Қазақша рефераттар

Ана сендер үшін кім

Сабақтың контексті

Бұл материал 8-сыныпқа арналған Міржақып Дулатұлының «Шешенің балаларын сүюі» өлеңін оқытуға бағытталған сабақ жоспары ретінде құрылған. Негізгі өзек — ана тақырыбы, ананың балаға деген мейірімі мен махаббаты, сондай-ақ қоғамдағы ананы құрметтеу мәдениеті.

Сабақтың мақсаты

  • Танымдық: М. Дулатұлының өмірі мен шығармашылығымен таныстыру, өлең мазмұнына терең үңіліп, тақырыбын ашу.
  • Дамытушылық: проблемалық сұрақтар арқылы ойлау жүйесін дамыту, сын тұрғысынан ойлау мен шығармашылық ізденісті қалыптастыру.
  • Тәрбиелік: өмірдегі ең асыл жан — ананы құрметтеуге, сүюге, қадірлей білуге тәрбиелеу.

Сабақ түрі

Жаңа сабақты түсіндіру

Әдіс-тәсілдер

Проблемалық ситуация, сұрақ-жауап, СТО әдістері, шығармашылық жұмыстар

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, психология, музыка

Көрнекіліктер

Портрет, слайд, интербелсенді тақта

Сабақ барысы: кезең-кезеңімен

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу.
  • Оқушыларды түгендеу.
  • Назарды сабаққа аудару.
  • Топқа бөлу.

II. Үй тапсырмасын тексеру

М. Жұмабаевтың өмірі мен шығармашылығына қатысты сұрақтар қойылып, қысқа талқылау жүргізіледі.

III. Жаңа сабақ: ана тақырыбына кіріспе

Өлең жолдары

Ана — өмір қолдаушысы әлемнің,

Шаңырақтың шаттығы мен шуағы.

Сейілмесін жанарынан ананың,

Тіршілікке төккен нұрлы шуағы.

Аялайық аналарды әрдайым,

Қуанышқа бөлейікші өздерін.

Әжелердің, аналардың, қыздардың,

Мұң шалмасын күлкі қаққан көздерін.

Проблемалық сұрақтар

  • Бүгінгі сабақтың тақырыбы қандай деп ойлайсыңдар?
  • «Ана» ұғымын қалай түсінесіңдер?
  • Анасыз әлемді елестету мүмкін бе?
  • Ана сендер үшін кім?
  • Неліктен «ана әлемді тербетеді» деп айтамыз?

Түйінді ой

Қазақ әдебиетінде ана тақырыбын жырламаған қаламгер аз. Ана — жарық өмір сыйлаған, тіршілікке дем берген ең қастерлі жан. Осы сабақта М. Дулатұлының «Шешенің балаларын сүюі» өлеңі арқылы ананың балаға деген махаббаты талданады.

Топтық жұмыс: өмірі мен шығармашылығы

Міржақып Дулатұлының өмірі мен шығармашылығы туралы материал топтарға таратылады. Оқушылар мәтінді оқып шығып, бір-біріне сұрақ дайындап қояды. Осылайша өзара сұрақ-жауап арқылы негізгі мәліметтерді бекітеді.

IV. Оқулықпен жұмыс: өлеңді оқу және талдау

«Шешенің балаларын сүюі» өлеңі мәнерлеп оқылады. Мазмұны ашылып, талдау жүргізіледі және тапсырмалар орындалады.

Талқылауға арналған сұрақтар

  1. Ақын өлеңіндегі басты кейіпкер кім?
  2. Ана баласы үшін нені істей алады?
  3. Ананың балаға деген махаббаты қандай тәсілмен жеткізілген?
  4. Қазіргі қоғамда анаға деген құрмет деңгейі қандай?

Өлең құрылысы

  • Өлең 4 шумақтан тұрады.
  • Әр шумақ 4 тармақтан құралған.
  • 3 бунақ, 11 буын өлшемі сақталған.
  • Қара өлең ұйқасына құрылған.

Идеясы

Өлеңнің негізгі идеясы — ананың балаға деген ыстық махаббаты, перзентінің амандығын тілеп, өмірін соған арнауы.

Интербелсенді тақта: ана туралы хадистер мен тағылым

  • «Жәннат аналардың аяғының астында»
  • «Анаңды Меккеге үш рет арқалап апарсаң да, қарызын өтей алмайсың»

Перзенттің міндеті — ата-анаға құрмет пен ізет көрсету. Себебі баланың түп негізі — ата-ана. «Неге құрметтеуім керек?» деп емес, олардың сен үшін жанын беруге дайын екенін ұмытпай, ақылмен де, адамгершілікпен де парызды өтеуге ұмтылу қажет. Ата-анасының разылығын алған жанның ісі берекелі болады.

Шығармашылық жұмыс

«Ана сүтін ақтау — парыз» тақырыбында шағын эссе жазу.

Семантикалық кесте

«Анама жыр арнаймын» кестесін толтыру.

Мақал-мәтелдер сайысы

«Ақ жаулығы анаңның — ақ көрпесі балаңның.»

«Ақ шашты ана: жастығым — балам дейді, ақылды бала: ай-күнім — анам дейді.»

«Анаға баланың алалығы жоқ.»

V. Сабақты бекіту

Қорытынды сұрақтар арқылы сабақ мазмұны пысықталып, негізгі ойлар бекітіледі.

VI. Қорытынды және тәрбиелік түйін

Ана — әлемдегі ең кешірімді, ең мейірімді жан. Бала қандай қателік жасаса да, ана жүрегі кешірімге толы. Перзентін бағып-қағуда ана кейде өзін ұмытып, бар күш-жігерін баласына арнайды. Ананың махаббатын сөзбен толық жеткізу қиын. Сондықтан ананы құрметтеу, аялау — адамдық борыш.

Қосымша жұмыс

Ана туралы бейнебаян көрсетіліп, қысқа пікір алмасу жасалады.

VII. Үй тапсырмасы

Ана тақырыбындағы қаламгерлер шығармаларын оқып келу.

Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысуы, талдауға араласуы, шығармашылық жұмыстары бойынша бағалау жүргізіледі.