Қазақша рефераттар

Оқушылардың жаңа тақырыпқа қатынасын қалыптастыру

Сабақтың тақырыбы

Таулар. Таулардың биіктігіне қарай бөлінуі.

Білімділік

Оқушыларды тау, тау жотасы, тау аңғары, таулы өлке, тау торабы ұғымдарымен таныстыру; физикалық карталар арқылы басым биіктіктер мен биік шыңдарды анықтау тәсілдерін меңгерту; аласа, орташа және биік таулар туралы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық

Әр аймақтың өзіне тән ерекшелігін, табиғатының әсемдігін байқауға, оны қорғау мен аялауға деген ой-пікірді тереңдету.

Тәрбиелік

Ұйымшылдыққа, бірлесе жұмыс істеуге, ойлау қабілетін дамытуға, өз бетінше тұжырым жасай білуге және танымдық белсенділікті арттыруға баулу.

Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдер

  • Тірек-сызбамен оқыту
  • Сұрақ-жауап
  • Картамен жұмыс
  • «Бес тұспал» ойыны

Техникалық құралдар

Интерактивті тақта, компьютер.

Пәнаралық байланыс

Қазақ әдебиеті.

Көрнекіліктер

Жарты шарлар картасы, Қазақстанның физикалық картасы, атлас, интерактивті тақта, анықтамалықтар, «Таулар» тақырыбына арналған суреттер, тірек-сызбалар.

Сабақтың құрылымы

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі

    Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, оқушылардың назарын шоғырландыру.

  2. II. Өткен тақырыпты қорытындылау

    Сұрақ-жауап арқылы өткен тақырыпты еске түсіру және бекіту.

    Қайталау сұрақтары

    1. 1.Жер қыртысында қандай қозғалыстар болады?
    2. 2.Жанартау дегеніміз не?
    3. 3.Жанартаудың элементтерін сурет бойынша атап көрсет.
    4. 4.Қандай жанартауларды білесің?
    5. 5.Сөнген жанартау дегеніміз не?
    6. 6.Сөнбеген (әрекетті) жанартаулар дегеніміз не?
    7. 7.Жанартауды не үшін зерттеу қажет?
    8. 8.Жер бедерін қалыптастыруда жанартаудың рөлі қандай?
    9. 9.Ыстық бұлақтар мен гейзерлер қандай жағдайда пайда болады?
    10. 10.Бұрын жанартау атқылаған жерге тап болсаң, оның сөнген жанартау екенін қандай белгілер арқылы дәлелдер едің?

  3. III. Жаңа тақырыпқа бейімдеу

    Мақсат пен жоспар

    1. 1.Таулар
    2. 2.Таулардың биіктігіне қарай бөлінуі
    3. 3.Таулардың географиялық орнын анықтау тәсілдері

    Бағдарлау сұрақтары

    1. 1.Жер қыртысы дегеніміз не?
    2. 2.Жер қыртысы қозғалысының неше түрі бар?
    3. 3.Баяу көтерілу дегеніміз не?
    4. 4.Төмендеу дегеніміз не?
    5. 5.Табиғаттан не суреттен көрген төбелер мен тауларды еске түсіріп, олар туралы айтып бер.
    6. 6.Салыстырмалы биіктік деген не?

  4. IV. Жаңа тақырыпты оқып-үйрену

    1) Мұғалімнің баяндауы және түсіндіруі

    Тірек-сызба арқылы түсіндіру: төбе секілді тау да — шыңы, табаны және беткейлері айқын байқалатын жер бедерінің дөңес пішіні. Алайда төбенің салыстырмалы биіктігі әдетте 200 м-ден аспайды, ал таудың биіктігі жер бетінен әрдайым 200 м-ден жоғары болады.

    Назар аударатын белгі

    Төбелердің төбесі көбіне тегіс, беткейлері жайпақ келеді, себебі олар көбінесе борпылдақ шөгінді жыныстардан түзіледі.

    Табиғатта оқшау тұрған таулар сирек кездеседі. (Бұл ерекшелік жанартауларға тән емес: вулкандар көбіне жеке дара пішін ретінде көзге түседі.) Көп жағдайда таулар жоталарға, таулы өлкелерге бірігіп, күрделі жер бедерін құрайды.

    2) Картамен жұмыс

    Физикалық карта бойынша таулардың басым биіктіктерін анықтау, биік шыңдарды табу және олардың географиялық орнын сипаттау.

  5. V. Жаңа тақырыпты бекіту

    • «Бес тұспал» ойыны: таулардың географиялық орнын анықтау
    • Атлас карталарымен жұмыс
    • Диаграмма сызу
    • Сөздікпен жұмыс

  6. VI. Сабақты қорытындылау

    Негізгі ұғымдарды жинақтау: тау және оның элементтері; төбе мен таудың айырмашылығы; тауларды биіктігіне қарай бөлу; картадан анықтау дағдылары.

  7. VII. Бағалау

    Оқушылардың сұрақтарға жауап беруі, карта бойынша жұмыс істеуі және тапсырмаларды орындауы ескеріледі.

  8. VIII. Үй тапсырмасы

    «Таулар» тақырыбы бойынша конспект жасау, атластан Қазақстан аумағындағы ірі таулы аймақтарды табу және олардың биіктік ерекшеліктерін қысқаша сипаттау.