Жолда жүру ережесі заңды тәртіп
Кіріспе
Тәрбие сағаты жүргізушілердің (жүргізуші 1 және жүргізуші 2) құттықтау сөздерімен басталады. Мақсат — жол ережесін ұқыптылықпен сақтауға шақырып, сабақтың мазмұнын таныстыру.
Жүргізуші 1
Арманға алда күткен асығамыз, біз қалай толқымай басылармыз. Жол жүру ережесін жақсы біліп, сақтықпен жүре алатын жас ұланбыз!
Жүргізуші 2
Жалғайтын достастырып бар елменен, жолдардан тұрады ғой әлем деген. Бүгінгі келген қонақтарға сабағымыз сәлеммен басталсын!
Негізгі бөлім
Қазіргі таңда балалардың өмірін жол-көлік оқиғаларынан қорғау — аса маңызды мәселе. Барлық қала мен ауылға ортақ көше қатынасы ережелері бар, оны оқушылар да, ересектер де, жүргізушілер де бұлжытпай орындауы тиіс.
Неге дәл қазір маңызды?
- Көлік саны жылдан-жылға артып келеді, сонымен бірге жаяу жүргінші мен жолаушылар саны да көбейіп жатыр.
- Көшелер мен жолдардағы жағдай күрделеніп, жол-көлік оқиғаларының қаупі ұлғая түсуде.
- Оқиғалардың зардабын көбіне балалар шегеді, сондықтан тәртіп пен мұқияттылық — басты талап.
Тәрбие сағатының форматы
«Жол жүру ережесін білу — бәріне міндет» атты сайыс 1 «Г» сынып оқушылары арасында өтеді. Қатысушылар «Қызылдар», «Сарылар», «Жасылдар» топтары болып жарысады.
Бағалау
Әр дұрыс жауапқа 1 фишка беріледі. Фишкаларды жол инспекторы әр топтың қорапшасына салып отырады, соңында қорытынды қонақтардың қатысуымен шығарылады.
Сайыс бағдарламасы
- 1 «Өз орныңды тап» — әр топ атауы мен ұранын таныстырады.
- 2 Сұрақ-жауап — жол инспекторы әр топқа үш сұрақтан қояды.
- 3 Жол белгілерін құрастыр — қиылған суреттерден белгі құрастырып, қағазға жапсыру.
- 4 «Сен білесің бе?» — көрсетілген белгілердің атауын айту.
- 5 Шығармашылық жұмыс — әр топ көрініс қояды, қалғандары ереже бұзудың себебін анықтайды.
1-сайыс: Топ ұрандары
Қызылдар
Қызыл көзін ашқанда,
Сынық сүйем баспа алға.
Сарылар
Сары көзін ашқанда,
Қарап қалма аспанға.
Жасылдар
Жасыл көзін ашқанда,
Жүре бергін, жасқанба!
2-сайыс: Жол инспекторының сауалдары
Ескерту: қол көтермей, рұқсатсыз берілген жауап есептелмейді.
Сұрақ 1
Көшедегі кездейсоқ қауіп-қатерден аман болу үшін нені білуіміз қажет?
Жауап: жолда жүру ережесін жақсы білуіміз керек.
Сұрақ 2
Бағдаршамның түстері қалай орналасады және нені білдіреді?
Жауап: тігінен орналасады: қызыл — тоқта, сары — дайындал/назар аудар, жасыл — жүр.
Сұрақ 3
Кешкі уақытта жаяу жүргінші анық көріну үшін қандай киім кигені дұрыс?
Жауап: ашық түсті киім, қол фонары; балаларға фосфорлы білезік немесе жарық шағылыстырғыш белгілер тағу пайдалы.
Жұмбақтар
-
Көзін ашып-жұмады, бағыт сілтеп тұрады.
Жауабы: бағдаршам.
-
Ала таяқ ұстаған, жол тәртібін нұсқаған. Өміріңді күзеткен, ысқырығы күшті адам.
