Өкпенің құрылысы мен қызметі
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Тақырыбы
- Өкпенің құрылысы мен қызметі
- Сынып
- 8-сынып
- Әдістері
- Сұрақ-жауап, баяндау, көрнекілік
- Көрнекіліктер
- «Өкпенің құрылысы», «Тыныс алу жүйесі» кестелері, оқулықтағы суреттер
Сабақтың мақсаты
Білімдік
Тыныс алу жүйесін оқуды жалғастыру; өкпенің құрылысы мен қызметін меңгерту; өкпеде және ұлпаларда жүретін газ алмасудың маңызын түсіндіру; қанайналым жүйесі мен тыныс алу жүйесінің өзара байланысын көрсету.
Тәрбиелік
Денсаулықты сақтауда жинақылық пен зейінділікке үйрету; санитарлық-гигиеналық дағдыларды қалыптастыру; салауатты өмір салтын ұстануға тәрбиелеу.
Дамытушылық
Ойлау қабілетін дамыту: талдау, синтездеу, нақтылау және қорытындылау дағдыларын жетілдіру.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
- Амандасу.
- Кезекшінің есебін тыңдау.
II. Үй жұмысын сұрау
§38 мазмұнын сұрау және қосымша сұрақтар арқылы білімді нақтылау.
А деңгейі
Негізгі- Неліктен тыныс алуды тіршіліктің негізі деп атайды?
- Көмекейдің құрылысы мен қызметін түсіндіріңдер. Ерлердің дауысы жуан, әйелдердікі жіңішке болуының себебі неде?
- Кеңірдек қай жерде орналасқан?
В деңгейі
Түсіндіру- Тыныс алу жүйесіне жататын мүшелерді атаңдар. Тыныс алу дегенді қалай түсінесіңдер?
- Мұрын қуысының құрылысы мен қызметін талдаңдар.
- Дыбыс сіңірлері қай мүшеде орналасқан және оның маңызы қандай?
С деңгейі
Тереңдету- Мұрын қуысында ауаның ылғалдануы мен жылынуы қалай жүзеге асады?
- Көмекей қандай шеміршектерден тұрады?
- Ауатамырлар мен өкпе көпіршіктерінің құрылысы қандай және олар қай жерде орналасқан?
III. Жаңа сабақ: өкпенің құрылысы мен қызметі
Өкпе қандай мүше?
Өкпе — кеуде қуысының ішкі қабырғасына жанаса орналасқан серпімді, кеуекті мүше. Өкпеде қантамырлар өте көп болғандықтан, оның түсі қызғылт болып көрінеді.
Екі өкпенің айырмашылығы
- Адамда екі өкпе болады.
- Оң жақ өкпе жүлгелері оны үш бөлікке бөледі.
- Сол жақ өкпе екі бөлікке бөлінеді және жүрек сол жаққа таман орналасқандықтан, көлемі сәл кішірек.
Өкпе көпіршіктері және тыныс алу
Өкпе көпіршіктері (альвеолалар) серпімді болғандықтан, тыныс алғанда созылып, тыныс шығарғанда бастапқы қалпына келеді. Бұл қасиет өкпенің ауа алмасу үрдісіне тікелей ықпал етеді.
Жүйке жүйесімен байланысы
Өкпе көпіршіктері жүйке жүйесімен тығыз байланысты. Бұл байланыс тыныс алудың реттелуіне және ағзаның оттекке деген қажеттілігіне қарай тыныс жиілігінің өзгеруіне мүмкіндік береді.