Қазақша рефераттар

Сатурн планетасы

Сабақ тақырыбы мен мақсаттары

Тақырып

«Бөлшектер мен үлестер. Олардың жазылуы»

Мақсаты

  • 1 Білімділік: бөлшек пен үлес ұғымдарын, бөлшектің алымы мен бөлімін, «үлес» сөзінің мағынасын түсіндіру.
  • 2 Дамытушылық: логикалық ойлау мен жылдам есептеу дағдыларын дамыту; сызба және суретті есептер арқылы қызығушылықты арттыру.
  • 3 Тәрбиелік: дәптерде және тақтада сауатты, ұқыпты жазуға; топпен жұмыс кезінде бір-бірін құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

Түрі
дәстүрден тыс
Типі
жаңа материалды меңгерту
Формасы
топтық, жеке
Пәнаралық байланыс
дүниетану

Әдіс-тәсілдер

топтық жұмыс көрнекілік түсіндіру постер әдісі әңгімелесу бағдаршам әдісі өзін-өзі бағалау

Көрнекіліктер

  • интербелсенді тақта
  • флипчарт
  • топқа бөлуге арналған қима қағаздар
  • жеке тапсырмалар жазылған қима қағаздар
  • «Күн шуағы» материалдары
  • суретті есептер
  • постерлер
  • сөзжұмбақ

1) Ұйымдастыру кезеңі

Шаттық шеңбері

Барлығымыз шеңберге тұрайық. Көңіл-күйлерің қалай? Бүгінгі сабаққа дайынбыз ба? Бүгінгі сабағымыз ерекше өтпек, себебі әр мектептен қонақтар келіп отыр. Математикаға белсенді қатысып, өзімізді жақсы қырынан көрсетейік.

Психологиялық дайындық: «Күн шуағы»

Тақтадағы Күнді көріп тұрмыз ба? Күнімізге не жетіспейді? (Шуақтар.) Ендеше, қонақтарға өзімізді есіміміздің бірінші әрпімен байланыстырып таныстырып, бір шуақтан ілейік.

  • Мен әдемі Әсеммін.
  • Мен мейірімді Мұратқалимын.
  • Мен әдемі Әлимін.
  • Мен талантты Талғатпын.
  • Мен мәдениетті Мағжанмын.
  • Мен намысшыл Нәбимін.
  • Мен дарынды Диаспын.
  • Мен мейірімді Мөлдірмін.
  • Мен талапты Тоқтармын.
  • Мен нық сөйлейтін Нұрлыбекпін.
  • Мен ақылды Айдынмын.

Жарайсыңдар, балалар! Біз «Күн планетасын» құрастырдық.

Топқа бөліну және бағалау ережелері

Қазір қима қағаздар таратылады. Дөңгелек, тіктөртбұрыш, үшбұрыш топтарына бөлінеміз: қай фигура құрастырылса, сол топқа барамыз. Әр топ топбасшысын тағайындап, бағалау парағын алады. Топ мүшелерінің аты-жөнін жазып, ережемен танысамыз.

Уақыт тәртібі

Әр тапсырмаға нақты уақыт беріледі.

Тыныштық

Тапсырма орындау кезінде шуласақ, ұпай азаяды.

Бағалау

Ұпай дер кезінде қойылады, дәлелмен түсіндіріледі.

Өткенді пысықтау: сөзжұмбақ арқылы «Күн жүйесіне саяхат»

Бүгін біз аспан әлеміне, яғни Күн жүйесіне саяхат жасаймыз. Күн жүйесінде неше планета бар? (9 планета.) Күнге ең жақын планета қалай аталады? (Меркурий.) Ендеше, Меркурийге «зымыранмен» аттанайық: ол бізге сөзжұмбақ дайындап қойыпты.

