Қазақша рефераттар

Жеңге қойған астың ішінде желке жүреді дегендегі жеңге кім

Тәрбие сағаты

«Наурызым – мерекем, Наурызым – берекем»

Бұл тәрбие сағаты Наурыз мейрамының мәнін ашып, оқушылардың ұлттық құндылықтарға қызығушылығын арттыруға бағытталған. Іс-шара сайыс форматында өткізіліп, қатысушылардың білімін, белсенділігін және тапқырлығын шыңдайды.

Мақсаты

1

Білімділік: атадан балаға мұра болып келе жатқан әдет-ғұрып пен салт-дәстүрді оқушылардың санасына сіңіру.

2

Дамытушылық: оқушыларды жан-жақты дамыту үшін сайыс түрінде ұйымдастыру. Сайыс — баланың қабілетін, белсенділігін және еңбекке құлшынысын арттыратын тиімді құрал.

3

Тәрбиелік: балаларды іскерлікке, тапқырлыққа және ізгі қасиеттерге баулу.

Сабақтың түрі

Сайыс

Көрнекіліктер

Қазақтың ұлттық бұйымдары

Сабақтың барысы

1) Наурыз туралы мағлұмат

Мұғалім Наурыздың тарихи-мәдени маңызын қысқаша түсіндіріп, мейрамға тән дәстүрлер мен ұлттық дүниетанымдағы орнын айқындайды.

2) Сайыс бөлімі

Сайыс бірнеше кезеңнен тұрады. Әр кезең оқушылардың білімін, тіл байлығын және ұлттық танымын тексеруге бағытталған.

I кезең — «Өткел»

Топ басшыларының жарысы: 1 минут, 5 сұрақ. Әр сұрақ — 500 ұпай.

«Жалын» тобы

  1. Киіз үйдің бөлшектерін ата: шаңырақ, кереге, уық, ағаш, есік, түндік, үзік, туырдық, киіз есік.
  2. Наурыз мейрамы қай жылдан бастап ресми түрде тойлана бастады? (жауабы: көрсетілмеген)
  3. Бала тәрбиесіне байланысты қандай салт-дәстүрлер бар? Шілдехана, бесікке салу, қырқынан шығару, тұсаукесер.
  4. «Алтын адам» қай жерде және қай жылы табылды? Есік қаласы. (жылы: көрсетілмеген)
  5. Ұлттық саз аспаптарын ата: домбыра, қобыз, сыбызғы, жетіген, шаңқобыз, абдыра, сазсырнай.

«Жұлдыз» тобы

  1. Ұлттық бас киімдерді ата: сәукеле, кимешек, жаулық, тақия, бөрік, тымақ, малақай, қалпақ.
  2. Ұлттық ойындарды ата: ақсүйек, алтыбақан, сақина салу, орамал тарту, қыз қуу, бәйге.
  3. Астана Қазақстанның нешінші астанасы? Орынбор, Ақмешіт, Алматы, Ақмола ретімен. (қорытынды сан: көрсетілмеген)
  4. Елбасының Қазақстан халқына арналған Жолдауы қай жылы жарияланды? (жауабы: көрсетілмеген)
  5. Жарапазан қай уақытта айтылады? Рамазан айындағы ораза уақытында.

II кезең — «Белес»

Әр топқа 2 сұрақ. Ойлануға — 1 минут. Әр сұрақ — 200 ұпай.

  1. «Ат шаптырым жер» тіркесінің мағынасын түсіндір.
  2. «Мұрныма су жетпей жүр» тіркесінің мағынасын түсіндір.
  3. Іркіт дегеніміз не?
  4. Саба дегеніміз не?

III кезең — «Бекет»

  1. Мемлекеттік рәміздер қай жылы қабылданды? (1992 жыл). (айы: нақтылауды қажет етеді)
  2. Қазақстан Республикасының егемендігі туралы заң қашан қабылданды? (күні/айы: көрсетілмеген)

IV кезең — «Асу»

Ұпайы көп топ бастайды.

  1. «Жиен ел болмайды, желке ас болмайды» дегендегі жиен кім?
    Жауабы: қыздан туған бала — жиен.
  2. «Жеңге қойған астың ішінде желке жүреді» дегендегі жеңге кім?
    Жауабы: ағаның әйелі.
  3. Қандай жілік қыз балаға берілмейді?
    Жауабы: кәрі жілік.
  4. Малдың басы қандай қонаққа ұсынылады?
    Жауабы: сыйлы қонаққа.
  5. «Абысын тату болса, ас көп» деген сөз бар. Мұндағы абысын кім?
    Жауабы: ағайынды адамдардың әйелдері.
  6. Наурыз көже қалай жасалады?
    Жауабы: соғымнан қалған сүр ет, қойдың басы, езілген құрт, бидай, тары, күріш, пияз, сүт қосылады.
  7. «Абайды қазақтың бас ақыны» деп атаған кім?
    Жауабы: А. Байтұрсынов.
  8. Ш. Уәлиханов кім?
    Жауабы: ғалым, тарихшы, фольклоршы, этнограф, географ, ағартушы.