Қазақша рефераттар

Киімді күту

5-сынып

Салауатты өмір салты. Киімді күту

Бұл сабақ оқушылардың күнделікті өмірде денсаулықты сақтау дағдыларын қалыптастырып, жеке бас гигиенасы мен киім күтімінің маңызын түсіндіруге бағытталған.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Әдістері

Түсіндірмелі, сұрақ-жауап

Көрнекіліктер

Киім түрлері бойынша буклет, слайд

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға салауатты өмір салты және киімді күту туралы түсінік беру.

Дамытушылық

Жинақылыққа, жүйелілікке, ойды тұжырымдай білуге үйрету.

Тәрбиелік

Еңбек мәдениетіне, іскерлікке, ұқыптылыққа және өзара көмектесуге тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыс

Биология

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

а) Сәлемдесу әдебі

Сәлемдесу. Оқушылардың көңіл күйі мен денсаулығына ерекше назар аудару.

ә) Сабаққа қатысуды бақылау

Жоқ оқушыларды белгілеу, кезекшілерді анықтау, қажетті құралдарды тексеру.

II. Өткен материалды еске түсіру

а) Үй тапсырмасын сұрау

Оқушылардың орындаған тапсырмаларын тыңдау, түсінбеген тұстарын нақтылау.

ә) Өткен материалды пысықтау (сұрақтар)

  1. Қонақ қабылдау тәртібі қандай?
  2. Қонақ дегеніміз не?
  3. Қандай қонақ түрлері бар?
  4. Ақша дегеніміз не?
  5. Қазақстан Республикасының валютасы қандай?
  6. Баспа-бас айырбас дегеніміз не?

III. Жаңа сабақ

Салауатты өмір салтының негізгі факторлары

  • Тамақтану (уақытымен).
  • Тазалық: шаш, тері, қол, аяқ. Жеке қолданылатын құралдар: тіс щеткасы, тарақ, сүлгі.
  • Киім мен аяқкиімнің тазалығы.
  • Тұрғынжайдың тазалығы.
  • Физикалық белсенділік: спорт, ойын, жүзу, велосипед, коньки, ролик, би және т.б.
  • Шынығу және серуендеу.

Денсаулыққа зиян келтіретін факторлар

Ауру — ағза жұмысының белгілі бір зиянды факторлардың әсерінен бұзылуы.

Зиянды әдеттер туралы қысқаша

  • Темекі түтініндегі заттар қатерлі ісіктің (обырдың) дамуына ықпал етуі мүмкін.
  • Алкогольді ішімдіктер (соның ішінде сыра) жүйке жүйесін бұзады.
  • Есірткілер адам өміріне тікелей қауіп төндіреді.

Рухани денсаулық және этика

Этика — адамның мінез-құлық ережелері: әдептілік, адалдық, жауапкершілік, көмектесе білу, көпшілдік және жағымды эмоциялар (күлкі, қуаныш).

Өзіңе үнемі көңіл бөліп, сырт келбетіңді күту — өзіңе де, айналаңдағы адамдарға да жағымды әсер қалдыратын маңызды дағды. Денсаулықты күтіп, табиғаттың пайдалы факторларын орнымен қолдануды үйрену қажет. Стиль іздеуде даралық пен ерекшелікті қалыптастыру да адамның өзін-өзі дамытуына ықпал етеді.

Жеке бас гигиенасы

Дені сау әрі сымбатты болу үшін тазалық ережелерін сақтау өте маңызды. Гигиена қарапайым әрекеттерден басталады: қол, аяқ, тіс, шаш, тырнақ тазалығына тұрақты түрде қамқорлық жасау.

  • Сырттан келген соң және тамақтанар алдында қолды жуу.
  • Таңертең және ұйықтар алдында тісті тазалау.
  • Күн сайын кешкілік душ қабылдауды әдетке айналдыру.

Жақсы ұйқының ережелері

  1. 11–12 жаста кемінде 10 сағат, 13–15 жаста 9 сағат ұйықтау қажет. Ұйқы қанбау шаршауға, ашушаңдыққа, жұмыс қабілетінің төмендеуіне әкеледі.
  2. Кешкі ас жеңіл болуы және ұйықтардан шамамен 2 сағат бұрын ішілуі (желінуі) тиіс.
  3. Кешкі астан кейінгі уақыт тыныш жағдайда өткен дұрыс.
  4. Іш киім мен шұлықты жиі (екі күнде бір рет) ауыстырып тұру қажет. Ұйықтағанда түнгі көйлек немесе пижама киген жөн.

