Қазақша рефераттар

Қазақ прозасы әлемінде (презентация түрінде)

Сабақ тақырыбы

Қазақ прозасы әлемінде (презентация түрінде)

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Баубек Бұлқышевтың «Шығыс ұлына хат», Шерхан Мұртазаның «Жүз жылдық жара», Қалихан Ысқақтың «Қоңыр күз еді» (повестен үзінді) шығармаларының эстетикалық табиғатын, көркемдік қуатын таныту.
  • Қаламгерлердің негізгі идеясын айқындау.

Дамытушылық

  • Көркем шығармалардың идеялық мәнін түсіне білуге дағдыландыру.
  • Тапқырлық танытуға, ойды әдеби тілмен өрнектей білуге төселдіру.

Тәрбиелік

  • Шығармалардағы қазақтың әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін бойға сіңіру.
  • Отанын жанындай сүйетін, табиғатты аялай білетін саналы, парасатты азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі, көрнекілігі және әдістері

Сабақтың түрі

Жарыс сабақ.

Көрнекілігі

  • Модуль №4
  • Тірек сызбалар
  • Көркем суреттер
  • Интерактивті тақта
  • Буклеттер, кеспелер, фишкалар

Әдістері

  • Эвристикалық әдіс
  • Әлемдік оқыту әдістері
  • Саралап оқыту
  • Проблемалық оқыту

Пәнаралық байланыс

Тарих Қазақ тілі Экология Биология–медицина Бейнелеу өнері

Сабақтың барысы

Ойын элементтері мен кезеңдік құрылымға негізделген жоспар

Ұйымдастыру кезеңі

  • Мұғалімнің кіріспе сөзі
  • «Бақытты сәт» ойыны

I бөлім: «Қызығушылықты ояту»

1-кезең

  • «Ой шақыру» эстафеталық ойыны
  • «Шашу» ойыны

II бөлім: «Мағынаны ажырату»

2-кезең

  • «Бөшкеден шыққан бас қатырғылар»
  • «Жұлдызды бала» ойыны

3-кезең

  • «Жұмбақтас» — 5 жолды өлең

4-кезең

  • «Сен — маған, мен — саған»

5-кезең

  • Сергіту сәті

III бөлім: «Ой толғаныс»

6-кезең

  • «Көсемдікке ұмтылу»
  • Венн диаграммасы
  • INSERT стратегиясы бойынша қорытындылау

Қорытынды

  • Мұғалімнің қорытынды сөзі

Талқылау сұрақтары (мәтіндер бойынша)

Төмендегі сұрақтар оқушылардың мәтінді түсінуін, авторлық идеяны тануын және көркемдік ерекшеліктерді талдауын көздейді.

«Шығыс ұлына хат» (Б. Бұлқышев)

  • «Шығыс ұлы» деп аталу себебі неде?
  • Ана мен Отан аманаты туралы не айтылған?
  • «Елім-ай» әнінің мазмұны қандай? Неліктен сол әнді айтуға шақырады?
  • Хатта жауынгерлер бастан кешкен ауыр күндер қалай суреттеледі?
  • Досқа қойылатын талаптар қандай?
  • «Жаман солдат болуға құқымыз жоқ!» деген ойдың мағынасын түсіндір.
  • Хатта қандай қасиетті ұлдардың есімдері аталады?
  • «Өлімнен ұят күшті» мақалын қолдану арқылы автор нені меңзейді?
  • Тақырыбы мен идеясы туралы пікірің қандай?

«Жүз жылдық жара» (Ш. Мұртаза)

  • Ш. Мұртазаны қоғам қайраткері ретінде қалай танимыз?
  • Шығармадағы оқиға қай жылдары, қандай жағдайларға байланысты өрбиді?
  • Бақтияр бағындағы шипалы шөптерді ата.
  • Орман ортасындағы көлшік қалай суреттелген?
  • Байшынар неге жалғыз қалады?
  • Жуанқұл, Дадабай, Қабасақал кімдер?
  • Әңгімедегі ырым-тыйымдар туралы не айтар едің?
  • Ахмет пен Кенжегүл кемпір туралы ойың қандай?
  • «Шаңырақ жағылғанша, сирақтарың жағылсын» сөзінің астарын түсіндір.
  • Байшынар мен Жуанқұлдың зары қандай ойға жетелейді?

«Қоңыр күз еді» (Қ. Ысқақ)

  • Қасымның жүрегіне ұялаған ән қай ән?
  • Ол бұл әнді алғаш қашан естиді?
  • Алтын қандай қыз?
  • Қыздардың қандай болғанын қалайсың? Ойыңды дәлелде.
  • Маймұрын, Қаламтай, Алматайды сипаттап көр.
  • «Жылқы баласы кісінескенше, адам баласы сөйлескенше» мақалын үзіндінің қай оқиғасына қатысты айтуға болады?
  • Сол кездегі жасөспірімдер бойынан қандай асыл қасиеттерді байқадың?
  • Бүгінгі өздерің туралы не айтар едің: теледидар, компьютер, электронды құралдар көп, бірақ көркем шығарма оқуға уақыт бөлінуі қалай?
  • А. П. Чехов кім?
  • «Үш бәйтеректің» бірі Б. Майлин туралы не білеміз?
  • Алматыға келгенде Қасымның үміті неліктен үзіледі?
  • Шығарманың тақырыбы мен идеясы туралы пікірің қандай?

«Жұлдызды бала» ойыны: оқушы тапсырмалары

I оқушы

  1. Баубек Бұлқышевтың бір өлеңін жатқа айт.
  2. Ш. Мұртазаның «Қызыл жебе» эпопеясы туралы не білесің?
  3. Қ. Ысқақтың қандай романдары бар?

II оқушы

  1. «Шығыс ұлына хат» шығармасынан ұнаған үзіндіні мәнерлеп айт.
  2. «Жүз жылдық жара» әңгімесінен үзінді оқы.
  3. «Қоңыр күз еді» повесінен үзіндінің қалаған жерін жатқа оқы.

III оқушы

  1. «Жүз жылдық жара» әңгімесінен параллелизмді табуға бола ма? Дәлелде.
  2. «Қоңыр күз еді» повесінен үзіндіде портреттік сипаттаулар кездесе ме? Мысал келтір.
  3. «Шығыс ұлына хат» мәтінінің үндеу, ұран сипатында жазылғанын еске түсіріп, белгілерін ата.

Қолданылатын стратегиялар мен жұмыс түрлері

«Жұмбақтас»: 5 жолды өлең құрастыру

  1. Зат есім (1 сөз)
  2. Сын есім (2 сөз)
  3. Етістік (3 сөз)
  4. Синоним (4 сөз)
  5. Түйін сөз (5 сөз)

«Сен — маған, мен — саған» сұрақ-жауап алаңы

  • Баубек ауылы: Баубектің басқа қандай шығармаларымен таныстыңдар?
  • Қалихан ауылы: Қалиханның қандай шығармалары бар?
  • Шерхан ауылы: Ш. Мұртазаның басқа шығармаларымен таныссыңдар ма?

Венн диаграммасы және INSERT

Венн диаграммасы

Шерхан — Ысқақ — Қалихан: ортақ тақырып, идея, стиль және көркемдік тәсілдерді салыстыру.

INSERT стратегиясы

Мәтінді оқу кезінде маңызды ойларды белгілеу және дәлелмен қорытынды жасау.

Қорытындылау

Оқушы пікірін жүйелеу: тақырып — идея — кейіпкер — көркемдік бөлшек байланысы.

Үй тапсырмасы

«Байшынардың күңіренуі» тақырыбында шығарма жазып келу.