Жаңалықтармен жетілдіру
Қазіргі кезеңдегі ең өзекті мәселенің бірі – бәсекелестікке қабілетті, еңбек нарығында сұранысқа ие кәсіби мамандарды даярлау. Бұл үдерісте жас маманның кәсіби құзыреттілігін қалыптастыруда тәлімгер-ұстаздың рөлі айрықша.
Бүгінгі күні жоғары оқу орындары мен білім беру ұйымдарының алдында білімді, білікті, саналы азамат тәрбиелеу міндеті тұр. Ол білім алушылардың шығармашылығын арттыруды, өздігінен білім алуға және алған білімін практикада қолдана білуге үйретуді талап етеді.
Ел дамуының индустриялық-инновациялық бағыты сапалы білім беруді, жаңа педагогикалық технологияларды қолдануды, білімді бағалауда мониторинг пен бақылау-диагностика амалдарын меңгеруді міндеттейді. Бұл талап мектепке дейінгі мекемелер педагогтары үшін де өзекті.
Тәлімгерліктің мақсаты: жас маманды кәсіби тұрғыда шыңдау
Заманауи прогресте мақсатқа жету үшін жас маманды үйрете отырып, оны заман талабына сай, білімі жоғары, мәдениетті, өзіне сенімді, азаматтық ұстанымы орнықты, кәсіптік даярлығы мықты, жаңалыққа құмар әрі тың шешім таба алатын тәрбиеші ретінде қалыптастыру қажет.
Нәтиже
Жас маманның кәсіби дағдылары жүйелі қалыптасады, өз тәжірибесін талдап, жақсартуға үйренеді.
Тәсіл
Бақылау, кері байланыс, бірлескен жоспарлау, шағын тапсырмалар және практикалық қолдау.
Негізгі қағида
Қолдау көрсету арқылы жауапкершілікті арттыру: үйрету, бағыттау, бірақ оның орнына істеп бермеу.
Жұмыс жоспарының құрылымы: 3 кезең
I. Бейімделу
- Жас маманның мінезі, көңіл-күйі, ішкі дайындығын байқау.
- Бақылау және қатысу арқылы икемі мен қабілетін анықтау.
- Баламен қарым-қатынасы мен ұжымда қызметтестікке бейімділігін бағалау.
II. Өзекті — бастысы
- Тест, диагностика, сауалнама арқылы бастапқы деңгейді нақтылау.
- Сұрақ-жауап, шағын тапсырмалар және өзара сабаққа қатысу.
- Педагогикалық жаңалықты түсіну, бағалау және тәжірибеге енгізу.
III. Бақылау
- Жұмыс нәтижесін жүйелі тексеру, түзету енгізу.
- Әр іс-әрекеттің аяқсыз қалмауын қадағалау, бағыт-бағдар беру.
- Алынған тәжірибені өз жұмысында тұрақты қолдануын бақылау.
Тәлімгерлік ұстанымымды Рудакидің мына сөзімен түйіндеймін:
«Жүрегіңмен сезбесең, әлемнің сырын ұқпайсың. Көзіңмен көрем дегенмен, барлығын байқап шықпайсың.»
Сондықтан тәлімгерлік жұмысымда бақылау мен жүйелі кері байланыс үздіксіз жүреді.
Жеке даму: «Тілдесу» тренингі және зейінді тұрақтандыру жаттығулары
Тренинг-ойын: «Кәсіби тілек»
Мақсаты – мәдениетті, мәнерлі әрі тұлғалы сөйлеуге үйрету; ой-пікірін дәлелдеуге дағдыландыру.
Зейін мен назарды бақылау
Мақсаты – болашақ тәрбиеші-педагогтің зейінін тұрақтандыра алу қабілетін анықтау.
Жаттығу үлгілері
- 1 Тақтаға 5, 7, 8, 1, 3, 4, 2, 9 сандары жазылады. Үш секундтан кейін өшіріледі. Жас маман сандардың ретін есте сақтап, қағазға түсіреді.
- 2 1–20 аралығындағы сандар ретсіз жазылады. Жас маман оларды тез оқып шығуы тиіс.
- 3 Өз аты-жөнін тақтаға жазып тұрып, әріптерін кері ретпен оқиды.
Қорытынды және рефлексия
Тапсырмадан кейін нәтижелер талданып, қиындықтар мен жетістіктер бойынша кері байланыс беріледі.
Үй тапсырмасы
«Мен тәрбиешімін, менің мақсатым» тақырыбында эссе жазу.
Эвристикалық және продуктивті әдістер: баланы ізденіске үйрету
Келесі маңызды бағыт – эвристикалық (продуктивті) әдістерді меңгерту. Мұнда мақсат – жекелей іздену дағдысын балаларға үйрету: оқу іс-әрекетінде де, ойын барысында да балаға шешімді қайдан табуға болатынын түрлі суреттер, үлгілер және жағдайлар арқылы көрсету.
ОК клубы және оқу жылына қойылған мақсат
Оқу жылындағы басты мақсатым «Қарлығаш» тобының ОК клубы жұмысы арқылы ізденімпаздықты дамытуға, шығармашыл ұстаз моделін қолдауға бағытталды. Ұран: «Өзім жасап, өз-өзімді мақтаймын».
Бірлескен әдіс
«Муира заңын» түсіндіру арқылы бірлескен әрекет идеясын бекітеміз: біреуін тартсаң, қалғандары да байланысып бірге қозғалады.
Мәселелі сұрақтар
- Құс науасын жасауға қандай құралдар қажет?
- Жыланның велосипеді қандай болмақ?
Зерттеу тақырыптары
- «Сиқырлы дыбыстар»
- «Су, от, ауа, құм құпиясы»
Демалыс-кештері мен шығармашылық іс-шаралар
Күнделікті өмірден зерттеу мысалы
«Бір күнде неше рет есік тұтқасын ұстадық? Бұл нені білдіреді?» сияқты сұрақтар арқылы бала байқағыштыққа және қорытынды жасауға үйренеді.
Тәжірибені бекіту
Жоспарланған әр әрекеттің нәтижеге жетуін қадағалаймын: бағыт беремін, түзетемін, жетістікке жетелейтін жағдай жасаймын.
Ж. Ж. Руссоның ойына сүйене отырып, әлеуметтік сенім мен жеке тәрбиенің үйлесімін сақтаймын: бала өз өскенін сезініп, алға ұмтылуға талпынатындай орта қалыптастыру маңызды.
Қорытынды: жүйелі тәлімгерлік — сапалы маманның негізі
Тәлімгерлік жұмыстың өзегі – бақылау, диагностика, кері байланыс және бірлескен әрекет арқылы жас маманның кәсіби өсуіне нақты жағдай жасау. Бір күнде түсіндіргеннен гөрі, бір сағаттық мақсатты тәжірибе көбірек үйретеді.
Келесі міндет: кәсіби лексиканы жаңарту
Келесі тәлімгерлік міндетім – жас мамандарға жаңа терминдер мен кәсіби ұғымдарды таныстыруға арналған семинар өткізу. Тақырыбы: «Жаңалықтармен жетілдіру».