Вертикаль бұрыштардың біреуі 300, қалған бұрыштарды тап
Озық ойлы дарындылар (сыныптан тыс шара, 7-сынып)
Мақсаты
Оқушылардың информатика пәніне қызығушылығын арттыру; алған білімдерін қорытындылау; ой-өрісін, танымдық қабілетін, ынтасын және шығармашылық белсенділігін дамыту; шапшаңдық пен тапқырлыққа баулу.
Бағалау
- Көптеген кезеңдерде дұрыс жауапқа ұпай беріледі.
- Ұпайлар тапсырма түріне қарай сараланады.
- Жылдам әрі дәл жауап — басты талап.
Сайыстың кезеңдері
I. Ой ашар
Жедел сұрақ-жауап: 10 сұрақ, әр дұрыс жауап — 5 ұпай.
II. Ғажайып алаң
Математика және информатика бойынша деңгейлік ұяшықтар.
III. Жүз бір жұмбақ
Жұмбақ шешу: әр дұрыс жауап — 5 ұпай.
IV. Адасқан әріптер
Әріптері араласқан сөздерді түзету: әр сөз — 3 ұпай.
V. Біреуі артық
Артық сөзді/әріпті/суретті анықтау тапсырмалары.
VI. Мың бір мақал
Компьютерге бейімделген мақалдардың өмірдегі нұсқасын табу: әр жауап — 5 ұпай.
I. Ой ашар
Қатысушыларға 10 сұрақ қойылады. Дұрыс әрі тез жауап беру қажет. Әр дұрыс жауап — 5 ұпай.
-
1. Сағат түнгі 10-да жауын жауып тұрса, 24 сағаттан кейін күннің жарқырап тұруы мүмкін бе?
Жауабы: Жоқ.
-
2. Бөлменің төрт бұрышы бар. Әр бұрышта 1 мысық отыр. Әр мысықтың қарсысында 3 мысық отыр. Бөлмеде қанша мысық отыр?
Жауабы: 4 мысық.
-
3. Компьютердің «миы» қалай аталады?
Жауабы: Процессор.
-
4. Дорбадағы 10 асықты 10 бала алды. Сонда дорбада 1 асық қалды. Ол қалай?
Жауабы: Бір бала асықты дорбасымен бірге алды.
-
5. Адам мен компьютер арасындағы қарым-қатынас қалай аталады?
Жауабы: Интерфейс.
-
6. Компьютер жадының қандай түрлері бар?
Жауабы: Ішкі жад, сыртқы жад.
-
7. Компьютердің негізгі құрылғыларына нелер жатады?
Жауабы: Жүйелік блок, монитор, пернетақта, тышқан.
-
8. Тышқан құрылғысының неше түрі бар?
Жауабы: 3 түрі бар: сымсыз, лазерлік, механикалық.
-
9. «Геометрия» сөзі грек тілінен аударғанда қандай мағына береді?
Жауабы: Жер өлшеу.
-
10. Қандай екі санның қосындысы 8-ге, айырмасы 2-ге, көбейтіндісі 15-ке тең?
Жауабы: 5 пен 3.
II. Ғажайып алаң
Бұл кезеңде математика және информатика пәндері бойынша ұяшықтардың деңгейіне қарай сұрақтар жасырылған. Әр ұяшыққа сәйкес ұпай беріледі (20/30/40).
Математика
-
20 ұпай
y = x2 функциясының графигі қалай аталады?
Жауабы: Парабола.
-
30 ұпай
Сыбайлас бұрыштардың біреуі 40° болса, екіншісі неше градусқа тең?
Жауабы: 140°.
-
40 ұпай
Вертикаль бұрыштардың біреуі 30°. Қалған бұрыштарды тап.
Жауабы: 150°, 30°, 150°.
Информатика
-
20 ұпай
Қазіргі компьютерлер нешінші буынға жатады?
Жауабы: IV буынға.
-
30 ұпай
Ең алғашқы электронды машина қалай аталды және қай жылы жасалды?
Жауабы: ENIAC, 1946 жылы.
-
40 ұпай
Аналық тақшада қандай құрылғылар орналасқан?
Жауабы: Процессор, шиналар, жедел жад, тұрақты жад, микропроцессорлық кешен.
III. Жүз бір жұмбақ
Әр дұрыс жауап — 5 ұпай.
-
Төртбұрышты әйнек, тұнып тұрған әлек.
Жауабы: Монитор.
-
Кемірушіге ұқсайды сырт бейнесі, түсі сұр, құйрығы ұзын.
Жауабы: Тышқан.
-
Ұзынтұра жалқаубек, тұрмай ылғи жатады. Қозғала қалса артынан ешбір белгі қалмайды.
Жауабы: Бос орын пернесі.
-
Бұтақ орнында мың бір инесі, компьютер жаны — мекені.
Жауабы: Кактус.
-
Биологияда бұл — паразит, көзге зорға көрінер. Информатикада — өлшем бірлік, ақпаратты өлшер.
Жауабы: Бит.
-
Ақпаратты қағаздан компьютерге енгізетін құрылғы.
Жауабы: Сканер.
-
Тетігін бассаң алаңсыз, жазады қалам — қағазсыз.
Жауабы: Пернетақта.
-
Жоқ өзінде бас та, қас та, мойын да. Ұзындығы жазулы тұр бойында.
Жауабы: Сызғыш.
-
Батырмасын басасың, қажетті файлды ашасың.
Жауабы: Тышқан.
-
Пернетақта ауылында тұратын Пернелік деген атаның 12 ағайынды баласы бар. Немерелерінің есімдері қызық: бәрі тек «F» әрпімен басталады.
Жауабы: Функционал пернелер.
IV. Адасқан әріптер
Әр дұрыс сөз — 3 ұпай.
Берілген сөздердегі әріптердің орны ауыстырылған. Әріптерді дұрыстап орналастырып, компьютер құрылғылары мен информатика терминдерін табу керек.
| Берілген сөз | Дұрыс жауабы |
|---|---|
| Ретьюмопк | Компьютер |
| Демом | Модем |
| Лайф | Файл |
| Ротином | Монитор |
| Нирперт | Принтер |
| Красен | Сканер |
| Шытқан | Тышқан |
| Тиврсутиан | Антивирус |
V. Біреуі артық
Берілген қатардан артық сөзді, артық әріпті немесе артық элементті анықтап, алып тастау керек.
Тапсырма 1
Ақпарат, код, кодтау кестесі, әріп, байт
Тапсырма 2
Принтер, сканер, модем, пернетақта, жүйе, шиналар
Тапсырма 3
Бинот, комляандяма, авиоркус
VI. Мың бір мақал
Әр дұрыс нұсқа — 5 ұпай.
Оқушыларға компьютер тақырыбына бейімделген мақал-мәтелдер беріледі. Мақсат — олардың күнделікті өмірде қолданылатын бастапқы нұсқаларын табу.
1) «Жігітті компьютеріне қарап, бағала.»
Дұрыс нұсқа: «Жігітті досына қарап, бағала.»
2) «Байт биттен құралады.»
Дұрыс нұсқа: «Теңге тиыннан құралады.»
3) «Вирустан қорыққан, интернетке шықпас.»
Дұрыс нұсқа: «Шегірткеден қорыққан, егін екпес.»
4) «Компьютердің жұмысы — иесіне мәлім.»
Дұрыс нұсқа: «Аттың сыры — иесіне мәлім.»
5) «Антивирусы күштіні вирус ала алмайды.»
Дұрыс нұсқа: «Досы күштіні — жау алмайды.»