Қашықтықтан оқыту жүйесін пайдалану

Ақпараттық-коммуникативтік технологиялар білім кеңістігінде

Қоғамымыз дамудың жаңа кезеңіне — ақпараттық кезеңге — толықтай көшіп келеді. Бұл кезеңде компьютерлік техника мен оған байланысты ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (АКТ) мұғалім қызметінің барлық саласына еніп, күнделікті жұмыстың табиғи ортасына айналды. Бүгінгі күні білім кеңістігін заманауи ақпараттық технологияларсыз елестету мүмкін емес.

Білім беруді ақпараттандыру — күрделі әрі көпқырлы үдеріс. Оның табысты жүзеге асуы тек білім мекемелерін компьютерлендірумен шектелмейді: ол оқу үдерісін ақпараттандыру әдістемесіне, ғылым мен тәжірибенің өзара байланысына, сондай-ақ педагогтердің жаңа ортада жұмыс істеу дайындығына тікелей тәуелді.

Нені нақтылау қажет?

  • Ақпараттық-коммуникативтік технологиялар дегеніміз не?
  • АКТ-ның мүмкіндіктері қандай?
  • Білім беруді ақпараттандыру үдерісі қалай жүзеге асуда?

АКТ ұғымының мәні

«Ақпараттық» — ақпарат, дерек, жаңалық ұғымдарын, «коммуникативтік» — байланыс пен қатынасты білдіреді, ал «технология» — іскерлік пен шеберлікке негізделген әрекет тәсілдері. Қорыта айтқанда, АКТ — оқушыға ғылыми ұғымдарды түсіндіруді, қабылдауды және түсінуді жеңілдететін маңызды жүйе.

Осы тұрғыдан алғанда, бүгінгі мұғалімнің міндеті тек білім, білік, дағдыны меңгертумен шектелмейді. Оқушының қабылдауын, ойлауын, ерік-жігерін дамытып, өз бетімен жұмыс істей алатын, бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыру — негізгі мақсат.

АКТ-ның негізгі құрамдас бөліктері

Ғалымдардың пайымдауынша, АКТ-ны екі ірі бағытта қарастыруға болады:

1

Компьютерлік бағдарламалар

Оқыту материалын ұсыну, бекіту, бақылау, модельдеу және визуализация жасауға арналған құралдар.

2

Желілік қызмет

Интернет-ресурстар, қашықтан оқыту, байланыс арналары және бірлескен жұмыс сервистері.

Білім беруді ақпараттандырудың мақсаты мен міндеттері

Жалпы білім берудің мақсаты — терең білім мен кәсіби дағдылар негізінде еркін бағдарлай алатын, өзін-өзі дамытуда адамгершілік тұрғысынан жауапты шешім қабылдайтын тұлғаны қалыптастыру. Ал ақпараттандырудың басты мақсаты — оқу үдерісін сапалық тұрғыдан жаңарту және оны жаңа ортаға бейімдеу.

Негізгі бағыттар

  • Оқыту үдерісін ақпараттандыру
  • Электрондық оқулықтардың құрылымын әзірлеу
  • Педагогтердің ақпараттық құзыреттілігін арттыру
  • Техникалық және бағдарламалық қамтамасыз ету
  • Әлемдік білім беру кеңістігіне кірігу

Жетістікке жеткізетін міндеттер

  • Білім беруді ақпараттандырудың даму тенденцияларын зерттеу және соған сай мазмұнын анықтау.
  • Педагогтерді АКТ-ны кәсіби қызметіне енгізуге бағытталған ұйымдастыру жүйесін қалыптастыру.
  • Білім ұйымдарында АКТ енгізу бойынша озық іс-тәжірибені тарату.

Неліктен бұл тақырып өзекті?

Өзектілік бірнеше факторға байланысты: білім беруде инновациялық үдерістерді іске асыру қажеттілігі, ақпараттық қоғам талаптарының күшеюі, оқу үдерісінде ақпараттық технологияларды қолдану аясының кеңеюі және оқуға деген қызығушылықтың төмендеуі.

АКТ көмегімен сабақта не істеуге болады?

Тәжірибеде АКТ сабақтың мазмұнын байытып, оқушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Төмендегі бағыттар тиімді нәтиже береді:

Оқу материалын ұсыну

  • Иллюстративті көрнекіліктер мен плакаттар дайындау
  • Ақпараттық бейнероликтерді жасау және көрсету
  • Презентациялар, рефераттар, баяндамалар әзірлеу

Бекіту және бақылау

  • Сабақты бекіту, түсіндіру және білімді тексеру
  • Тест тапсырмаларын құрастыру және қолдану
  • Интерактивті тақта мен проектор арқылы демонстрациялар ұйымдастыру

Зерттеу және тәжірибе

  • Зертханалық жұмысқа дайындық
  • Виртуалды зертханалық жұмыстар орындау
  • Интернеттен қажетті ақпарат іздеу және іріктеу

Ұйымдастыру және байланыс

  • Семинарлар мен ғылыми конференциялар өткізу
  • Қашықтан оқыту жүйесін пайдалану
  • Топтық және жеке жұмысты үйлестіру

АКТ келешек ұрпақтың жан-жақты білім алуына, іскер әрі талантты, шығармашылығы мол тұлға болып қалыптасуына кең мүмкіндік береді.

