Тәжірибе Лай суды сүзгіштен тазалап көру
Сабақ тақырыбы: Заттардың қасиеттеріне тәжірибе жасау
Бұл сабақта балалар судың қасиеттерін тәжірибе арқылы байқап, судың адам өміріндегі маңызын тереңірек түсінеді. Сонымен бірге суды қорғау, ластамау және үнемдеу дағдыларын қалыптастыру көзделеді.
Мақсаты
Су және оның маңызы туралы білімдерін тереңдету.
Білімділік
Судың тіршілік көзі екенін, пайдасы, маңызы және қасиеттері туралы білімдерін кеңейту.
Дамытушылық
Тәжірибе жасау барысында бақылағыштықты, дәм сезу және салыстыру дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Қоршаған ортаны қорғауға, суды ластамауға, үнемдеуге, ұқыптылық пен жинақылыққа тәрбиелеу.
Қажетті көрнекіліктер
- Суреттер, карта
- Су, тұз, құм
- Стакандар, қасық, сүзгіш
- Сүрткіштер, ақ қағаз
- Түрлі түсті қарындаштар, бояу жағылған қылқалам
- Ермексаз және қосымша материалдар
Қолданылатын әдістер
Түсіндіру, сұрақ-жауап, ойын, көрсету, тәжірибелер, суреттермен жұмыс.
Интеграция
Қоршаған орта, тіл дамыту, сурет салу, мүсіндеу.
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
Балалар, бүгін бізге көптеген қонақтар келді. Оларға жылы жүзбен қарап, үш тілде сәлемдесейік.
Шаттық шеңбері
Самал жел бізді желдетші,
Күн нұры бізді жарқырат.
Таза ауа бізге дем берші,
Мөлдір су бізді салқындат.
Кіріспе әңгіме
(Құбырдан судың ағысы естіледі.)
Балалар, қандай дыбыс естіліп тұр? Бұл не?
Балалардың жауабы: су.
Экранға назар аударайық: жас тілшілеріміз су туралы не айтады? Су туралы бейнеролик көрсетіледі.
Талқылау: Бүгінгі әңгімеміз не туралы болмақ? Иә, су туралы. Біз тек біліп қана қоймай, суды қорғап, оның сақтаушылары боламыз.
Картамен жұмыс: су Жер бетінде қайда кездеседі?
Балалар, бұл не? — карта.
Жер бетінде қандай түс көбірек? — көгілдір. Ол суды білдіреді.
Үлкен суларды қай жерлерден кездестіреміз? Көлдер, теңіздер, мұхиттар, өзендер. Кейбір көлдер жер астындағы терең су көздерімен байланысып, суы мөлдір әрі таза болуы мүмкін. Егер су жер бетіне көтеріліп шықса, ол бұлақ көзіне айналады.
Теңіз бен мұхит сулары өзен-көл суларына ұқсамайды. Олардың ерекшеліктерін тәжірибе арқылы байқап көреміз.
Сұрақ-жауап және тілдік жұмыс
Тақпақ
Сылдыр сумен бетіңді жу.
Жуынсаң сен әрдайым,
Аппақ болар маңдайың.
Мақал-мәтелдер
- Судың да сұрауы бар.
- Су — тіршілік көзі.
- Сусыз өмір жоқ.
- Су — тазалықтың досы.
- Суға түкірме.
- Суды ластама.
Тәжірибелер: судың қасиеттерін бақылау
Тәжірибелер арқылы балалар судың дәмі, мөлдірлігі, тазалануы және түсінің өзгеруі сияқты қасиеттерді өз көздерімен көріп, қорытынды жасайды.
I тәжірибе: Су — мөлдір. Тұщы су мен тұзды судың айырмашылығы
Балалардың алдына екі ыдыс қойылады: біреуінде тұщы су, екіншісінде тұзды су. Балалар дәмін байқап көреді.
- Тұщы су — таза, мөлдір, ішімдікке жарамды.
- Тұз қосылған су — дәмі өзгеріп, ащылау/тұзды болады.
Қорытынды: өзен мен көл суы көбіне тұщы, ал теңіз бен мұхит суы тұзды болады. Жер бетінде тұщы су қоры шектеулі, сондықтан оны үнемдеу маңызды.
Сұрақ: Адам сусыз өмір сүре ала ма?
Адам ағзасының шамамен 70%-ы судан тұрады. Адам сусыз 2–10 күн аралығында ғана өмір сүре алады (жағдайға байланысты).
Су кімдерге және нелерге қажет? Өсімдіктерге, жануарларға, адамға, тұрмысқа, тазалыққа, ас әзірлеуге қажет.
Өмірмен байланыс: Балабақшада суды қайда қолданамыз?
- Тамақтанар алдында қол жуу.
- Жуынатын бөлмеде бет-қол жуу.
- Әжетханада суды ағызу.
- Серуенде ағаштарға су құю.
- Бөлмедегі гүлдерді суару.
- Жаңбырдан кейін пайда болатын көлшіктерді бақылау.
Қорытынды сұрақ
Су не үшін қажет? — Ішуге, жуынуға, ас әзірлеуге, бау-бақшаны суаруға және тазалыққа.
Сергіту сәті
Сусыз қарным тоймайды.
Сусыз кірім кетпейді.
Сусыз гүлдер гүлденбес,
Сусыз күнім өтпейді.
II тәжірибе: Лай суды сүзгіш арқылы тазарту
Балалар суға құм қосып араластырады. Содан кейін лай суды сүзгіштен өткізіп, нәтижесін бақылайды.
Қорытынды: сүзгіштен өткен су тазара түседі. Бұл тәжірибе суды ластамаудың және суды тазартудың маңызын түсіндіреді.
III тәжірибе: Судың түсін өзгерту
Әр балаға бояуы бар қылқалам беріледі. Қылқаламды суға малып, суды араластырады.
Сұрақ: судың өзі қандай түсті? Түссіз. Біз суға бояу қосқанда ғана оның түсі өзгереді.
IV тәжірибе: Мөлдірлік — суда және сүтте
- 1-стакан: суға қасық салу. Қасық көріне ме?
- 2-стакан: сүтке қасық салу. Қасық көріне ме?
Қорытынды: су — мөлдір, ал сүт — мөлдір емес. Демек, барлық сұйықтықтың қасиеті бірдей болмайды.
Қорытынды
Бұл сабақ балаларға судың тіршілік үшін қажетті екенін, оның қасиеттерін тәжірибе арқылы тануға болатынын және суды қорғау — ортақ міндет екенін ұғындырады.
Қорытынды өлең
Биік болып өсеміз,
Жапырақтай жайқалып.
Ағаштарға су құйып,
Өсіреміз сая бақ.
«Аяла» балабақшасының тәрбиешісі: Қалабаева Н. Ұ.