Қазақша рефераттар

Вакуумдегі электр тогы

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Вакуумдегі электр тогы және оның техникадағы қолданылуы туралы жүйелі түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық

Оқушылардың дүниетаным көкжиегін кеңейтіп, талдау және қорытынды жасау дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, жауапкершілікке және өз бетінше ізденуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеріп, оқу құралдарының дайындығын қадағалау.

2) Үй тапсырмасын тексеру және бағалау

Үй тапсырмасы деңгейлік сұрақтар арқылы тексеріледі.

I деңгей

  1. Газдың иондалуы деген не? Газдағы заряд тасымалдаушылар қандай бөлшектер?
  2. Газды қандай сәулелер иондайды?

II деңгей

  1. Газдың иондалуына кері процесс қалай аталады?
  2. Газдағы ток күшінің кернеуге тәуелділігі қалай аталады? Қанығу тогы деген не?

III деңгей

  1. Газ разряды деген не? Газ разрядының түрлерін ата.
  2. Плазма ұғымын түсіндір.

3) Үй тапсырмасын қорытындылау

Газ қалыпты жағдайда диэлектрик, яғни жақсы оқшаулағыш болып табылады және электр тогын өткізбейді.

Алайда газды иондаушы көздер арқылы зарядталған бөлшектерге айналдыруға болады: жоғары температура, рентген сәулелері, ультракүлгін сәулелер және α-сәулелер.

Газ разрядының мысалдары

  • Электрлік доға — қуатты жарық көзі.
  • Ұшқындық разряд — найзағай құбылысына тән.
  • Тәж разряды — әлсіз жарық шығарады.

Иондалған газ қабаты плазма деп аталады.

4) Жаңа сабақ: мағынаны тану

Оқушы нені білуі тиіс?

  • Вакуумдегі электр тогы деген не?
  • Вакуумдегі электр тогы қандай құбылысқа негізделген?
  • Электрондардың кинетикалық энергиясы неге тең?
  • Диод деген не? Триод деген не?
  • Электронды-сәулелік түтік не үшін қолданылады?

Негізгі идея

Вакуум — идеал оқшаулағыш орта. Дегенмен вакуумде ток жүруі үшін ортаға еркін электрондар енгізілуі қажет.

Бұл процесс көбіне термоэлектрондық эмиссия арқылы жүзеге асады: қыздырылған металдан электрондар вакуумге бөлініп шығады.

Вакуумдық шамдағы токтың пайда болуы

Егер вакуумдық қыздырғыш шамды қарастырсақ, қызған қылсым (катод, K) электрондарды вакуумге шығарады. Катод пен анод (A) арасында электр өрісін тудырсақ, өріс электрондарды анодқа қарай үдетеді.

Кернеу U болғанда, катод пен анод арасында заряд орын ауыстырғанда атқарылатын жұмыс электр өрісінің әсерін сипаттайды (келесі бөлімде формуласы мен қорытынды байланыстар қарастырылады).