Әдепсіз бала

Сабақтың барысы

Бұл сабақ құрылымы оқушыны біртіндеп ойландырудан бастап, мәтінді түсініп талдауға, соңында жеке ой қорытуға дейін жетелейді.

1) Ұйымдастыру кезеңі

«Жылылық шеңбері»

Әр оқушы өз аты қай әріптен басталса, сол әріптен басталатын асыл сөз қосып айтады. Мысалы: «Мен ақылды Жаңылсынмын», «Мен сабырлы Еламанмын» және т.б.

Топқа бөлу

  • 1) Дәмді ирис
  • 2) Қатты карамель
  • 3) Тәтті шоколад

Тілек айту: «Бүгінгі сабақтан тәтті сезіммен шығасыңдар» деген ой ұсынылады. Әуен қосылып, сыныпта жағымды орта қалыптастырылады.

2) Қызығушылықты ояту

«Ойлан, тап» ойыны

Бір оқушының маңдайына «отбасы» деген сөз жазылған стикер жапсырылады. Қалған оқушылар ол сөзді айтпай-ақ, ыммен көрсетеді. Стикері бар оқушы сөзді табуы керек.

Топтық ұйымдастыру

  • Топ басшысын сайлау: топ басшысының партасының астына стикер жапсырылады. Кім тапса — сол басшы.
  • Бағалау: топ басшысы әр оқушының жұмысын «+ / −» арқылы белгілейді. Көп «+» — жоғары баға, көп «−» — төмен баға. Алдымен топ басшысы бағалайды, кейін мұғалім қорытындылайды.
  • Таймкипер: уақытты белгілеп, тапсырмаларды үнемді орындауға көмектеседі.

3) Миға шабуыл

1-тапсырма: постермен жұмыс. Әр топ өз тақырыбын талқылап, топтастыру стратегиясы арқылы қорғайды.

1-топ
«Отбасы» ұғымын қалай түсінесіңдер?
2-топ
Отбасындағы бала тәрбиесі дегенді қалай түсінесіңдер?
3-топ
Қыз бала мен ұл баланың тәрбиесін салыстыр.

Топ басшылары бағалау белгілерін жүргізіп отырады.

4) Мағынаны тану

Бүгін біз Алтай Аманжоловтың «Әке тәлімі» мәтінімен танысамыз.

Автор туралы қысқаша

Алтай Аманжолов — ірі тілші, түрік тілдерінің білгір маманы. Түркітану саласында 200-ден астам еңбегі бар.

2-тапсырма: «Болжау» стратегиясы

  • Қалай ойлайсыңдар, әңгіме не туралы болуы мүмкін?
  • Олай ойлауыңа не себеп болды?

3-тапсырма: мәтінді бөліп оқу және түсіндіру

Мәтін үш бөлікке бөлінеді. Әр топ өз бөлігі бойынша оқып, талдайды.

1-топ
1–3 азат жол
2-топ
4–8 азат жол
3-топ
9–13 азат жол

Түсіндіру алмасуы

Әр топ басшысы өз тобының бөлімін келесі топқа түсіндіреді: 1 → 2, 2 → 3, 3 → 1. Топ басшылары бір-бірінің түсіндіруін тыңдамайды, сондықтан әр топ мүшелері өз басшысына мазмұнды толық түсіндіріп, ортаға кім шығатынын өздері шешеді. Қажет болса, әр топтан екі оқушы шығып, бірін-бірі толықтырады.

Ой түйін

1-бөліктен қандай сабақ алдық?

Ой түйін

2-бөліктен қандай сабақ алдық?

Ой түйін

3-бөліктен қандай сабақ алдық?

Ойын: «Саған — маған»

  • Өз тілін нашар білген баланы әкесі қалай үйретті?
  • Балалардың ана тілін білмеу себептерін атаңдар.
  • Алтайдың әкесінен қандай үлгі алар едіңдер?
  • Алтайдың әкесі тағы қандай жақсы қасиеттерге тәрбиеледі?

5) Бекіту тапсырмалары

4-тапсырма: «Тапқыр болсаң, тауып көр»

1-топ
  • Әке — асқар тау
  • Ана — бауырындағы бұлақ
  • Бала — жағасындағы құрақ
2-топ
  • Әдепті бала — ата-анасын мақтатар
  • Әдепсіз бала — ата-анасын қақсатар
3-топ
  • Атаңа не қылсаң,
  • Алдыңа сол келер.

Сергіту сәті

Бас бармағым — атам, үйдің данасы.
Балан үйрек — әжем, отау панасы.
Ортан терек — әкем, ошақ санасы.
Шылдыр шүмек — шешем, шаңырақ ажары.
Кішкентай бөбек — мен, бәрінің базары.

6) Ой толғаныс

5-тапсырма: топтар шығармашылық жұмыс орындайды.

1-топ
«Әке» сөзіне бес жолды өлең құрастыру.
2-топ
«Мен әкемді мақтан тұтамын, өйткені…» тақырыбына эссе жазу.
3-топ
Әкенің отбасындағы рөлі туралы ой айту.
  • асырайды
  • қамқор болады
  • күшті болуға үйретеді
  • тәрбиелейді

7) Рефлексия және үй тапсырмасы

Рефлексия

Оқушылар сабақ туралы ойларын айтады: не ұнады, не қиын болды, қандай ой түйді.

Үй тапсырмасы

Үй тапсырмасы мұғалімнің қорытындылауына сәйкес беріледі (мәтін бойынша тапсырма/шығармашылық жұмыс).