Сөзжұмбақ сұрақтары

  1. 1. 1528 санындағы 8 саны қалай аталады? — бірлік
  2. 2. Сызықтармен шектелген, барлық нүктелері центрінен бірдей қашықтықта жатқан фигура? — дөңгелек
  3. 3. 250 мен 5 санының бөліндісі нешеге тең? — елу
  4. 4. Барлық қабырғасы бір-біріне тең фигура қалай аталады? — шаршы
  5. 5. Дөңгелектің шекарасын не дейміз? — шеңбер
  6. 6. Уақыттың өлшем бірліктерінің бірі. — тәулік
  7. 7. 810 мен 9 санының бөліндісі нешеге тең? — тоқсан
  8. 8. Шеңбердің центрі арқылы өтетін, шеңбердің екі нүктесін қосатын кесінді қалай аталады? — диаметр
  9. 9. Центрден шеңберге дейін жүргізілетін кесінді қалай аталады? — радиус

Бағалау парағына сөзжұмбақ кезеңінің ұпайын қоюды ұмытпаймыз.

2) Жаңа сабаққа дайындық: өмірмен байланыс

Нені білуіміз керек?

  • бөлшек пен үлес ұғымдары;
  • бөлшектің алымы мен бөлімі;
  • олардың дұрыс жазылуы.

Нені көрсете білуіміз керек?

  • жаңа тақырыпты нақты түсіндіру;
  • суретті есептермен дұрыс жұмыс жасау;
  • есептерді жылдам әрі дұрыс шығару.

Шолпан (Венера) планетасының сұрақтары

Оқушылар саны мен құрамына қатысты сұрақтарға жауап бере отырып, оны бөлшек түрінде айтып үйренеміз: 11-дің 2-уі қыздар, 11-дің 9-ы ұлдар, 11-дің 1-уі мұғалім, 11-дің 10-ы оқушы.

Жауап берген оқушылардың ұпайын бағалау парағына белгілейміз.

Жер планетасы: жаңа тақырыпты түсіндіру

Топбасшылар тақтаға ілінген геометриялық фигураларды бүгінгі тақырыппен байланыстырып түсіндіреді. Мысалы: дөңгелек 9 бөлікке бөлінген, соның 2 бөлігі боялмаған болса, онда 9 — бөлім, 2 — алым. Бөлшек: 2/9.

Бұл кезеңнің ұпайын да бағалау парағына енгіземіз.

Марс: оқулықпен жұмыс (106-бет, №2)

Дәптерімізді ашамыз: бүгінгі күн, сынып жұмысы және тақырып жазылады. Жазу мәдениетін сақтаймыз: қолымыз да, аяғымыз да дұрыс орналасқан, арқамыз тік, мақсатымыз — әдемі әрі сауатты жазу.

Бағдаршам әдісі

  • Жасыл: толық түсіндім.
  • Сары: жартылай түсіндім.
  • Қызыл: мүлде түсінбедім.

І топ: Дөңгелек (№2 а)

Б: 1-пойыз — 256 км

2-пойыз — 128 км

2 қаланың S — ?

Ш: 256 + 128 = 384

Ж: 2 қаланың S = 384 км

ІІ топ: Тіктөртбұрыш (№2 ә)

Б: 1-шаңғышы — 6 км 25 м

S — 2 км

2-шаңғышы — 3 км 13 м

2 ауылдың S — ?

Ш: 6 км 25 м + 3 км 13 м + 2 км = 11 км 38 м

Ж: 2 ауылдың S = 11 км 38 м

ІІІ топ: Үшбұрыш (№2 б)

Б: 1 мин = 200 м

1 сағатта — ? км

Ш: 60 мин = 12000 м

12000 м = 12 км

Ж: 1 сағатта 12 км

Әр топтан баяндаушы постерін тақтаға іліп, шешімін қысқаша түсіндіреді. Топбасшы ұпай қою себебін айтады.

Қолға арналған жаттығу

Жаза-жаза жазуды талып қалды қолымыз.

Бой сергітіп алайық, қайта жазу жазайық.

Юпитер: «Жылдам ойла» ойыны

Әр топқа кезекпен жеңіл есептер беріледі. Тек қол көтеріп, тез жауап береміз. Бөлшек туралы сұрақта жауапты бөлшек түрінде айтып, қай сан алым, қай сан бөлім екенін көрсетеміз.

І топ: Дөңгелек

  • Алма 4 бөлікке бөлінген, 2 бөлігі тәрелкеге салынды: 2/4 (алым — 2, бөлім — 4).
  • 8 санының квадраты: 64.
  • 9 × 30: 270.

ІІ топ: Тіктөртбұрыш

  • Бөлке нан 10 бөлікке бөлінген, 4 бөлігі ыдысқа салынды: 4/10 (алым — 4, бөлім — 10).
  • 9 санының квадраты: 81.
  • 10 × 25: 250.

