Параллель проекциялау
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Мекеме
Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданы, Аққайнар ауылы, Чернова орта мектебі КММ
Мұғалім
Математика пәнінің мұғалімі Базильбекова Сымбат Фазыловна
Сынып
10-сынып
Тақырып пен мақсат
Сабақтың тақырыбы
Параллель проекциялау. Кеңістіктегі фигуралардың жазықтықтағы кескіні.
Сабақтың мақсаты
- Параллель түзулер мен жазықтықтардың қасиеттерін қайталау.
- Параллель проекциялаудың негізгі қасиеттерімен танысу.
- Кеңістіктік фигураларды жазықтыққа бейнелеуді үйрету.
Сабақ сипаттамасы
- Сабақ түрі
- Аралас сабақ
- Сабақ типі
- Қайталау сабағы
Сабақтың құрылымы (минутпен)
-
1
Ұйымдастыру кезеңі
2 минут
-
2
Бұрынғы білімді еске түсіру
5 минут (дұрыс–қатені анықтау)
-
3
Үй тапсырмасын тексеру
3 минут
-
4
Жаңа сабақты түсіндіру
15 минут (презентация арқылы)
-
5
Сабақты бекіту
15 минут (сұрақтар мен есептер)
-
6
Үйге тапсырма беру
2 минут
-
7
Қорытындылау және рефлексия
3 минут
Бұрынғы білімді еске түсіру: «Дұрыс–қатені анықтау»
Оқушылар төмендегі тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды және қысқаша дәлел келтіреді.
Тұжырымдар
- a) Жазықтықтың кез келген нүктесі арқылы берілген түзуге параллель бірнеше түзу жүргізуге болады.
- b) Егер екі параллель түзудің бірі жазықтықты қиып өтсе, онда ол екінші түзу де сол жазықтықты қиып өтеді.
- c) Кеңістіктегі екі қиылыспайтын түзу параллель болады.
- d) Егер екі түзу бір жазықтыққа параллель болса, онда олар бір-біріне параллель болады.
- e) Егер екі жазықтықты екі параллель түзу қиып өтсе және осы түзулер бойындағы жазықтықтардың арасында жататын кесінділер өзара тең болса, онда жазықтықтар параллель болады.
Назар аударатын тұстар
- «Параллель» ұғымы үшін түзулердің бір жазықтықта жатуы маңызды болуы мүмкін.
- Жазықтықпен қиылысу/қиылыспау шарттарын нақты ажыратыңдар.
- Қажет жерде қарсы мысал келтіру тәсілін қолданыңдар.
Жаңа сабақты түсіндіру (презентация арқылы)
Презентация көмегімен төмендегі ұғымдар мен тәсілдер түсіндіріледі.
Негізгі ұғымдар
- Центрлік проекция
- Параллель проекциялау
- Тік және көлбеу проекциялау
Параллель проекциялаудың қасиеттері
- Кеңістіктегі фигураны жазықтықта ықшам әрі түсінікті түрде кескіндеу.
- Түзулер мен жазықтықтарға қатысты параллельдік қатынастарын бақылау.
- Есептерде өлшемдердің сақталуы/өзгеруі мәселесін талдау.
Бекіту тапсырмалары: сызба және талдау
Сызба жұмыстары
- Дұрыс ABC үшбұрышының, оның BH биіктігінің және AK биссектрисасының кескінін салыңдар.
- ABCD трапециясы — теңбүйірлі трапецияның кескіні. Осы трапецияның симметрия осін және биіктігін салыңдар.
- A бұрышы 60° болатын ABCD ромбысының сүйір бұрышынан жүргізілген биіктіктің кескінін салыңдар.
Сұрақтар
- Кесіндінің, үшбұрыштың, тіктөртбұрыштың, квадраттың, шеңбердің кескіні қандай фигура болуы мүмкін?
-
Параллель проекциялауда қандай шамалар өзгермейді?
кесіндінің ұзындығы бұрыштың градустық өлшемі кесінділер ұзындықтарының қатынасы фигуралардың аудандарының қатынасы
- Параллелограмның кескіні трапеция болып, ал трапецияның кескіні параллелограмм болуы мүмкін бе? Неліктен?
Қорытындылау және рефлексия
Нәтиже
Оқушылар параллель проекциялау ұғымын бекітіп, кеңістіктегі фигураларды жазықтықта кескіндеу дағдыларын пысықтайды.
Рефлексия
- Бүгін мен не үйрендім?
- Қай тапсырма қиын болды және неліктен?
- Келесі сабақта нені жақсартқым келеді?
Үй тапсырмасы
Мұғалім беретін тапсырмалар: параллель проекциялауға қатысты анықтамалар мен қасиеттерді қайталау, берілген фигуралардың кескінін салу бойынша қосымша жаттығулар орындау.