Тестік сынамалар оқушылардың білім деңгейіне сәйкес болғаны абзал
Мақсаты
Оқушыларды тестік сынақтарға бейімдеу — ҰБТ форматына алдын ала үйретудің тиімді жолы. Бұл тәсіл түлектерде базалық құзыреттілікті қалыптастыруға, білімді жүйелеуге және уақытты дұрыс жоспарлауға көмектеседі.
Практикалық ұстаным
Тестік тапсырмаларды сабақтың үй тапсырмасын сұрау, өткенді бекіту және жаңа тақырыпты бекіту кезеңдерінде тұрақты қолданған жөн.
Тест түрлері және мазмұнын дұрыс таңдау
Тест форматы
- ашық және жабық тест
- таңдау (multiple choice) тапсырмалары
- деңгейлік тапсырмалар
Мазмұнға қойылатын талап
Тест сұрақтары міндетті түрде тек алдыңғы сабақ материалынан ғана алынбағаны дұрыс. Себебі кейбір оқушылармен жеке жұмыс жүргізіп, олардың ойын жүйелеп жеткізуін және тіл байлығын дамыту қажет. Жекелей сұрау барысында оқушының жауабында тест сұрақтарының дайын жауаптары «кездейсоқ» айтылып кетпеуі маңызды.
Жоспарлау қағидасы
Сұрақтар алдыңғы сабақтың алдындағы тақырыптардың негізгі түйінді мәселелерін қамтуы керек. Әр сабақ сайын бір тақырыпқа ілгерілеп отыру тиімді: бұл келесі сабақта сол тест тапсырмасын басқа оқушыларға ауыстырып беруге мүмкіндік береді.
Ауыстыру шегі: бір тест нұсқасын басқа оқушыға ауыстыру 3 реттен аспауы керек. Әйтпесе жауаптың жаттанды болып кету қаупі артады (оқушы бұрын тапсырған оқушыдан сұрап алуы мүмкін).
Деңгейлік тапсырма, балл және құрастыру тәсілі
Сәйкестік
Тестік тапсырмалар оқушылардың білім деңгейіне сәйкес болуы қажет.
Уақытты үнемдеу
Мұғалімнің уақытын көп алмау үшін әр оқушыға жеке тест құрастыру міндетті емес.
Негізгі бағдар
Тапсырмалардың басым бөлігі орташа деңгейдегі оқушыға бағытталғаны дұрыс.
Бағаға қарай деңгей қосу
- «4» алғысы келсе — жеткілікті деңгейдегі қосымша тапсырма енгізу.
- «5» алғысы келсе — жоғары деңгейдегі тапсырма қосу.
- Тапсырмаларды 1, 2, 3 балдық үлгіде іріктеп, жиынтық балды осы баллдар бойынша есептеу.
Тапсырмалар құрамында теориялық материал да, практикалық есептер де болуы керек. Мүмкіндігінше ҰБТ форматында кездесетін тапсырма түрлеріне жақындату ұсынылады.
Сұрақ саны, уақыт нормасы және ұйымдастыру
Сұрақ саны
- Негізгі ұсыныс: 7–15 сұрақ.
- Бастауыш сыныптарда: 5–10 сұрақ.
15 сұрақтан көп болса уақыт ұзаруы мүмкін; 7 сұрақтан аз болса тақырыптың негізгі мәселелері толық қамтылмай қалуы ықтимал.
Уақыт нормасы
- Әр сұраққа: 1–1,5 минут.
- Бастауышта әр жауапқа: 1,5 минут.
Ашық тест үшін сұрақ саны шамамен 10 болғаны қолайлы. Таңдау тестінде 10-нан көп сұрақ беруге болады, бұл пәннің күрделілік деңгейіне де байланысты.
Сабақ үстінде үлестіру
Тест тапсырмасы бірден барлық оқушыға берілмейді. Үй тапсырмасын сұрағанда:
- 2–3 оқушы жекелей жауап береді;
- 1–2 оқушы есеп шығаруға тартылады;
- қалғандары оқушы санына қарай 1–2 нұсқалы тест тапсырмасымен жұмыс істейді.
Ұсыныс: тестік сынақ уақыты 10–15 минуттан аспауы керек.
Бекіту кезеңіндегі тапсырма
Сабақты бекітуге арналған тест тапсырмалары бірізді, саны аз және негізгі ұғымдарды қамтитын болуы қажет. Осылайша оқушыда ең маңызды ақпаратты бөліп алу дағдысы қалыптасады.
Бағалау: формула және пайыздық шектер
Бағалау формуласы
Нәтиже (%) = (дұрыс жауаптар балы / барлық сұрақтар балы) × 100%
Гуманитарлық және өнер пәндері
Тарих, тіл, әдебиет және т.б.
| Баға | Шарт |
|---|---|
| 2 | 70%-дан төмен |
| 3 | 80%-дан төмен |
| 4 | 90%-дан төмен |
| 5 | 90%–100% |
Жаратылыстану-математикалық пәндер
Математика, физика, информатика және т.б.
| Баға | Шарт |
|---|---|
| 2 | 50%-дан төмен |
| 3 | 70%-дан төмен |
| 4 | 90%-дан төмен |
| 5 | 90%–100% |
Қорытынды тест және дифференциалды оқыту
Тарау соңындағы бақылау
Әр тарау аяқталған сайын қорытынды тест алып отырған дұрыс. 45 минутқа шамамен 30 тапсырма жеткілікті.
Деңгейге қарай қиындату
Дифференциалды білім беруді қадағалау үшін әр оқушының білім деңгейіне қарай бірнеше сұрақты кезең-кезеңімен күрделендіріп отыру қажет.
Жүйелі жоспарланған тестік жұмыс — тек бақылау құралы емес, ол оқушыны негізгі ұғымды тануға, уақытты басқаруға және нәтижені пайызбен бағалауға үйрететін тұрақты оқу дағдысын қалыптастырады.