Қазақша рефераттар

Технологиялық талаптар

Сабаққа қойылатын дидактикалық талаптар

Дидактикалық талаптар сабақтың ұқыпты, айқын және дұрыс ұйымдастырылуына, оқушылардың мүмкіндігіне сай тақырыптың дұрыс таңдалуына, сондай-ақ білімдік және тәрбиелік мақсаттармен қатар нақты тапсырмалардың тиімді орындалуына ықпал етеді. Бұл талаптардың орындалуы сабақ жоспары мен тақырыптық жоспардың сапасына тікелей байланысты.

Негізгі қағида

Сабақ жоспарындағы мақсат, мазмұн және әдіс бір-бірімен үйлескенде ғана оқу үдерісі нақты әрі нәтижелі болады.

Сапа өлшемі

Жоспардың құрылымдылығы мен айқындығы мұғалімнің уақытты ұтымды пайдалануына және оқушының ойлау белсенділігіне әсер етеді.

Сабақ жоспарының мазмұны

Сабақ жоспарында әдетте сабақтың тақырыбы, мазмұнының қысқаша жоспары, білімдік және тәрбиелік мақсаттары мен міндеттері, қолданылатын құрал-жабдықтар мен көрнекіліктер, сабақ құрылымының кезеңдері, оқыту әдістері және дидактикалық әдіс-тәсілдер көрсетіледі. Жоспар құрастырғанда мұғалім өтілетін тақырыптың мазмұнына сәйкес оқыту әдісін дұрыс таңдай білуі тиіс.

Оқыту әдістері және олардың топтастырылуы

Оқыту әдістерін жіктеудің ғылыми әдебиетте 20-дан астам түрі бар. Солардың ішінде кең тарағандарының бірі — Огородников, Бабанский, Лемберг сияқты ғалымдар ұсынған жүйелер. Бұл жүйеде оқыту әдістері үш топқа бөлінеді:

  1. 1

    Ауызша

    Әңгіме, кеңес, дәріс, кітаппен жұмыс.

  2. 2

    Көрнекілік

    Суретпен сипаттау, картамен жұмыс.

  3. 3

    Зертханалық және тәжірибелік жұмыстар

    Қолданбалы әрекет арқылы білімді бекіту, тәжірибе жүргізу, бақылау жасау.

Неліктен бұл әдістер тиімді?

Балалардың ақпаратты қабылдауында есту арқылы шамамен 20%, ал көру арқылы 40–60% үлесі бар екенін ескерсек, ауызша және көрнекілік әдістерді тәжірибелік жұмыстармен ұштастыру оқу нәтижесін күшейтеді.

Мұғалім шеберлігі және оқу-тәрбие нәтижелілігі

Сабақтағы мұғалім шеберлігі оқыту әдістемесін меңгерумен ғана шектелмейді. Ол педагогикалық ғылымдағы жаңа әдіс-тәсілдерді, шығармашылық тапсырмаларды орнымен қолдана білуінен де көрінеді. Оқу-тәрбие жұмысының нәтижелілігі мұғалімнің білімділігіне, кәсіби шеберлігіне, дүниетанымына және өз пәніне оқушылардың қызығушылығын оята алуына байланысты.

Мұғалімге қойылатын негізгі талаптар

  • Өз пәнін сүйетін, терең білімді, шығармашылықпен жұмыс істейтін, ізденімпаз әрі әдіскер болуы.
  • Теориялық тұрғыдан талдай алатын, сауатты және жүйелі ойлайтын болуы.
  • Оқушылармен қарым-қатынаста жоғары мәдениет танытып, еркін пікір айтуға жағдай жасауы.
  • Оқушы талапты зорлықпен емес, саналы түрде орындауына ықпал етуі.

Технологиялық талаптар

Мұғалім сабақ беретін сыныптағы оқушылардың ойлау қабілеті, есте сақтауы, ойын жеткізе білуі, сабаққа ынтасы мен зейіні, ерік-жігері сияқты психологиялық ерекшеліктердің сабақ үдерісіне ықпалы зор. Сондай-ақ мұғалімнің көңіл күйі, жинақтылығы, жүріс-тұрысы да оқушыларға беріліп, оқу еңбегінің ұйымдасуына тікелей әсер етеді. Сондықтан мұғалім эмоциялық күйін реттеп, өзін ұстай білуі қажет.

Сабақ үстіндегі педагогикалық назар

Оқушылардың жеке ерекшеліктерін танып-зерттеу, уақтылы мадақтау, қолдау көрсету, қажет кезде көмек беру және сабаққа тұрақты қатысуын қадағалау — мұғалім назарынан тыс қалмауы тиіс.

Гигиеналық талаптар

Сынып бөлмесінде гигиеналық талаптардың сақталуы, температураның қалыпты болуы және жарықтың жеткілікті түсуі — балалар денсаулығының маңызды кепілі. Мұғалім оқушыларға шектен тыс физикалық немесе жүйкеге салмақ түсіретін ауыр тапсырмалар бермеуі керек.

Ақыл-ойдың тежелуі мен зорығуы сабақтың бірсарынды өтуіне әкеледі. Ақпаратты қабылдауды өмірлік тәжірибемен байланыстыру маңызды. Ең бастысы — сезім мүшелерінің (есту, көру, қимыл-қозғалыс) бірдей жұмыс істеуін ескеру және қажет жерде қысқа үзілістер ұйымдастыру. Мұндай үзіліс оқушының демалуына, ағзаның қалпына келуіне ықпал етеді.