Балалардың туған жерін сүюге тәрбиелеу
Сабақ барысы
Бұл сабақ балалардың туған қаласына деген сүйіспеншілігін оятып, Екібастұздың атауы мен көмір өндірісінің маңызы туралы түсінігін кеңейтуді көздейді.
Жылулық шеңбері
Тәрбиеші:
Армысың, шапағатты Күн-ана!
Армысың, шапағатты Аспан-ана!
Құт дарытқан елімізге, жерімізге,
Армысың, мейірімді Жер-ана!
Осы шапағатты Күн-анадан, мейірімді Жер-анадан бойымызға дарыған жүрек жылуын бір-бірімізге және қонақтарға сыйлайық. Біз — доспыз, татумыз.
Балалар, енді орнымызға жайғасайық. Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы — «Менің сүйікті қалам».
Кейіпкердің келуі: Дымбілмес
Дымбілмес: Сәлеметсіздер ме! Мен ауылдан келдім. Қалаларыңыз қатты ұнады — өте әдемі екен.
Тәрбиеші: Сәлем, Дымбілмес! Сен біздің қаланың неге Екібастұз деп аталатынын білесің бе?
Дымбілмес: Жоқ, білмейді екенмін.
Тәрбиеші: Ендеше, отырып тыңда. Мен балаларға да, қонақтарға да бір аңыз айтып берейін.
Аңыз: «Жанған тас»
Ерте, ерте, ертеде бір ауылда қойшы өмір сүріпті. Ол өте кедей екен, сондықтан байдың қойын бағыпты. Күздің суық күндерінің бірінде қойшы тоңып, от жақпақ болады. Құрғақ бұтақтарды жинап, жел сөндірмесін деп жан-жағын тастармен қоршап қояды. Жылынып алған соң ұйықтап қалады.
Таңертең оянса — от сөніп қалған. Бірақ таңғаларлығы: оттың жанындағы тастар қызарып, жанып тұрғандай көрінеді.
Тәрбиешінің сұрағы
Балалар, тас жана ма?
Қойшы да дәл осылай ойлайды. Не істерін білмей қалады. Ендеше, біз қойшыға көмектесейік.
Зерттеу сәті
- Қолымда екі табиғи зат бар: тас және көмір.
- Тас қандай? — қатты.
- Көмірдің түсі қандай? — қара.
- Қайсысы отқа жанады? Қайсысы адамға пайдалы?
Қорытынды ой
Қойшы көрген «жанған тас» — жай тас емес, көмір болып шығады. Сол орынды ұмытпау үшін ол жерді белгілеуге шешім қабылдайды.
Аңыз бойынша, қойшы ол жерді аттың бас сүйегі мен бір кесек тұзбен белгілейді. Содан бері бұл мекен Екібастұз атаныпты.
Өлең: қаланың аты туралы
Айжанның тақпағы:
Ел жиналып, үлкен тойды жасапты,
Екі бөлек бас сүйекке тұз байлапты.
Кен мекенін Екібастұз деп атапты.
Екібастұздың мақтанышы: көмір және «Богатырь» кені
Содан бастап Екібастұзда көмір өндірісі қарқынды дамыды. Еліміздегі ең ірі көмір кен орындарының бірі — «Богатырь».
- Үйіліп жатқан көмір — кеннің байлығы.
- Көмірді қазатын техника — роторлы экскаватор (өте үлкен).
- Вагондар көмірді тиеп, қажет жерлерге жеткізу үшін керек.
Еңбек адамдары
Көмір өндіретін адамдарды кеншілер деп атайды. Бұл — үлкен еңбек, жауапкершілік және батылдық.
Мақал-мәтелдер
- Еңбектің наны тәтті, жалқаудың жаны тәтті.
- Кім еңбек етсе — сол тоқ.
- Жақсы еңбек — жанға тыныс.
Сергіту сәті
Екі көзің не үшін керек? — Жақсыларды көру үшін.
Екі қолың не үшін керек? — Бір-біріне көмектесу үшін.
Құлағың не үшін керек? — Жақсыларды есту үшін.
Аяғың не үшін керек? — Алыс кетсең, туған елге жету үшін.
Екібастұз өз көмірімен елге жылу сыйлайды. Сондықтан да адамдар қаламызды жақсы көріп, оған арнап ән мен жыр шығарады.
Балалардың өлеңі: туған қалаға тілек
Туған қалам, сенен қуат аламыз,
Қияға қанат қағамыз.
Елге шырақ жағамыз,
Өзіңнен бақыт табамыз.
Сабақты қорыту
- Бүгін біз туған қаламыз туралы қандай жаңа мәліметтер білдік?
- Үйге барған соң аға-әпкелерімізге не айтып бере аламыз?
- Қаламыздың неге Екібастұз деп аталғанын енді білеміз, солай ма?
Қорытынды сөз
Біз туған қаламызға өз сезімімізді білдіреміз:
Туған елім, сені сүйіп жетеміз біз биікке,
Қияға қанат қағамыз,
Елге шырақ болып жанамыз.