Жасыл түс
Мекеме: Солтүстік Қазақстан облысы, Қызылжар ауданы, Шаховское селосы
Пән мұғалімі: Рияпова Толқын Алпысбайқызы (қазақ тілі мен әдебиеті)
Сөзжасамнан өткенді қайталау
Бұл сабақ жоспары сын тұрғысынан ойлау стратегияларын негізге ала отырып, сөзжасам бойынша білімді бекітуге және оны тәжірибеде қолдануға бағытталған.
Сабақтың түрі
Дәстүрден тыс бекіту сабағы
Сабақтың әдісі
Сын тұрғысынан ойлау стратегиялары
Пәнаралық байланыс
Психология, бейнелеу өнері, философия
Көрнекіліктер
- Жетондар
- Үлестірмелі қағаздар
- Топқа бөлінетін белгілер
- Плакаттар мен кестелер
- Түрлі-түсті қарындаштар
- Түрлі суреттер
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушылардың сөзжасам тарауынан алған білімдерін пысықтау; теориялық білімді практикада қолдану; ауызша және жазбаша талдау жұмыстарын жүргізу арқылы білімді бекіту.
Дамытушылық
Сын тұрғысынан ойлауды дамыту; ой шақыра білуге үйрету; жеке, жұптық және шағын топтық жұмысқа дағдыландыру; шығармашылық қабілет, қиял және ой қорытындылау дағдыларын қалыптастыру; нақты шешім қабылдауға үйрету және өзіне деген сенімді арттыру.
Тәрбиелік
Ізденімпаздыққа, өз ойын еркін жеткізуге, сауатты жазуға және ұқыптылыққа баулу; топпен жұмыс барысында бірін-бірі тыңдай білуге үйрету; сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім оқушылармен және сабақ қонақтарымен амандасады, қазақ тілі сабағы басталатынын хабарлайды. Одан кейін оқушылардың патриоттық көзқарасын анықтау үшін қысқа ұстанымдар айтқызылады.
- Мен Қазақстан азаматымын.
- Мен өз ана тілімді құрметтеймін.
- Мен Отаным үшін еңбек етемін.
- Мен озат оқушы боламын.
- Мен табиғатты аялаймын.
Соңында күн жады мен көркем жазуға назар аударылады: күнді жазу және дәптерді ұқыпты жүргізу ескертіледі.
2) Қызығушылықты ояту: ой шақыру
Мұғалім Баубек Бұлқышевтің қанатты сөзін ұсынады:
«Адам — өз өмірінің суретшісі. Ол өмірді сырлап бояуға, оған ажар, түр беруге, оны әшекейлеп өрнектеуге еңбек етеді.»
Талқылау сұрақтары
- Бұл ойды қалай түсінесіңдер?
- Адамның ажарлы өмір сүруі үшін не қажет?
- Бүгінгі сабақта «өмір жолына шығу» идеясын қалай байланыстырамыз?
Сабақтың метафоралық желісі ұсынылады: «Адам — керуен, өмір — жол». Осылайша оқушылар ойлау сатыларымен «жолға шығады».
3) Мағынаны ашу: «бағдаршам» түстері бойынша тапсырмалар
Мұғалім тақтаға түрлі-түсті дөңгелектерді іледі. Әр түс белгілі бір тапсырма атауымен қатар беріледі. Оқушылар тапсырмаларды кезең-кезеңімен орындайды.
Ақ түс
Дерек-мағлұмат: топтау стратегиясы
Сөзжасам — ұғымы кең, мүмкіндігі мол сала. Оқушылар сұрақ негізінде білетіндерін дәптерге жазады. Ең сәтті жауаптар тақтаға жинақталады.
Жасыл түс
Зерттеу: Венн диаграммасы
Алынған мағлұмат салыстырылады. Венн диаграммасы арқылы сөздік қор мен сөзжасам арасындағы ортақ белгілер анықталады.
Сары түс
Қолдану: өз бетімен жұмыс (терме диктант)
Оқушылар сөзжасамның төрт тәсіліне байланысты сөздерді теріп жазып, білімін практикада қолданады.
Сергіту сәті
Халықтық педагогикамен байланысты ойын: мұғалім мақал-мәтелдің бастапқы бөлігін айтады, оқушылар жалғастырады.
Қара түс
Сақтық: үлестірмелі қағазбен жұмыс
Оқушылар алған мағлұмат негізінде өздерінің әлсіз тұстарын байқайды: әр топқа сөздер беріледі, солардан туынды сөз жасау тапсырмасы орындалады.
- Сөзден туынды сөз жасау
- Сөз тіркесі құрау
- Сөйлем құрау
- Шағын мәтін жазу
4) Ой-толғаныс
391-жаттығу: мәтіннен жұрнақ жалғану арқылы жасалған туынды сөздерді табу.
Дәптерге: қарамен берілген сөздердің қандай тәсілдер арқылы жасалғанын түсіндіру.
5) Қорытындылау (қызыл түс)
Қызыл түс — «тоқтау» белгісі. Бұл кезеңде оқушылар сабақ барысында алған білімін жүйелеп, дәлелдеуге бағытталған жұмыс орындайды.
Коллаж әдісі
Әртүрлі суреттерді (ата, әже, ана, әке, достар, жеміс-жидек, қала, жануарлар және т.б.) пайдаланып, жоба түрінде ойды жинақтап ұсыну.
6) Бағалау
Жұмыс нәтижелері жетондар және орындалған тапсырмалар сапасы бойынша бағаланады.
7) Үй тапсырмасы
- Сөзжасамды қайталауға арналған тапсырмаларды орындау.
- «Туған табиғаттың тамашасы» туралы мәліметтерді кірістіріп, ертегі жазу.
Нәтиже
Білімді бекіту
Теорияны еске түсіру ғана емес, оны талдау және тапсырма арқылы қолдану жүзеге асады.
Ойлау мәдениеті
Салыстыру, дәлелдеу, қорытынды жасау және өзін-өзі бағалау дағдылары дамиды.
Ынтымақтастық
Жеке, жұптық, топтық жұмыстар арқылы тыңдау, пікір айту, бірін-бірі қолдау мәдениеті қалыптасады.