Шаш күтімі

Әдемі әрі қалың шаш адамды көріктендіріп қана қоймай, денсаулығының жақсы екенін де аңғартады. Адам басында орта есеппен 80 мыңнан 150 мыңға дейін шаш болады. Күн сайын шамамен 100 тал шаш түсіп, орнына сонша шаш қайта өседі. Шаш жылына орта есеппен 15 см-ге дейін ұзаруы мүмкін.

Шаштың түрлері

Құрғақ шаш — ылғалы аз, май бездері майды аз бөледі; нәзік әрі сынғыш болады.

Орташа майлы шаш — майысқақ, жылтыр; сирек сынады. Уақтылы жуу мен күтім майлылық пен ылғалды тең ұстауға көмектеседі.

Майлы шаш — тез майланады; жұмсақ әрі күңгірттеу болуы мүмкін. Мұндай шашты жиі жуып тұру қажет.

Шашты түріне және кірлеу деңгейіне қарай аптасына 1–2 рет жуған дұрыс.

Киім күтімі

  • Киім мен аяқкиімді таза ұста; көйлек, костюм, шалбар әрдайым үтіктелген болсын.
  • Киім ілгішін өлшеміне сай таңда; бір ілгішке екі киімнен артық ілме.
  • Тоқыма бұйымдарды ұқыпты жинап, жәшікте немесе шкаф сөрелерінде сақта.

Дақ кетіру бойынша қарапайым кеңестер

  • Алдымен киімнің шаңын жұмсақ щеткамен тазала.
  • Кей дақтарды сорғыш қағаз (май сіңіргіш қағаз) арқылы жеңіл үтіктеп кетіруге болады.
  • Тушь пен опа (косметика) дақтарын салқын су және жуғыш ұнтақпен жууға болады.

Жуу алдында есте сақтайтын ережелер

  • Бұйымдарды мата түріне, түсіне және кірлеу деңгейіне қарай бөлу.
  • Ақ бұйымдарды түрлі-түсті бұйымдармен бірге жууға болмайды: бояуы шығып, ақ киімді былғайды.
  • Жуу алдында барлық қалталарды босату.
  • Түрлі-түсті мақта және кенеп маталарды шамамен 60°C суда жуу ұсынылады.

Аяқкиімге қойылатын гигиеналық талаптар

  1. Аяқкиім қан айналымына кедергі келтірмейтіндей, табан пішіні мен өлшемі дұрыс болуы қажет.
  2. Аяқ қыспайтындай, бас бармақ тірелмейтіндей жеткілікті кеңістік болғаны дұрыс.
  3. Жеңіл, иілгіш және жұмсақ аяқкиім таңдаған жөн.
  4. Өте жіңішке немесе тым тар аяқкиім кимеу керек. Өкшесі тым биік болса, табан пішіні өзгеріп, омыртқаға салмақ түседі.

IV. Жаңа сабақты бекіту (сұрақтар)

  1. Салауатты өмір салты дегеніміз не?
  2. Салауатты өмір салтының факторлары қандай?
  3. Жеке бас гигиенасы дегеніміз не?
  1. Гигиена дегеніміз не?
  2. Шаш күтімі дегеніміз не?
  3. Киім күтімі дегеніміз не?

V. Сабақты қорыту

Бүгінгі сабақта біз салауатты өмір салтының негізгі қағидаларын, жеке бас гигиенасын сақтаудың маңызын және киім мен аяқкиімді дұрыс күтудің жолдарын қарастырдық.

VI. Үй тапсырмасы

  • 189–198-беттерді оқу.
  • Тақырып бойынша реферат дайындау.

VII. Оқушылардың білімін бағалау

Оқушылардың белсенділігі мен жауаптарының сапасына қарай бағалау, баға қою.

VIII. Жұмыс орнын жинау

Сабақ соңында жұмыс орнын ретке келтіру, құралдарды жинастыру.