Нағашы атасы
Сабақтың тақырыбы
«О, қорқайын мен неге?» Жуан және жіңішке жұп дауыстылар.
Сабақтың мақсаты
- Жуан және жіңішке дауысты дыбыстар туралы білімді пысықтау; туыстық атауларға қатысты түсінікті қалыптастыру.
- Оқу, рөлге бөліп оқу, жазу дағдыларын және сөздік қорын дамыту.
- Адамгершілікке, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Көрнекілік және құралдар
- Тақтаға ілінетін сөз жұптары (дыбысталуды салыстыруға).
- Жаттығу тапсырмалары, графикалық тест.
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап.
- Тізбектей және тұтас оқу.
- Рөлге бөліп оқу.
- Жазылым және топтық жұмыс.
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Мемлекеттік Әнұранды орындау.
- Оқушыларды түгендеу, сынып тазалығына назар аудару.
- Сабаққа психологиялық және оқу құралдарын дайындау.
I. Мотивациялық-бағдарлау кезеңі
Үй тапсырмасын пысықтау: «Көкемнің ақылы» өлеңін тізбектей және тұтас оқыту.
Сұрақ-жауап
- Қазақ тілінде дыбыстар нешеге бөлінеді?
- Дауысты дыбыстар қалай айтылады? Қандай түрлері бар?
- Қар ұлпаларында берілген дауысты дыбыстарды жұптастыру.
- Жұп дауыстыларға мысал сөздер келтіру.
Бүгін жуан және жіңішке дауысты дыбыстар туралы білімімізді бекітіп, мазмұнды өлеңмен танысамыз.
II. Операциялық-орындаушылық кезең
Тәрбиелік ой:
Кім үлкенді тыңдаса,
Кім үлкенді сыйласа,
Үлкен болған кезінде,
Сыйлы болмақ өзі де.
С. Мәуленов
53-жаттығу
-
Көп нүктенің орнына жуан дауыстылардың жіңішке сыңарларын тауып жазыңдар:
Жуан дауыстылар
а, о, ы, ұ
Жіңішке дауыстылар
ә, ө, і, ү
- Жуан және жіңішке дауыстыларға қатысты сөздер тауып айтыңдар.
Сергіту сәті
Аппақ-аппақ жапалақтап,
Қар жауады тынбастан.
Қалың орман қар жамылған,
Маужырайды түнгі аспан.
54-жаттығу
Сөздердің дыбысталуын салыстырып оқыңдар (тақтаға ілінеді):
Қысқа жұптар
- Ыс — іс
- Тыс — тіс
- Ыз — із
- Сыз — сіз
Сөз жұптары
- Ыстық — істік
- Қиық — киік
Сөз жұптары
- Жық — жік
- Қыр — кір
- Жұптастырылған сөздердегі ы және і дыбыстарының ұқсас дыбысталуын байқап көріңдер.
- Сөздерді жуан және жіңішке етіп тұрған дауысты дыбыстарды атаңдар.
Әдеби мәтінмен жұмыс
Сұрақтар
- «Ата» деп кімді айтамыз?
- «Нағашы ата» деген кім?
- Сендер аталарыңа кім боласыңдар?
- «Жиен» деген кім?
Мұғалім «О, қорқайын мен неге?» өлеңін мәнерлеп оқиды. Оқушылар өлеңнің тақырыбы мен негізгі ойын анықтайды.
Тапсырма
Өлеңде не туралы айтылған? Кейіпкерлерді рөлге бөліп оқыңдар.
«О, қорқайын мен неге?» (рөлдік оқу)
Нағашы атасы
— Шам жақпаған үйде сен қалмайды дейді.
Қараңғы бөлмеге кір десе, бармайды дейді.
Осы рас па?
Жиені
— О, қорқайын мен неге?
Нанбасаңыз, сол қараңғы бөлмеге
Менімен бірге жүріңіз,
Менімен бірге кіріңіз.
Нағашы атасы
— Мен жаңылып айтып жүр екенмін ғой.
Менің жиенім батыр екен ғой!
М. Әлімбаев
III. Рефлексиялық-бағалау кезеңі
Графикалық тест:
1) Жуан дауысты дыбыстарды тап.
- ○ ә, е, і, ү, и
- □ а, о, ы, ұ
2) Жұп дауыстыны белгіле.
- ○ а — ә
- □ ы — ұ
3) «Тыс» сөзіне ұқсас дыбысталатын сөзді тап.
- ○ тіс
- □ тас
4) Анаңның әкесі —
- ○ ата
- □ нағашы ата
5) Дауысты дыбыстар қалай айтылады?
- ○ созылып
- □ созылмай
IV. Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
- Өлеңді мәнерлеп оқып келу.
- «Нағашы ата» туралы шағын әңгіме жазу.
Бағалау
Оқушылардың оқу, рөлге ену, жазу тапсырмаларын орындауы және белсенділігі бойынша бағаланады.
Резерв: Топтық жұмыс
Көп нүктенің орнына сәйкес дауысты дыбысты қойыңдар:
I топ
- ар — ...р
- р...т — өт
II топ
- сан — с...н
- он — ...н
III топ
- ыс — ...с
- тол — т...л
Негізгі ұғымдарды қорытындылау
Жуан дауыстылар
а, о, ы, ұ
Жіңішке дауыстылар
ә, ө, і, ү
Туыстық атаулар
ата, нағашы ата, жиен