Параллель проекциялау

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Мекеме

Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданы, Аққайнар ауылы, Чернова орта мектебі КММ

Мұғалім

Математика пәнінің мұғалімі Базильбекова Сымбат Фазыловна

Сынып

10-сынып

Тақырып пен мақсат

Сабақтың тақырыбы

Параллель проекциялау. Кеңістіктегі фигуралардың жазықтықтағы кескіні.

Сабақтың мақсаты

  • Параллель түзулер мен жазықтықтардың қасиеттерін қайталау.
  • Параллель проекциялаудың негізгі қасиеттерімен танысу.
  • Кеңістіктік фигураларды жазықтыққа бейнелеуді үйрету.

Сабақ сипаттамасы

Сабақ түрі
Аралас сабақ
Сабақ типі
Қайталау сабағы

Сабақтың құрылымы (минутпен)

  1. 1

    Ұйымдастыру кезеңі

    2 минут

  2. 2

    Бұрынғы білімді еске түсіру

    5 минут (дұрыс–қатені анықтау)

  3. 3

    Үй тапсырмасын тексеру

    3 минут

  4. 4

    Жаңа сабақты түсіндіру

    15 минут (презентация арқылы)

  5. 5

    Сабақты бекіту

    15 минут (сұрақтар мен есептер)

  6. 6

    Үйге тапсырма беру

    2 минут

  7. 7

    Қорытындылау және рефлексия

    3 минут

Бұрынғы білімді еске түсіру: «Дұрыс–қатені анықтау»

Оқушылар төмендегі тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды және қысқаша дәлел келтіреді.

Тұжырымдар

  • a) Жазықтықтың кез келген нүктесі арқылы берілген түзуге параллель бірнеше түзу жүргізуге болады.
  • b) Егер екі параллель түзудің бірі жазықтықты қиып өтсе, онда ол екінші түзу де сол жазықтықты қиып өтеді.
  • c) Кеңістіктегі екі қиылыспайтын түзу параллель болады.
  • d) Егер екі түзу бір жазықтыққа параллель болса, онда олар бір-біріне параллель болады.
  • e) Егер екі жазықтықты екі параллель түзу қиып өтсе және осы түзулер бойындағы жазықтықтардың арасында жататын кесінділер өзара тең болса, онда жазықтықтар параллель болады.

Назар аударатын тұстар

  • «Параллель» ұғымы үшін түзулердің бір жазықтықта жатуы маңызды болуы мүмкін.
  • Жазықтықпен қиылысу/қиылыспау шарттарын нақты ажыратыңдар.
  • Қажет жерде қарсы мысал келтіру тәсілін қолданыңдар.

Жаңа сабақты түсіндіру (презентация арқылы)

Презентация көмегімен төмендегі ұғымдар мен тәсілдер түсіндіріледі.

Негізгі ұғымдар

  • Центрлік проекция
  • Параллель проекциялау
  • Тік және көлбеу проекциялау

Параллель проекциялаудың қасиеттері

  • Кеңістіктегі фигураны жазықтықта ықшам әрі түсінікті түрде кескіндеу.
  • Түзулер мен жазықтықтарға қатысты параллельдік қатынастарын бақылау.
  • Есептерде өлшемдердің сақталуы/өзгеруі мәселесін талдау.

Бекіту тапсырмалары: сызба және талдау

Сызба жұмыстары

  1. Дұрыс ABC үшбұрышының, оның BH биіктігінің және AK биссектрисасының кескінін салыңдар.
  2. ABCD трапециясы — теңбүйірлі трапецияның кескіні. Осы трапецияның симметрия осін және биіктігін салыңдар.
  3. A бұрышы 60° болатын ABCD ромбысының сүйір бұрышынан жүргізілген биіктіктің кескінін салыңдар.

Сұрақтар

  1. Кесіндінің, үшбұрыштың, тіктөртбұрыштың, квадраттың, шеңбердің кескіні қандай фигура болуы мүмкін?
  2. Параллель проекциялауда қандай шамалар өзгермейді?
    кесіндінің ұзындығы бұрыштың градустық өлшемі кесінділер ұзындықтарының қатынасы фигуралардың аудандарының қатынасы
  3. Параллелограмның кескіні трапеция болып, ал трапецияның кескіні параллелограмм болуы мүмкін бе? Неліктен?

Қорытындылау және рефлексия

Нәтиже

Оқушылар параллель проекциялау ұғымын бекітіп, кеңістіктегі фигураларды жазықтықта кескіндеу дағдыларын пысықтайды.

Рефлексия

  • Бүгін мен не үйрендім?
  • Қай тапсырма қиын болды және неліктен?
  • Келесі сабақта нені жақсартқым келеді?

Үй тапсырмасы

Мұғалім беретін тапсырмалар: параллель проекциялауға қатысты анықтамалар мен қасиеттерді қайталау, берілген фигуралардың кескінін салу бойынша қосымша жаттығулар орындау.