Отбасы - адам баласының алтын діңгегі
Психологиялық тренинг: «Мықты отбасы – мықты мемлекет»
Бұл тренинг ата-ананың бала тәрбиесіндегі қарым-қатынасы туралы түсінікті тереңдетуге, ата-аналардың білімін арттыруға және балабақшамен байланысын нығайтуға бағытталған.
Негізгі бағыт
Отбасы құндылықтары
Формат
Тренинг, пікір алмасу
Нәтиже
Тәрбиенің сапасын көтеру
Құралдар
Жаттығулар, сауалнама
Кіріспе сөз
Психолог қатысушыларды қарсы алып, бүгінгі кездесудің ерекшелігі — тәрбие процесіндегі қиындықтарды ортаға салып, ой бөлісу арқылы өмірде қолдануға болатын түйін жасау екенін атап өтеді.
Отбасының орны
Отбасы — адам баласының алтын діңгегі. Адам өмірге келген алғашқы сәттен бастап осы ортада өсіп, тәрбиенің негізін алады. Сондықтан отбасы — адамзат үшін аса қажетті, аса қасиетті алтын бесік.
Бала балабақшада тәрбиеленгенімен, өмірінің ең үлкен бөлігі әке-шешесінің қасында өтеді. Болашаққа алғашқы қадам отбасыдан басталады: бала жақсы әдетті де, жағымсыз әдетті де ең алдымен сол ортадан үйренеді.
Негізгі ой
Ұлы педагог А. С. Макаренко: «Сіздің жеке мінез-құлқыңыз — жеткіншек тәрбиесіндегі ең шешуші құрал», — деп атап өткен. Ата-ана қалай сөйлеседі, қалай күледі, өзгелермен қалай қарым-қатынас жасайды — мұның бәрі бала үшін маңызды үлгі.
Баланың табиғи қажеттілігі
Әр бала жылы сөзді, еркелетуді, әңгіме мен ертегі тыңдауды, бірге ойнауды ұнатады. Халқымыз баланың ой-өрісінің даму кезеңін ерекше бағалаған.
Ал жанұяның берекесі қашқан, ата-ана зиянды әдетке салынған немесе татулық пен бірлік жоқ ортада бала міндетті түрде психологиялық қысымға ұшырап, қиын жағдайға тап болуы мүмкін.
Халық даналығы: «Бір қарын майды бір құмалақ шірітеді» — бала тәрбиесіне салғырт қарайтын жағдайлар да кездесіп жатады.
Бейнематериал бойынша талқылау
Қатысушылар бейнематериалды тамашалап, ата-ананың әрекеті мен оның балаға ықпалын талқылайды. Талқылау балалардың мінез-құлқы мен болашақта қалыптасатын ұстанымдарына назар аударуға көмектеседі.
Талқылауға арналған сұрақтар
- Бұл ата-ананың іс-әрекеті балаларына қандай әсер қалдырады?
- Әкенің әрекеті дұрыс па? Ер азамат қандай болуы керек?
- «Нағыз әке» дегеніміз қандай тұлға?
- Бұл жерде бала тәрбиесіне саналы көзқарас бар деп айта аламыз ба?
- Ананың қандай қателігін байқадыңыз?
- Мұны көрген баланың мінез-құлқы қалай өзгеруі мүмкін? Теріс тәрбиеге бой алдыру қаупі бар ма?
- Бала бұл әрекетке не үшін барды деп ойлайсыз?
Түйін: Ересектің ақылы мен сабыры баланы көрген қатігездік пен қиындықтың қайталануынан сақтайды. Өнегелі отбасындағы құндылықтар саналы азамат тәрбиелеудің негізі бола алады.
Рефлексия: ертегі терапиясы
Жас келіншек данышпаннан: «Баламды қатал тәрбиелейін бе, әлде мейіріммен бе?» — деп кеңес сұрайды.
Данышпан оны жүзім сабағына әкеліп: «Егер сабақты қырқып, реттеп отырмасаң, ол ретсіз жайылады. Ал егер күн көзінен қалқалап, суармай қойсаң — солып қалады», — дейді.
Мағынасы — мейірім мен талап бір-біріне қарсы емес. Тәрбие — ақыл мен әрекет үйлескенде ғана нәтижелі. «Нені егіп, қалай баптасаң — соны орасың» қағидасы осыны айқындайды.
Тыныштық сәті (релаксация)
Жай әуен қосылады. Ата-аналар көзін жұмып, тынысын реттейді. Жарықтың қайырымдылық, бақыт, бейбітшілік және қуаныш әкелетінін елестетеді.
Елестету
Жүректе тыныштық орнап, сүйіспеншілікке толы әдемі гүл ашылады. Түрлі түсті жапырақтар — отбасы. Гүлдің ортасындағы дөңгелек — бала.
Мағына
Бұл — «сүйіспеншілік гүлі»: балаға деген қамқорлық, өзара құрмет және үй ішіндегі жылылықтың бейнесі.
Балалардың сөзі:
Күндей жайнап күнде біз,
Құлпырамыз бәріміз.
Күн боламыз, күн боламыз,
Гүлге шуақ шашамыз.
Гүл боламыз, гүл боламыз,
Жайқаламыз, гүлдей жайнап өсеміз.
Қайырлы күн, қонақтар!
Осы сәтте әр бала өз ата-анасының жанына барып, отбасы бірлігінің эмоциялық маңызын күшейтеді.
Әділқазы алқасы
Жарыс басталар алдында әділқазы құрамы бекітіледі.
- 1 Ж. К. Қуанышқызы — балабақша меңгерушісі
- 2 М. Нұртаза — шаруашылық меңгерушісі
- 3 М. Айжігіт — балабақша тәрбиешісі
Тренинг бағдарламасы
Төмендегі кезеңдер арқылы қатысушылар тәжірибе бөлісіп, өзара байланысын күшейтеді және тәрбиеге қатысты нақты дағдыларды бекітеді.
Құрылым
- Топқа бөлу
- Жаттығу: «Есімдер аллитерациясы»
- Жаттығу: «Өз балаңызды жақсы білесіз бе?»
- Интонация жаттығуы
Белсенді бөлім
- Шығармашылық жұмыс: «Отбасылық құндылық ағашы»
- Мақал-мәтелді жалғастыру
- Ситуациялық сұрақтар
- «Өз жұлдызыңызды табыңыз»
- «Шебер қолдар»: тренингтен алған әсерді жеткізу
Қорытынды ой
Тренингтің өзегі — ата-ана мен балабақшаның серіктестігін күшейту, тәрбиеде мейірім мен талаптың теңгерімін табу және балаға үлгі болатын орта қалыптастыру.
Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» деген жол бастапқы мәтінде көрсетілген; бұл бетте ол сілтеме/файл ретінде берілмеген.