Қазақша рефераттар

Қар еріп, құстар келетін қай мезгіл

Сабақ тақырыбы: тірі және өлі табиғат

Бұл сабақ балаларға табиғаттың екі үлкен құрамын — тірі және өлі табиғатты — ажыратып, олардың өзара байланысын түсіндіруге бағытталған. Оқу үдерісі сұрақ-жауап, ойын, өлең, жеке тапсырма және тәжірибелік әрекеттер арқылы ұйымдастырылады.

Білімділік

Тірі және өлі табиғат туралы түсінік беру, олардың байланысын ұғындыру, танымдық әрекетті дамыту.

Дамытушылық

Сөздік-логикалық ойлауын, қиялын, қызығушылығын арттыру.

Тәрбиелік

Ойын толық жеткізуге үйрету, дүниетанымды кеңейту, табиғатты қорғауға және адамгершілікке тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Слайд суреттері: жануарлар, құстар, өсімдіктер
  • Жемістер мен көкөністер
  • Табиғи нысандар: су, тас, тау, құм, Күн, Ай (сурет/бейне)

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сабақты бастауға арналған шумақ:

Табиғат — біздің анамыз,

Табиғатқа — баламыз.

Иіліп сәлем береміз,

Біз — әдепті баламыз.

2) Сұрақ-жауап: «Табиғат дегеніміз не?»

Сұрақ:
Балалар, табиғат дегеніміз не?
Жауап: Табиғат — бізді қоршаған орта.
Сұрақ:
Табиғат нешеге бөлінеді?
Жауап: Табиғат тірі және өлі болып бөлінеді.

Тірі табиғат

Тірі табиғат өседі, қоректенеді, тыныс алады, көбейеді.

  • Адамдар
  • Жан-жануарлар
  • Құстар
  • Өсімдіктер
  • Балықтар
  • Жемістер мен көкөністер

Көрсету: слайд суреттері.

Өлі табиғат

Өлі табиғат қоректенбейді, өспейді, көбеймейді.

  • Су
  • Тас
  • Тау
  • Құм
  • Күн
  • Ай

Маңызды ой: тіршілік атаулы өлі табиғатсыз өмір сүрмейді. Сондықтан тірі және өлі табиғат бір-бірімен тығыз байланысты.

3) Дидактикалық ойын: «Не жақсы, не жаман?»

Балалар табиғатқа қатысты әрекеттерді екі топқа бөледі: пайдалы (жақсы) және зиянды (жаман). Мақсаты — экологиялық мәдениетті қалыптастыру, дұрыс таңдау жасауға үйрету.

4) Сөздік жұмыс: тақпақ жаттау

2 рет қайталап жаттау ұсынылады.

Табиғатым — тамаша,

Көз тоймайды қараса.

Табиғатты аялап,

Жүрейікші жараса.

5) Жеке тапсырма

Суреттен тірі табиғатты — жасыл түспен, өлі табиғатты — қызыл түспен бояу.

6) Қызықты сәт: түлкі қонаққа келеді

Есік қағылады. Түлкі келіп, орманда тоңып қалғанын айтады. Ол жыл мезгілдерін толық білмейтінін және қыста киетін киімді ажырата алмайтынын жеткізеді. Балалар түлкіге көмектесуге келіседі.

Жыл мезгілін тап (сұрақтар)

  • Аққала жасап, сырғанақ теуіп ойнайтын қай жыл мезгілі?
  • Қар еріп, құстар келетін қай мезгіл?
  • Күн ысып, суға шомылатын қай мезгіл?
  • Жеміс-жидек пісіп, астық жиналатын қай мезгіл?

Қосымша: «Жыл мезгіліне сай киімді тап» ойыны (киім үлгілерімен).

Түлкі балаларға алғыс айтып, қоштасады.

7) Халық болжамдары

  • Түнде қырау түссе, күндіз қар жауады.
  • Қарға қақылдаса, қар жауады.
  • Өрмекші бұрышқа тығылса, жел болады.
  • Жылқы аунаса, күн бұзылады.

8) Көктемгі отырғызу: гүл егу тәжірибесі

  1. Ыдысқа топырақ саламыз.
  2. Гүлдің тұқымын себеміз.
  3. Үстін топырақпен жабамыз.
  4. Су құямыз.

Қорытынды: тірі табиғат өлі табиғатсыз өспейді. Гүлдің өсуі үшін су және топырақ қажет.

Еккен гүлді терезе алдына қойып, күнде кезекпен суарып, өсімін бақылап отырамыз.

9) Өзін-өзі бағалау

Сыныпта шырша макеті ілінеді. Балалардың алдында екі белгі болады: жұлдызша және дөңгелек.

  • «Бүгін өте жақсы, белсенді қатыстым» — жұлдызшаны іледі.
  • «Орташа қатыстым» — дөңгелекті іледі.

Нәтижесінде шырша түрлі белгілермен әсемделіп, сабақтың көңіл күйін көрсетеді.

10) Қорытынды сұрақтар

  • Тас өсіп, көбейе ме?
  • Сусыз тіршілік бола ма?
  • Біз табиғаттың қай түріне жатамыз?