық және бұрыштық жылдамдық дегеніміз не?
11) Центрге тартқыш үдеу деп қандай үдеуді айтады?
IV. Мағынаны тану: топтық тапсырмалар
Оқушылар үш топқа бөлініп, формулалармен жұмыс істейді және оларды түрлендіру дағдыларын көрсетеді.
1-топ: Формулаларды жазу
- Үдеудің формуласын жазыңдар.
- Осы формуладан жылдамдықты табыңдар.
- Осы формуладан уақытты табыңдар.
2-топ: Формула арқылы есептеу
- Центрге тартқыш үдеудің формуласын жазыңдар.
- Осы формуладан жылдамдықты табыңдар.
- Осы формуладан радиусты табыңдар.
3-топ: Слайдтар арқылы түсіндіру
- Периодтың формуласын жазыңдар.
- Осы формуладан айналым санын табыңдар.
- Осы формуладан уақытты табыңдар.
Есептер: барлық топқа ортақ жұмыс
Төмендегі есептер топтарға таратылып, формулаларды қолдану арқылы шығарылады. Жауаптары жақша ішінде берілген.
I-топ есептері
-
№1
54 км/сағ жылдамдықпен жүріп келе жатқан пойыздың терезесінен қарап тұрған жолаушының тұсынан 36 км/сағ жылдамдықпен қарсы келе жатқан ұзындығы 150 м пойыз қанша уақытта өтеді? (6 с)
-
№2
Пойыз 0,5 м/с² үдеумен тежеуді бастап, тоқтағанға дейін 225 м жол жүрді. Оның тежелу басталар алдындағы жылдамдығы қандай? (15 м/с)
II-топ есептері
-
№1
Тасжолмен келе жатқан велосипедші 900 м жолды 15 м/с, содан кейін 400 м жолды 10 м/с жылдамдықпен жүріп өтті. Велосипедшінің орташа жылдамдығы қандай? (13 м/с)
-
№2
Доп 18 м/с бастапқы жылдамдықпен вертикаль жоғары қарай лақтырылды. Ол 3 с ішінде қанша орын ауыстырады? Сол уақыт ішінде доп қанша жол жүреді? (9 м, 23,4 м)
III-топ есептері
-
№1
Автокөліктің жылдамдығы 20 с ішінде 20 м/с-тан 10 м/с-қа дейін баяулады. Автокөлік қозғалысының орташа үдеуі қандай? (0,5 м/с²)
-
№2
Көлдің биік тік жағасында горизонталь бағытта ататын пулемет тұр. Оқтың бастапқы жылдамдығы 800 м/с. Жардың биіктігі 10 м. Оқтың ұшу уақытын және горизонталь бағыттағы ұшу қашықтығын табыңдар. (шамамен 1,43 с, 1128 м)
Кластер құрастыру (слайд арқылы)
Оқушылар интерактивті тақтада негізгі ұғымдарды байланыстырып, кластер түрінде жазады және қысқаша түсіндіреді.
- Негізгі анықтамалар
- Формулалар
- Өлшем бірліктері
- Есеп шығару қадамдары
V. Ой толғаныс: тест орындау
Сабақ соңында барлық оқушыға тест беріледі. Тест нәтижесі арқылы әр оқушы өз білім деңгейін бағалайды және қай тақырыпқа қайта оралу керегін анықтайды.
Қажет болған жағдайда тесттің толық нұсқасын жүктеп алып, қосымша дайындық ретінде қолдануға болады.
Назар аударатын түйін
Бұл қайталау сабағы оқушылардың анықтамаларды дәл айту, формулаларды түрлендіру және есеп шығару дағдыларын бір сабақ ішінде жүйелі түрде бекітуге мүмкіндік береді.