Оқушыларды екі топқа бөліп, топтың қолбасшысын тағайындау
8-сынып қазақ тілі: «Қарсылықты салалас сөйлем»
Сабақ түрі: ойын сабағы
Білімділік
Салалас құрмалас сөйлем және оның түрлері туралы білімді нығайту; құрмалас сөйлемнің басты белгілерін білу; құрылысын, құрамын ажырату; тыныс белгілерін дұрыс қойып жаза білу; жаңа тақырыпты бұрынғы материалмен ұштастыру.
Дамытушылық
Ынта қойып тыңдау, жазу, талдау машықтарын қалыптастыру; талдау және салыстыру дағдыларын жетілдіру; ойды ауызша жүйелі жеткізуге үйрету; пәнге қызығушылықты арттыру.
Тәрбиелік
Адамгершілікке, мейірімділікке, елжандылыққа баулу; тілін және дінін құрметтеуге үйрету; жүйелі сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.
Сабақта қолданылатын ресурстар мен байланыстар
Әдіс-тәсілдер
- Эвристикалық (іздендіру)
- Сұрақ-жауап
- Топтастыру, талдау, жинақтау
- Түсіндіру, әңгімелеу, жаттықтыру
- Ойландыру, Венн диаграммасы
- Топтық жұмыс
Көрнекілік және пәнаралық байланыс
Көрнекілігі
Интерактивті тақта (ActiveInspire), үлестірмелі парақшалар.
Пәнаралық байланыс
Қазақ әдебиеті, музыка.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- I Амандасу, түгендеу.
- II Сабақтың мақсатын хабарлау.
- III Оқушыларды сабаққа ұйымдастыру.
- IV Оқушыларды екі топқа бөліп, топ басшысын тағайындау.
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Бүгінгі сабақ ерекше, өйткені жұмысымызды қонақтарымыз бағалайды. Сондықтан белсенділік танытып, білімдеріңді толық көрсетуге тырысыңдар.
2) Үй жұмысын тексеру
А) Теориялық жұмыс
Тақтада өткен тақырыптар бойынша пысықтау сұрақтары ұсынылады:
- Құрмалас сөйлемге анықтама беріңдер.
- Құрамындағы жай сөйлемдердің байланысуына қарай құрмалас сөйлем қандай түрлерге бөлінеді?
- Салалас құрмалас сөйлемнің өзіне тән белгілерін атаңдар.
- Мағынасына қарай салалас құрмалас сөйлем нешеге бөлінеді? Түрлерін атаңдар.
- Ыңғайлас салалас сөйлемнің ерекшелігін түсіндіріңдер.
- Себеп–салдар салаластың басқа түрлерден айырмашылығы неде?
Ә) Практикалық жұмыс
Теориялық білімді бекіту үшін әр топқа үлестірмелі парақшалар беріледі. Міндет — тапсырманы жылдам орындап, сөйлемнің салаластың қай түріне жататынын дәлелдеу.
№1 парақша
Салалас құрмалас сөйлемнің түрін анықтаңдар. Жасалу жолын түсіндіріңдер.
Биыл мектеп бітіремін және Алматыға инженерлік оқуға түсемін.
№2 парақша
Салалас құрмалас сөйлемнің түрін анықтаңдар. Жасалу жолын түсіндіріңдер.
Ол сабаққа дайындалмаған, себебі кеше кітапханадан кітап таба алмады.
3) Жаңа сабақ: тақырыпты түсіндіру
Тақырып тірек-сызбалар арқылы түсіндіріледі. Негізгі мақсат — құрмалас сөйлемнің құрылымын жүйелеп, салаластың мағыналық түрлері ішінен қарсылықты салаластың ерекшелігін айқындау.
Құрмалас сөйлем
Түрлері
- Салалас
- Аралас
- Сабақтас
Салалас пен сабақтастың мағыналық түрлері
Салалас
- 1) Ыңғайлас
- 2) Себеп–салдар
- 3) Қарсылықты
- 4) Түсіндірмелі
- 5) Талғаулы
- 6) Кезектес
Сабақтас
- 1) Шартты
- 2) Қарсылықты
- 3) Мезгіл
- 4) Себеп
- 5) Қимыл–сын
- 6) Мақсат
Назар аударатын тұс
«Қарсылықты» атауы салаласта да, сабақтаста да кездеседі. Бұл сабақта қарсылықты салалас сөйлемнің мағыналық байланысын ажыратып, тыныс белгілерін дұрыс қолдануға басымдық беріледі.