ІІІ топ: Үшбұрыш

  • Тәтті нан 5 бөлікке бөлінген, 1 бөлігін Мадина алды: 1/5 (алым — 1, бөлім — 5).
  • 7 санының квадраты: 49.
  • 30 × 8: 240.

Ойын бойынша ұпайлар бағалау парағына белгіленеді.

Сатурн: сергіту сәті

Аяққа арналған жаттығу (бейнежазба арқылы).

Уран: №4 есеп (сызбаны толықтыру)

І топ: Дөңгелек (A)

Екі ауылдан велосипедшілер бір-біріне қарама-қарсы шықты. v1=17 км/сағ, v2=13 км/сағ, S=90 км. Олар қанша сағаттан кейін кездеседі?

t = S : (v1 + v2)

t = 90 : (17 + 13) = 90 : 30 = 3

ІІ топ: Тіктөртбұрыш (Ә)

Бірінші шаңғышы ауылдан 14 км/сағ жылдамдықпен шықты. Екіншісі стансадан оған қарама-қарсы 4 км/сағ жылдамдықпен шықты. Олар 2 сағаттан кейін кездессе, ауыл мен станса арақашықтығы қанша?

S = (v1 + v2) * t

S = (14 + 4) * 2 = 18 * 2 = 36

Ескерту: бастапқы мәтінде есептеу жолында сандық қате болған. Дұрыс нәтиже: 36 км.

ІІІ топ: Үшбұрыш (Б)

Үйден мектепке v1=6 км/сағ, мектептен үйге v2=4 км/сағ жаяу жүргінші жүрді. S=20 км. Олар қанша сағаттан кейін кездеседі?

t = S : (v1 + v2)

t = 20 : (6 + 4) = 20 : 10 = 2

№4 есеп бойынша ұпайлар қойылып, қысқаша қорытынды жасалады.

Қысқа сергіту

Бой сергіту үшін орнымыздан тұрып, жеңіл жаттығулар жасаймыз.

Нептун: №5 есеп (есепте)

15 : 3 = 5
14 : 7 = 2
600 : 3 = 200
364 : 7 = 52
615 : 3 = 205
25 : 5 = 5
350 : 7 = 50
250 : 5 = 50
275 : 5 = 55
280 : 4 = 70
32 : 4 = 8
312 : 4 = 78

№5 есеп бойынша да бағалау парағы толтырылады.

Плутон: жылдам тест

Плутон өте суық болғандықтан, онда ұзақ болмаймыз. Сондықтан тестті тез орындаймыз: қағазға дұрыс жауабын белгілейміз.

  1. 1) 9/20 бөлшегінің алымын белгіле.

    A) 9
    Ә) 20
    Б) 9/20

  2. 2) 8/15 бөлшегінің бөлімін белгіле.

    A) 8
    Ә) 15
    Б) 8/15

  3. 3) 1000 саны мен 4 санының бөліндісі нешеге тең?

    A) 500
    Ә) 200
    Б) 250

  4. 4) 10 санының квадраты (10²) нешеге тең?

    A) 20
    Ә) 100
    Б) 1000

  5. 5) 5x = 35 − 15 теңдеуінің шешімі қанша?

    A) 4
    Ә) 5
    Б) 3

Тест нәтижесін қысқаша талқылаймыз және қорытынды жасаймыз.

Қорытынды және бағалау

Біз Күн жүйесіне саяхат жасап, тапсырмаларды орындадық. Енді топбасшылар өз тобындағы оқушылардың бағасын жариялайды.

Үй тапсырмасы

107-бет, №6 есеп. Теңдеуді шығару. Күнделікке жазып аламыз.

Кері байланыс

Тақтада үш белгі бар: ашық күн, бұлтты күн, бұлт. Ашық күн — барлық тапсырманы жақсы орындадым, белсенді қатыстым. Бұлтты күн — кей жерде қателестім, бірақ барынша тырыстым. Бұлт — көп тапсырмада қиналдым.

Сабақтың ұнауы (бағдаршам)

  • Жасыл: ұнады.
  • Сары: шамалы ұнады.
  • Қызыл: ұнамады.

Осымен сабағымыз аяқталды.