Жабайы аңдармен таныстыру
Сабақтың мазмұны
Тақырыбы
Жабайы аңдар
Мақсаты
Балаларды жабайы аңдармен таныстыру.
Білімділік
- Жабайы аңдардың атауын дұрыс айтуға үйрету.
- Сұраққа толық сөйлем құрап жауап беруге дағдыландыру.
Дамытушылық
- Сөздік қорын байыту, тіл мәдениетін жетілдіру.
- Кейбір аңдардың ерекшеліктерін салыстыруға үйрету.
- Қоректенуі туралы түсінік беру.
Тәрбиелік
- Аңдардың түр-түсіне назар аударту.
- Жануарларға қамқорлықпен қарауға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Жабайы аңдардың суреттері, бейнетаспа, құрастырма суреттер, орман көрінісі.
Ұйымдастыру кезеңі
Амандасу және «Шаттық шеңбері» арқылы сабаққа көңіл күй қалыптастыру.
Шаттық шеңбері
- Армысың, алтын күн!
- Армысың, көк аспан!
- Амансың ба, жер-ана!
- Саламатсыз ба, балабақша?!
- Саламатсыздар ма, қонақтар?!
Одан кейін балаларға қоянша секіріп, орындарына жайғасу ұсынылады.
Өткенді қайталау: Қыс мезгілі
Сұрақ-жауап
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Қыс мезгілі.
- Қыста күн қандай болады?
- Айнала аппақ қар, аяз болады, боран соғады.
- Қыс айларын ата.
- Желтоқсан, Қаңтар, Ақпан.
- Қазір қай ай?
- Ақпан айы.
Сабаққа кіріспе
Тәрбиеші балаларды жаңа тақырыпқа бағыттайды: «Жабайы аңдар».
Осы сәтте есік қағылып, орманнан хат әкелген хат тасушы апай кіріп келеді.
Орманнан келген хат
Диалог
Хат тасушы: Сәлеметсіздер ме, балалар! Бұл қай топ?
Балалар: Бұл «Балапан» тобы.
Хат тасушы: Мен сендерге орманнан хат әкелдім.
Тәрбиеші: Кәне, балалар, хатты ашып көрейік.
Аңдарды тану
Хаттың ішінде ормандағы жабайы аңдар өз суреттерін жіберген. Балалар суреттерге қарап, аңдарды атайды және сипаттайды.
- Қоян
- ақ
- Қасқыр
- көк
- Түлкі
- қызыл
- Арыстан
- сары
- Жолбарыс
- ала
Арыстанды «аң патшасы» деп атайды.
Балалардың тәжірибесі
Балалар бұл аңдарды көбіне суреттерден және теледидардан көргенін айтады.
Негізгі ой
Жабайы аңдар орманда және таулы аймақтарда мекендейді. Олар өз азығын өздері тауып қоректенеді.
Жабайы аңдар: пайдасы және қоректенуі
Топтастыру
Жабайы аңдар жыртқыш және пайдалы болып бөлінеді.
Адамға пайдасы
Аңдардың пайдасы көп: олардың терісінен тон, жаға, бас киім сияқты киімдер тігіледі.
Немен қоректенеді?
- Қасқыр мен жолбарыс өздерінен кіші аңдарға шабады.
- Түлкі ұсақ аңдармен және тышқандармен қоректенеді.
- Қоян шөппен қоректенеді, ең сүйікті тағамы — сәбіз.
- Аю жазда жеміс-жидек жейді, ал қыста ұйқыға кетеді.
Аңдардың балалары
Тәрбиеші балалардың арасынан «аңдардың күшіктерін» ортаға шақырып, әр аңның төлін таныстырады.
Қоян
Төлі — көжек.
Аю
Төлі — қонжық.
Қасқыр
Төлі — бөлтірік.
Түлкі
Төлі — түлкішек.
Жолбарыс
Төлі — шөнжік.
Арыстан
Төлі — абдан.
Тақпақтар
Аңдар туралы қысқа тақпақтар тыңдалады.
Түлкі
Өзім айлакер, өзім қу,
Жүрген жерім — айқай-шу.
Қасқыр
Қасқыр жортар түнімен,
Күндес болып күнімен.
Аю
Аю отыр партада,
Екі қолы қалтада.
Апай сабақ сұраса,
Ұйықтап қалды — масқара.
Қоян
Ақ қоянмын, қоянмын,
Үркек қоян, сақ қоян.
Дыбыс шықса қашамын,
Белдерден бір-ақ асамын.
Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс өлеңі
Ормандағы аюдың
Құлпынайы көп екен.
Теріп-теріп алайық,
Қалтамызға салайық.
Бейнетаспа
Балаларға бейнетаспа арқылы жабайы аңдардың басқа түрлерімен танысу ұсынылады. Одан кейін қысқаша шолу жасалады.
Қорытынды және бекіту
Дыбыстық жаттығулар
- Ыр-ыр-ыр — ырылдайды қасқыр.
- Кі-кі-кі — бұлаңдайды түлкі.
- Ян-ян-ян — жүгіріп жүр қоян.
- Ю-ю-ю — қорбаңдайды аю.
Жұмбақтар
Қалқиған құлағы бар, елеңдеп қорқып тұрады.
Жауабы: қоян
Қыс бойы ұйықтайды, көктемде оянады.
Жауабы: аю
Өзі айлакер, өзі қу, жүрген жері — айқай-шу.
Жауабы: түлкі
Құрастыру тапсырмасы
Балаларға аңдардың қиылған суреттері беріледі. Мақсаты — суреттерді дұрыс құрастырып, атауын айту арқылы білімін бекіту.
Қайталау сұрақтары
- Жабайы аңдар қайда мекендейді?
- Бүгін қандай жануарлармен таныстық?
Мадақтау және сыйлық
Балалар мадақталып, сыйлық ретінде аңдардың бетперделері таратылады.
Қоштасу
Орнымыздан тұрайық,
Түзу сызық құрайық.
Көріскенше, күн жақсы,
Сау-саламат болайық.