Жұмбақ ауыз әдебиетінің қандай түрі
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Сыныбы
- 6
- Сабақтың тақырыбы
- Ертегілер
- Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ
- Мақсаты
-
Ертегілер және олардың түрлері туралы түсінік қалыптастыру.
Тіл байлығын дамыту.
Оқушылардың ертегі оқуға деген қызығушылығын арттыру.
- Сабақтың әдістері
- Сөздік әдіс, көрнекіліктер, жартылай ізденушілік жұмыс.
- Пәнаралық байланыс
- Тарих, қазақ тілі, бейнелеу өнері.
- Оқыту технологиялары
- Блюм таксономиясы Өрмекші кластері Фишбоун Тірек сызба Генеологиялық ағаш
- Ресурстар
-
Интерактивті тақта.
- 6-сынып оқулығы: Тұрсынғалиева С. Ч., Қ. Әбдезұлы. Арман ПВ, 2009.
- Қазақ ертегілері жинағы. Алматыкітап ААҚ, 2004.
- Мазмұны
-
- Ертегілер (морфологиялық карта).
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
- Амандасу.
- Түгендеу.
- Ой қозғау.
II. Тақырыпқа енгізу: «Қане, жауап ізделік!»
Оқушылардың алдыңғы білімін белсендіру және халық ауыз әдебиеті туралы түсінігін нақтылау үшін сұрақтар қойылады.
- Халық ауыз әдебиеті қалай тараған?
- Ауыз әдебиетін халық не үшін пайдаланған?
- Ауыз әдебиетінің қандай түрлері бар?
- Өзге халықтарда да ертегілер бар ма?
- Ертегілер қалай басталып, немен аяқталады?
- Жұмбақ — ауыз әдебиетінің қай түріне жатады?
- Ертегілерде мақал-мәтелдер мен жұмбақтар кездесе ме? Неліктен?
Тапсырма: мақалдардың мағынасын түсіндіру
Төмендегі мақалдардың мағынасын өз сөздеріңмен айтып беріңдер. (Әр қатарға — бір мақал.)
«Жолдасы жақсы — жолды болар, жолдасы жаман — қолды болар».
Негізгі ой: жақсы орта мен серіктің адам тағдырына әсері.
«Өнер алды — қызыл тіл».
Негізгі ой: сөз өнерінің, шешендіктің құндылығы.
«Оқусыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ».
Негізгі ой: оқу — білімнің негізі, білім — өмірдің тірегі.
III. «Өрмекші» кластерін құру: халық ауыз әдебиеті
Тақтаға «Халық ауыз әдебиеті» ұғымы жазылады. Оқушылар тармақтарын бірге толықтырады.
Мақал-мәтелдер
Тәлім-тәрбие, өмірлік қорытынды.
Жұмбақтар
Ойлау мен тапқырлықты дамытады.
Батырлар жыры
Ерлік пен елдік идеясы.
Тұрмыс-салт жырлары
Салт-дәстүр, ғұрыптық өлеңдер.
Аңыз-әңгімелер
Тарихи тұлға, мекен, оқиға туралы баяндау.
Төрт түлік туралы жырлар
Мал шаруашылығы мен дәстүрлі таным көрінісі.
Нәтиже: оқушылар халық ауыз әдебиетінің негізгі түрлерін жүйелеп, ертегінің осы кең жүйедегі орнын түсінеді.