Жауабы: автоинспекция қызметкері.
-
Арқаным бар тым ұзын, ала алмайсың бір үзім.
Жауабы: жол.
Қосымша сұрақ
Реттелген және реттелмеген жол қиылыстары деген не?
Жауап: реттелген қиылыс — бағдаршаммен реттелетін қиылыс; реттелмеген қиылыс — бағдаршаммен реттелмейтін қиылыс.
Қосымша сұрақ
Жаяу жүргінші жолды қай жерлерден кесіп өте алады?
Жауап: жерасты өткелі арқылы; реттелген қиылыстарда; «зебра»/жаяу жүргінші өткелі арқылы.
Қосымша сұрақ
Жолды кесіп өтудің негізгі ережелерін атаңыздар.
Жауап: алдымен екі жаққа қарап, жақын маңда көлік жоқ екеніне көз жеткізу; жол ортасына дейін сол жақты, ортадан кейін оң жақты бақылау.
3-сайыс: Жол белгілерін құрастыру
Тапсырма: қиылған суреттерден жол белгілерін құрастырып, қағазға желімдеу. Жол инспекторы әр топқа материалдарды таратады.
Оқушылардың тақпақтары
Нұртаза
Бағдаршам атты көп көзі бар батыр,
Тоқ болғанмен заты, өзінде көп ақыл.
Тұрады ол дәйім бұрышында жолдың,
Қиып өткен сайын қарайтұғын балғын.
Алма
Көшедегі бағдаршам болмаса,
Ешкім жоқ өзіңе жол сілтер.
Кідірме, абыржыма онда аса,
Сен өз көзіңе сеніп, сақ жүрерсің.
Гүлназ
Көшеде ортаға жеткенше, әуелі көзің сол жаққа.
Балақай, ортадан өткен соң, мойның оң жаққа.
4-сайыс: «Сен білесің бе?»
Экраннан немесе плакаттан жол белгілерінің суреттері көрсетіледі. Қатысушылар белгі атауын дұрыс және жылдам айтуы керек.
5-сайыс: Шығармашылық жұмыс
Әр топ шағын көрініс қояды. Қалған топтар көріністе жол ережесінің қай жерде және не себептен бұзылғанын анықтап, түсіндіреді.
Қорытынды
Соңында қонақтарға сөз беріліп, оқушылар қауіпсіздік туралы ой-түйіндерін айтады. Жол инспекторы көшеде доп ойнаудың қауіпті екенін ескертеді.
Оқушылардың қорытынды сөздері
Аян
Мен білем, бәрін «мен» деген — дұрыс емес.
Көлік өтіп кеткен соң ғана жолаушы алға беттесін.
Ұлан
Ұшқалақ бала — ұрыншақ.
Ойланып жүрсек, соны ұғынсақ:
Машина өтіп кеткесін, балақай алға беттесін.
Гүлназ
Жыламасын аналар, жас ұландар өсе бер.
Сақ болыңдар, балалар, сақ жүріңдер көшеде!
Айжан
Қай көше, қай қалаға барсаңыз да,
Жолда жүру ережесі — заңды тәртіп.
Ол ортақ: үлкен-кіші баршамызға.
Әр қадамың жол ережесін сақтаумен басталсын.
Жол инспекторының ескертуі
Футбол — жақсы ойын, балалар. Бірақ оны тек стадионда ойнау керек. Көшеде доп ойнама — қатерге басыңды байлама.
Жолдан дұрыс өтуге арналған қысқа ереже
Өтетін жер
Асфальтта көлденең сызылған ақ жолақтар бар жерден өт.
Бағдаршам
Бағдаршамның жасыл көзі жанғанда ғана, абайлап өт. Жаяу жүргінші болғанда — әрқашан сақ бол.
Қоштасу
Осымен тәрбие сағатымыз аяқталды. Келесі кездескенше сау болыңыздар!