Етікші бізге жарымас
Өнер, шеберлік, ұсталық туралы мақал-мәтелдер
Қазақтың мақал-мәтелдері өнердің қадірін, еңбектің қасиетін, шеберліктің биігін қысқа да нұсқа сөзбен түйіндейді. Төмендегі нақылдар ұсталық пен ептілікті, табандылық пен тәжірибені, талғам мен жауапкершілікті дәріптейді.
Негізгі ой
Күшке сенгеннен гөрі, іске сен; өнер мен еңбек адамды өсіреді, шеберлік күн сайын шыңдалады.
Оқу мәнері
Мақалдарды тақырыптық топтармен оқысаңыз, ой өзегі айқынырақ көрінеді: өнер, еңбек, ептілік, әдіс, жауапкершілік.
Өнердің қадірі
-
Ер қадірін ер білер, зер қадірін зергер білер.
-
Жігіт көркі — өнер.
-
Жігіт адамға жетпіс өнер де аз.
-
Жігітке жеті өнер аз, жетпіс өнер көп емес.
-
Өнерліге есік ашық.
-
Өнер өрге жүзгізеді.
-
Ақыл көпке жеткізер, өнер көкке жеткізер.
-
Өнерлі жігіт өрде озар, өнерсіз жігіт жер соғар.
-
Өнерліге өлім жоқ.
Шеберлік пен ептілік
-
Шеберлікке шек жоқ.
-
Шебердің қолы көпке ортақ.
-
Өнерпаздың он қолы бар.
-
Өнерлінің өзегі талмас.
-
Өнерлінің өрісі ұзақ.
-
Өнерлінің қолы алтын, өлеңшінің сөзі алтын.
-
Қол өнері — кілемде, сөз өнері — өлеңде.
Еңбек, әдіс және жауапкершілік
-
Күшіңе сенбе, ісіңе сен.
-
Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер.
-
Еңбек ептілікті сүйеді.
-
Оймақ пішсең де, ойлап піш.
-
Әр нәрсеге асық болғанша, бір нәрсеге машық бол.
-
Қайратыңа әдісіңді жолдас ет.
-
Қолың ұста болсын, сөзің қысқа болсын.
Шеберді ісінен тану
-
Ұстаны соққан пышағынан таниды.
-
Шеберді шеге қағысынан таны.
-
Шешеннің сөзі мерген, шебердің көзі мерген.
-
Болат біз қап түбінде қалмас.
Өлшем, ұқыптылық, дәлдік
-
Киім пішсең кең піш — тарылтуың оңай. Темір кессең қысқа кес — ұзартуың оңай.
-
Көлеңкеге қарап көйлек пішпес болар.
-
Өтпес пышақ қол кесер.
Мұра мен орта
-
Ата өнері — балаға мұра.
-
Асыл тастан шығады, өнер жастан шығады.
-
Қыз еркем кестесімен көркем, ұл еркем өнерімен көркем.