Қазақша рефераттар

Көз алдында елестету арқылы есте сақтау, еске түсіру қабілеттерін дамыту

Сабақтың тақырыбы

«Бұлбұлдың әні» — Мәдіхат Төрежанов (слайд материалдарымен).

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Мәтін мазмұнын меңгерту, бұлбұл құсы туралы түсінікті тереңдету.

Тәрбиелік

Табиғатты аялауға, құстарды қорғауға, жауапкершілік сезімін қалыптастыруға тәрбиелеу.

Дамытушылық

Тіл байлығын, сөздік қорды, көркем сөйлеу дағдысын дамыту. Елестету арқылы есте сақтау және еске түсіру қабілеттерін жетілдіру.

Сабақ форматы

  • Түрі: аралас сабақ
  • Типі: жаңа білімді игеру

Әдіс-тәсілдер, байланыс, көрнекілік

  • Әдістер: дамытушылық, сұрақ-жауап, түсіндіру, ой қозғау
  • Пәнаралық байланыс: дүниетану, өмірмен байланыс
  • Көрнекілік: суреттер, портрет, интерактивті тақта, эмблема

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, түгелдеу, оқу құралдарының дайындығын тексеру. Назарды сабаққа шоғырландыру: бүгінгі сабаққа қонақтар келгендіктен, жұмыс тәртібі ерекше болады.

Кіріспе әңгіме: спорт әлеміндегі жаңалықтар туралы сұрақ қойылады. Оқушылар Сочидегі XII қысқы Олимпиаданы атап, Қазақстан спортшысы Денис Теннің мәнерлеп сырғанаудан жүлдегер болғанын айтады.

Бағалау тәсілі: бүгінгі бағалау «медальдар» арқылы жүргізіледі: 5 — алтын медаль, 4 — күміс медаль, 3 — қола медаль.

II. Қызығушылықты ояту

Жаңбыр дыбысы мен күн күркіреуін аудиожазбадан тыңдату, бейнематериал көрсету. Оқушылардан: «Бұл қай кезде болады?» және «Бейнежазбадан нені байқадыңдар?» деген сұрақтар арқылы талқылау ұйымдастырылады.

Үй тапсырмасы

  • «Жаңбыр» өлеңін жатқа айту
  • Өлең бойынша эссе жазу (оқушылар эссесін оқиды)

Жаңбыр жауды далада,
Аспанды бұлт торлады.
Күннің көзін ашайық,
Жерге шуақ шашайық.

Үй тапсырмасын бекітуге арналған сұрақтар

  • Жаңбырдың қандай түрлерін білесіңдер? (нөсер, ақ жауын, соқыр жаңбыр)
  • Дүниетанудан: аспанды қандай бұлт торлағанда жаңбыр жауады? (будақ бұлт, қабат бұлт)
  • Жаңбырдың табиғатқа және адамға қандай пайдасы бар?

III. Ой қозғау

  • Жаңбыр басылғаннан кейін табиғатта қандай құбылыстар байқалады?
  • Кемпірқосақты көрдіңдер ме? Ол неше түстен тұрады?
  • Аспанда қандай дыбыстар естіледі? (жәндіктер мен құстардың дауысы)

Құстарды атау

Қаз, торғай, әтеш, сауысқан, бозторғай, қарға, бұлбұл.

Құстарды топтастыру: дала құстары, үй құстары және т.б.

Құстардың дыбыстауы

  • Қаз — қаңқылдайды
  • Торғай — шиқылдайды
  • Әтеш — шақырады
  • Қарға — қарқылдайды
  • Бозторғай — шырылдайды
  • Бұлбұл — сайрайды

IV. Қызығушылықты ояту: «Бұлбұл үні»

Бұлбұлдың үнін тыңдату (бейнебаян). Оқушыларға: «Қай құстың үні ерекше естіледі?» деген сұрақ қойылады.

Қорытынды: Бұлбұл — әнші құс. Оның екі түрі бар: дала бұлбұлы және тоғай бұлбұлы.

«Қазақтың бұлбұл әншілері»

Оқушылар қазақтың бұлбұлдай әншілерін атайды: Күләш Байсейітова, Бибігүл Төлегенова. Сондай-ақ Арыс қаласынан шыққан Нұржамал Үсенбаева есімі аталады.

V. Жаңа сабақты түсіндіру

Бүгінгі жаңа тақырып: Мәдіхат Төрежанов — «Бұлбұлдың әні». Оқушылар жазушының портреті мен өмірбаянымен танысады.

Автор туралы қысқаша мәлімет

  • 1921 жылы Ақмола өңірінде (бұрынғы Целиноград), Аққол ауданы, Еңбек ауылында туған.
  • 1986 жылдан КСРО Жазушылар одағының мүшесі.
  • Шығармалары: «Қолғабыс», «Кішкентай бағбан», «Еңбегіне қарай» және т.б.

Мәтінмен жұмыс

  1. Мәтінді оқушылар тізбектей оқиды.
  2. Мәтін мазмұны мен негізгі ойы ашылады.
  3. Сұрақ-жауап арқылы пысықтау жүргізіледі.
  4. Мәтінді рөлге бөліп оқиды.
  5. Мәтінді бөліктерге бөледі: «Тоғай ішінде», «Бұлбұлдың ұясын қорғау», «Бұлбұлдың тамылжыта сайрауы».

Пысықтау сұрақтары

  • Мәдіхат пен Әбдеш қайда келе жатты?
  • Олар неге сөз таластырды? Олардың мақсаты қандай болды?
  • Автордың әрекетін қалай бағалайсың? Дұрыс болды ма?
  • Бұлбұл неге сұңқылдады? Себебі неде болуы мүмкін?
  • Көңілденген бұлбұл қандай әрекет жасады?

Логикалық тапсырмалар

1-тапсырма: Біздің отбасымызда атам әжемнен кейін оянады, әжем мысықтан кейін оянады, ал мен атамнан кейін оянамын. Кім ерте, кім кеш тұрады?

Жауабы: 1) мысық, 2) әжем, 3) атам, 4) мен.

2-тапсырма: Әкем, мен, шешем үшеуіміз суретке түстік. Әкем шешемнің сол жағында, мен ортада отырдым. Мен шешемнің қай жағында отырдым?

Жауабы: шешемнің сол жағында.

VI. Топтастыру

«Бұлбұл қандай құс?» тақырыбында сипаттама жасау: сыртқы бейнесі, мекені, мінез-қылығы, үні, табиғаттағы орны.

VII. Шығармашылық жұмыс (дәптермен)

Үй құстары

Мысалдар келтіріп, белгілерін жазу (қорегі, күтімі, пайдасы).

Дала құстары

Мысалдар келтіріп, табиғаттағы рөлін сипаттау (мекені, қорегі, қорғануы).

VIII. Қорытындылау

INSERT кестесі

Не білемін?

Оқушы сабақ басындағы білімін қысқаша жазады.

Нені білдім?

Мәтіннен алған жаңа ақпаратты тұжырымдайды.

Білгім келеді?

Қосымша ізденуге арналған сұрақтарын жазады.

IX. Үй тапсырмасы

  • Мәтінді мәнерлеп оқу, мазмұнын түсініп айту.
  • Бұлбұл құсы туралы қосымша мәлімет жинау.