Физика пәні және АКТ: өзара ықпалдастық

Мектеп пәндерінің ішінде күрделілігімен ерекшеленетін пәндердің бірі — физика. Ол оқушылардың интеллектуалдық әлеуетін, логикалық ойлауын және шығармашылық қабілеттерін дамытуға айқын ықпал етеді. АКТ тәсілдерін қолдану барысында физика мен информатика пәндерін оқытудың өзара байланысын төмендегідей қырлардан көруге болады:

  1. 1 АКТ үш бағытта қарастырылады: оқыту объектісі, оқыту құралы және болашақ кәсіби-педагогикалық әрекет құралы.
  2. 2 АКТ оқу әрекетінде әр оқушының мақсаттарын, мотивтерін және қызығушылықтарын іске асыруға көмектеседі.
  3. 3 АКТ өзіндік іске асыруға, өзін-өзі ұйымдастыруға, белсенділік пен шығармашылыққа мүмкіндік беретін өнімді ақпараттық оқу ортасын қалыптастырады.
  4. 4 АКТ информатикадағы жобалау әдісін тиімді педагогикалық технология ретінде қолдануға жағдай жасайды.

Қауіпсіздік, этика және ықтимал тәуекелдер

АКТ мүмкіндіктерімен қатар, онымен жұмыс істеу кезінде ескерілетін мәселелер де бар. Ең алдымен, компьютермен жұмыс уақытын шектеу және қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау қажет. Сондай-ақ желілік сервистерде мінез-құлық мәдениеті әрдайым бір деңгейде сақтала бермейді, сондықтан желілік этикетті жүйелі түрде қалыптастыру маңызды.

Осы талаптар сақталған жағдайда оқушылар интернеттен қажетті ақпаратты сауатты іріктеп, білімін толықтырып, желі мүмкіндіктерін тиімді пайдалана алады.

Сабақ тәжірибесінен: қолданылатын тәсілдер

Сабақ түсіндіруін үнемі түрлендіріп отыру — оқушының қызығушылығын сақтаудың маңызды шарты. Электрондық кестелер мен тірек сызбаларды қолданумен қатар, мультимедиялық бағдарламалар арқылы бейнероликтер дайындап көрсету тиімді.

Білімді бақылау мен талдаудың нәтижелі әдістерінің бірі — тест тапсырмаларын құрастыру. Оларды тарауларды қайталау кезінде де, білімді бекіту барысында да қолдануға болады. Сонымен бірге мультимедиялық проектор арқылы экранға немесе интерактивті тақтаға проекцияланатын көрнекі-демонстрациялық материалдар сабақтың әсерін күшейтеді.

Жергілікті желі арқылы бірлескен жұмыс

Сынып ішіндегі жергілікті желіні пайдалану оқушыларға бір-бірінің жұмысын сараптауға, тапсырманы ерте аяқтаған оқушының қорытынды жұмысын тақта арқылы көрсетуге мүмкіндік береді. Топтық және жеке жұмыс үлгілерін үйлестіріп, алдын ала жоспарлау да оқу үдерісін жинақы әрі тиімді етеді.

Қашықтан оқыту: қолжетімділік пен тең мүмкіндік

Қашықтан оқыту, әсіресе, мүмкіндігі шектеулі балалар үшін ерекше маңызды. Үйден оқитын оқушылар компьютермен қамтамасыз етіліп, жоғары жылдамдықты интернетке қосылған жағдайда, олар сыныппен тұрақты байланыста бола алады: веб-камера арқылы сабаққа қатысады, тапсырмаларды электрондық пошта арқылы жолдайды, кері байланыс алып, қосымша тапсырмалар орындауға мүмкіндік алады.

Қорытынды ой

Ж. Аймауытов «Баланың ынтасын арттыру үшін оқытылатын нәрседе бір жаңалық болуы керек» деген. Сондықтан әр сабақты жаңаша ұйымдастыруға ұмтылу — уақыт талабы. АКТ-ны жүйелі қолдану арқылы оқушылардың білім, білік, дағдыларын қалыптастырумен қатар, олардың қызығушылығын арттырып, логикалық ойлауын дамытуға болады. Мұғалім мен оқушының шығармашылық ізденісіне жол ашып, алған білімді өмірде қолдана білуге тәрбиелеу — ортақ міндет.