Қырман дәнге
Сабақтың мақсаты
- Жыл мезгілдері және маусымдық өзгерістер туралы мәлімет беру.
- Көктем мезгіліндегі табиғат өзгерісі, жер беті, жан-жануарлар тіршілігіндегі өзгерістер туралы кеңірек таныстыру.
- Оқушыларды ақындардың көктем туралы жырларының мән-мағынасын түсініп оқуға, мәнерлеп айтуға машықтандыру; табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Көрнекілігі
Суреттер, дидактикалық материалдар.
Сабақ түрі
Іскерлік пен дағды қалыптастыру сабағы.
Оқыту әдісі
Сын тұрғысынан ойлауды дамыту.
Сабақтың жүру барысы
I. Қызығушылықты ояту
Шаттық шеңбері
Оқушылар бір-біріне жылы лебіз айтып, сабаққа жағымды көңіл күй қалыптастырады.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- «Наурыз тойы» өлеңін жатқа айту.
- Наурыз мейрамының тойлану ерекшеліктерін әңгімелеу.
Жұбын тап
(дыбыс/қимыл арқылы сәйкестендіру)
Жануарлар
- Ит абалады
- Құс ұшты / қонды
- Түйе боздады
- Қой маңырады
Ережені пысықтау
Оқушылар қимылды білдіретін сөздерді табады, олардың сөйлемдегі қызметін талқылайды.
Назар аударайық:
Қимылды білдіретін сөздер көбіне етістік болады.
III. Мағынаны тану
A) «Галереяны шарлау»
ойша саяхат және талқылауБүгін біз табиғат әлеміне ойша саяхат жасаймыз: жыл мезгілдерінің белгілерін байқаймыз, мәтінді мәнерлеп оқимыз және қорытынды жасаймыз.
1) Мұғалімнің оқуы
Өлеңді мәнерлеп оқып береді.
2) Оқушылардың оқуы
Топ оқушылары кезекпен мәнерлеп оқиды.
Өлең (талдау сұрағымен)
«Бұл қай кезде болады?» — әр шумақтан кейін жыл мезгілін анықтаңдар.
Қар, мұз еріп,
Су көбейіп,
Сай-салаға ағады.
Бүршік шашып,
Жапырақ ашып,
Гүл, бәйшешек басады.
Бөбектерім, айтыңдаршы, бұл қай кезде болады?
Өрік, алма,
Шие, алша,
Жидек, жүзім піседі.
Қауын, қарбыз,
Қияр, сәбіз
Дүкендерге түседі.
Бөбектерім, айтыңдаршы, бұл қай кезде болады?
Астық пісіп,
Орақ түсіп,
Қырман дәнге толады.
Бөбектерім, айтыңдаршы, бұл қай кезде болады?
3) Өлең мазмұны бойынша сурет салу
- 1-топ: 1-шумақ бойынша.
- 2-топ: 2-шумақтың алғашқы бөлігі бойынша.
- 3-топ: 2-шумақтың қалған бөлігі бойынша.
Тақырыптық бағыт
- 1-топ: көктем көрінісі.
- 2-топ: күз көрінісі.
- 3-топ: күзгі еңбек өнімдері.
4) Шығармашылық тапсырма
Сурет бойынша әңгіме құрастыру.
Сурет бойынша әңгімелеу (үлгі бағыттары)
1-топ: Көктем
Көктем келді. Күн жылынды. Ел жайлауға көшті. Мал өріске шықты.
2-топ: Күзгі молшылық
Күз түсті. Күн салқындады. Ел молшылыққа кенелді. Жемістер мен көкөністер жиналды, түрлі тағамдар әзірленді.
3-топ: Қырман еңбегі
Күз мезгілі. Қырманда қызу еңбек басталды. Бидай орылып, қамба астыққа толды.
5) Венн диаграммасы
Көктем мен күзді салыстыру
Көктем
- Қар ериді.
- Жер көгереді.
- Мал төлдейді.
- Жыл құстары келеді.
- Мал өріске шығады.
- Жер жыртылып, егін егіледі.
Ортақ белгілер
- Табиғатта өзгеріс болады.
- Адам еңбегі күшейеді.
- Жануарлар тіршілігіне әсер етеді.
Мақсат: ұқсастық пен айырмашылықты дәлелмен айту.
Күз
- Күн салқындайды.
- Ағаш жапырақтары түседі.
- Құстар жылы жаққа қайтады.
- Күзгі өнімдер піседі.
- Егін орылады.
- Молшылық болады.
6) Автор туралы мәлімет
Автор туралы қысқаша дерек беріледі (өмірі, шығармашылығы, тақырыптары).
7) Дәптермен жұмыс (117-жаттығу)
-
1)
Көп нүктенің орнына қажетті әріптерді қойып, сөйлемдерді көшіріп жазыңдар:
Ұшақ ұшт....
Кеме жүзд....
Аю ақ...рды.
Қорадағы мал үр...кті.
- 2) Қимылды білдіретін сөздердің астын сызыңдар.
IV. Ой толғаныс
«Жалғасын тап»
жоғалған сөздерді табу және сұрақ қою
1-топ
Қар, мұз ________.
Су ________.
Сай-салаға ________.
Бүршік ________.
Жапырақ ________.
Гүл, бәйшешек ________.
2-топ
Өрік, ________.
Шие, ________.
________ піседі.
________ қарбыз,
________ қияр,
________ сәбіз.
3-топ
Астық ________.
Орақ түсіп, ________.
Қырман дәнге ________.
Тапсырма: жоғалған сөздерді тауып, оларды сұрақ қою арқылы анықтаңдар; заттың қимылын және атын білдіретін сөздерді ажыратыңдар.
V. Үй тапсырмасы
Өлеңді жаттау.
VI. Бағалау
Критерийлер
- Мәнерлеп оқу дағдысы.
- Мағынаны түсіну және жауаптың дәлдігі.
- Топтық жұмысқа қатысу белсенділігі.
- Шығармашылық тапсырманың мазмұндылығы.
Кері байланыс
Оқушылар өз жұмысына қысқаша пікір білдіреді: не қиын болды, не ұнады, нені жақсартуға болады.