Құрметті ата - аналар, балалар
Тақырып: Отбасы — тәрбие бастауы
Мақсаты
- Жағымды әсерлерді қабылдауға, көңіл күйі мен сезімін тануға үйрету.
- Баланың «Мен» бейнесінің жағымды қалыптасуына жағдай жасау.
- Күнделікті қарым-қатынаста түсінісуге, сыйластыққа, мейірімділікке, кішіпейілділікке және адамгершілік құндылықтарына баулу.
Неге бұл маңызды?
Ой-санасы дамыған, адамгершілігі жоғары әрі дені сау, мәдениетті тұлғаны тәрбиелеу мәселесі мектепті де, ата-ананы да әрдайым толғандырады. Тәрбие жұмысының табысты болуының басты кепілі — мектеп пен ата-ана арасындағы ынтымақтастық. Себебі баланың ең алғашқы ұстазы — ата-ана.
Отбасында адам бойындағы асыл қасиеттер қалыптасады. Отанға деген ыстық сезім ең алдымен жақындарға, туған-туысқа деген сүйіспеншіліктен басталады. Бала әкеден — ақыл, анадан — мейірім алып өседі.
Тренингтің барысы
Кіріспе және ұйымдастыру
Құрметті ата-аналар! Бүгін біз «Отбасы — тәрбие бастауы» тренингін өткіземіз. Алдымен тренинг ережелерімен танысып, қатысушылар топтарға бөлінеді.
Танысу жаттығуы
Әр ата-ана баласының есімін әдемі теңеумен бірге айтады. Мысалы: мейірімді Мейірлан, әдемі Айдана.
Талқылау сұрақтары және психолог ұстанымдары
Ата-аналарға сұрақ
Бала тәрбиесінде қандай қағидаларды ұстанасыздар? (3–5 минут)
Психологтың ұсыныстары
- Баланы кішкентайынан сыйлап, қадір-қасиетін, ар-намысын бағалап, дұрыс сөйлеп, дұрыс қарым-қатынас жасау.
- Әдепсіз сөз бен дөрекі айқай — тәрбиедегі қате әдіс; бала соған үйреніп кетуі немесе дөрекілікпен жауап беруі мүмкін.
- Өзіңіз баланы сыйламай тұрып, одан құрмет талап ету — дұрыс емес.
- Баланың өтінішін, кеңескісі келген мәселесін мұқият тыңдап, ақыл-кеңес беру.
- Үлкенді құрметтеп, кішіге қамқор болу — балаға ең әсерлі үлгі.
Ойлануға арналған сұрақ
Балалардың теріс әрекеттері үшін сіз қандай тәсіл қолданасыз? Жаза қолданғанда баланың ар-намысын таптамай, түсіндіру мен келісімге келу жолдарын қарастыру маңызды.
Негізгі қағида: тәртіп — қорқыныштан емес, түсініктен туады.
Қызықты сұрақтар (ата-аналарға арналған мини-викторина)
Бұл сұрақтар ата-ананың баласына қаншалықты мұқият екенін байқатады.
- 1. Балаңыздың туған күні қашан?
- 2. Сынып жетекшісінің толық аты-жөні?
- 3. Балаңыз аяқ киімнің қандай өлшемін киеді?
- 4. Балаңыздың парталас көршісі кім?
- 5. Бүгін қандай баға алды?
- 6. Сүйікті асы қандай?
- 7. Қандай түсті жақсы көреді?
- 8. Спорттың қандай түрін ұнатады?
- 9. 1-сыныпқа қай жылы барды?
- 10. Еркелетіп қандай сөз айтасыз?
- 11. Балаңыз сізді ренжітсе, ең алдымен аузыңызға қандай сөз түседі?
Ойындар мен жаттығулар
«Өтінемін» ойыны
Мақсаты: ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынасты жақсарту, бір-біріне көңіл бөлу, тыңдай білу дағдысын дамыту.
Өткізу тәртібі
- Қатысушылар жартылай шеңбер жасап тұрады.
- Жүргізуші өтініш айтады. Егер «өтінемін» сөзі айтылса — орындау керек, айтылмаса — орындамайды.
Біз біргеміз!
«Біз біргеміз!» жаттығулары
Мақсаты: отбасындағы өзара түсінушілікті күшейту, ата-ана мен балаға қолдау көрсету, жақындастыру.
«Қолынан танып біл!»
Көздері байлаулы ата-аналар балаларын қолынан танып табады.
«Біз бақытты жанұямыз!»
Алдын ала салынған суреттер арасынан өз балаңыз салған отбасылық суретті тауып алыңыз.
Талдау сұрақтары
- Өз отбасыңыздың суретін қалай таптыңыз?
- Оны табу қиын болды ма?
- Тапқан сәтте қандай сезімде болдыңыз?
Жағдаяттарды шешу
«Біз қабылдаған шешім…»
Төмендегі жағдаяттарды талқылап, отбасылық құндылықтарды сақтай отырып шешім ұсыныңыздар.
Жағдаят 1
Көктем мезгілі. Бала сабақ оқуды азайтып, ойынға көп көңіл бөлгендіктен үлгерімі төмендеді.
Жағдаят 2
Бала үйге қатты ашуланып келіп, бөлмесіне кіріп алып шықпай қойды. Сіз не істейсіз?
Жылы сөздің күші
«Ғажайып сөздер»
Қатысушылар тілек ағашына баласын еркелеткенде айтатын мейірімге толы жылы сөздерін жазады. Бұл — отбасындағы эмоционалдық байланысты күшейтетін қарапайым әрі әсерлі қадам.
Бала тәрбиесі — бір күндік іс емес. Сондықтан тәрбиеге әрдайым мән беріп, «Адамның бір қызығы — бала деген» деген даналықты ұмытпайық.
Кері байланыс
«Сиқырлы қалам» арқылы ата-аналар тренингтен алған әсерін бір ауыз сөзбен жеткізеді.
Символдық ой
Қыс өтіп, көктем келеді. Көктемде ақ жауын жиі жауады: жауын суы жерге сіңіп, жер-ананы бусандырады. Сол сияқты бүгін алған әсерлеріңіз де жүрек түкпіріне сіңіп, игі өзгеріске бастасын.
Ізгі тілек
Қорытынды және ұсыныстар
Тренинг соңында ата-аналарға жапырақшалар таратылады. Оған өзіңізді қызықтыратын сұрақтарыңызды немесе ұсыныстарыңызды жазып қалдыруға болады.
Ең бастысы — балаға берілетін тәрбие күнделікті сөзден, қарапайым әрекеттен және шын ықыластан басталады.