Кеңгірбай сөзі
Қазақ әдебиеті • 10-сынып
«Еңлік – Кебек» дастаны: тақырыбы мен идеясы
Бұл сабақ жоспары Шәкәрім мұрасын терең оқытып-үйретуге, дастанның мазмұны мен идеясын танытуға, сондай-ақ көркемдік ерекшелігін талдауға бағытталған.
Сабақ құрылымы
Уақыт: 38 минутКіріспе
3 минут- Сәлемдесу, психологиялық дайындық.
- Мұғалімнің айтқанын оқушылардың хормен қайталауы арқылы бірлескен жұмысқа бағыттау.
- Ақын өлең тармақтарынан шумақ құрастырып, топқа бөліну.
Негізгі бөлім
25 минут«Даналық ағашы» оқыта-үйрету ойыны
Ойын арқылы поэманың мазмұнын кезең-кезеңімен меңгерту, негізгі оқиғалар мен түйінді ойларды жинақтау.
- 1 Кебек пен абыз: тағдыр, ескерту, ішкі түйсіктің рөлі.
- 2 Кебек пен Еңлік: махаббат пен таңдаудың жауапкершілігі.
- 3 Матай дауы. Кеңгірбай сөзі: ру тартысы, билік пен әділдік мәселесі.
- 4 Өлім. Бала: трагедияның салдары, адам тағдырының қасіреті.
Сергіту сәті
Роза Рымбаеваның орындауындағы «Еңлік – Кебек» әнін тыңдау арқылы эмоционалдық әсерді күшейту, қабылдауды жаңғырту.
Кубизм әдісімен талдау
Оқушылар мәтінге әр қырынан қарап, оқиға желісін, кейіпкер мінезін, авторлық ұстанымды, тілдік-көркемдік тәсілдерді дәлелмен талдайды.
Қорытынды бөлім
7 минут«Сезімнен туған ойлар» монологі
Оқушылар кейіпкердің ішкі әлемін сезіну арқылы ой қорытады және мәтін идеясына жеке көзқарасын білдіреді.
- Кебек — таңдаудың салмағы, ар-намыс қақтығысы.
- Еңлік — махаббат пен ерік, қайсарлық.
- Тауда қалған бала — трагедияның үнсіз куәсі, үміт пен қасірет түйіні.
- Автор — қоғамдық әділет, адамдық құндылықтар жайлы ой.
Рефлексия
Сабақтағы түсінігін, әсерін және қиындықтарын қысқаша тұжырымдап, келесі қадамдарын белгілейді.
Үй тапсырмасы
3 минут«5–5–1» әдісі
- Тақырып бойынша 5 негізгі ұғым жазыңыз.
- Сол ұғымдарға қатысты 5 дәлел немесе мысал келтіріңіз.
- Барлығын жинақтап, 1 тұжырым сөйлем жасаңыз.
Автор туралы
Ақтөбе облысы, Хромтау қаласы, №3 Хромтау орта мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі — Жұмабаева Кенжеш Тағибергеновна.
Материал: «Еңлік – Кебек» дастаны, тақырыбы мен идеясы.