Тікбұрышты параллелепипед
Геометрия • 10-сынып
Сабақ тақырыбы
Призма мен пирамиданың жазықтықпен қималарын салу
Қанатты сөз
«Білім — асыл қазыналы сандық, оны ашатын кілт — еңбек.» (П. Буаст)
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Оқушыларды көпбұрыштардың кейбір түрлерімен және кеңістіктегі фигураларды бейнелеуге қойылатын талаптармен таныстыру.
- Көпжақтардың қималары туралы түсінік қалыптастыру.
- Қималарға арналған жаттығулар арқылы кеңістіктік елестету қабілетін қалыптастырып, дамыту.
Дамытушылық
Пәнге қызығушылық пен белсенділікті арттыру, шығармашылықты, логикалық ойлауды дамыту; қиялды ұштап, білімді тереңдетуге жетелеу.
Тәрбиелік
Топпен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру; алғырлыққа, тапқырлыққа, шапшаңдыққа, ойын анық жеткізе білуге, тапсырманы жауапкершілікпен орындауға және еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Сабақтың форматы мен ресурстары
Негізгі параметрлер
- Сабақ түрі
- Жаңа сабақ
- Әдісі
- Жекелей және топпен жұмыс
- Көрнекілігі
- Деңгейлік тапсырмалар
Қолданылатын әдіс-тәсілдер
- Білімді жеткізу: көрнекіліктерді қолдану арқылы.
- Практикалық: ауызша жаттығулар және сызба жұмыстары.
- Ішінара ізденушілік: шығармашылық тапсырмалар.
- АКТ қолдану: компьютер, электронды оқулық.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Оқушылардың қатысуын тексеру.
- Сабақтың мақсатын хабарлау.
2) Өткенді қайталау
3) Жаңа сабақ (түсіндіру)
Бұл сабақта көпжақтардың екі түрін қарастырамыз: параллелепипед және тетраэдр.
Тікбұрышты параллелепипед
- 6 жағы, 12 қыры, 8 төбесі бар.
- Барлық жақтары — тіктөртбұрыш.
- Дербес түрі — куб (барлық жақтары квадрат).
Тетраэдр (үшбұрышты пирамида)
- 4 жағы, 6 қыры, 4 төбесі бар.
- Жақтары — үшбұрыштар.
- Барлық жақтары тең болса, дұрыс тетраэдр деп аталады.
Көпжақтың қимасы деген не?
Егер көпжақтың кемінде екі нүктесі берілген жазықтықтың әртүрлі жағында жатса, онда бұл жазықтық көпжақты қиып өтеді (яғни, ол — қима жазықтығы).
Көпжақ пен қима жазықтығының ортақ нүктелерінен құралған фигура көпжақтың берілген жазықтықпен қимасы деп аталады.
Ескерту
Тетраэдрдың 4 жағы болғандықтан, оның қимасы үшбұрыш немесе төртбұрыш болуы мүмкін.
Ескерту
Параллелепипедтің 6 жағы бар, сондықтан оның қимасы үшбұрыш, төртбұрыш, бесбұрыш немесе алтыбұрыш болуы мүмкін.
Параллелепипедтің табандарының диагональдары арқылы өтетін жазықтықпен алынған қима диагональ қима деп аталады.
4) Мысал есептер (түсіну және қолдану)
Есеп 1
K, P, T нүктелері тетраэдрдің бір төбесінен шықпайтын үш қырында жатыр. Осы нүктелер арқылы өтетін жазықтықпен тетраэдрдің қимасын салыңыз.
Есеп 2
K, P, T нүктелері кубтың үш айқас қырының ортасы. Осы нүктелер арқылы өтетін жазықтық пен кубтың қимасын салыңыз.
5) Бағалау
Оқушылардың сызба жұмыстарының дәлдігі, қима көпбұрышын дұрыс анықтауы және шешімін түсіндіруі бойынша бағаланады.
6) Үй тапсырмасы
Тест жұмысы: 10 есеп.
Тақырып: «Призма мен пирамиданың жазықтықпен қималарын салу».