Өзара кері сандардың көбейтіндісі неге тең
Орал қаласы, №33 орта жалпы білім беретін мектеп
Математика пәні мұғалімі: Билялова Жазира Касимовна
Математикалық турнир
Бұл турнирдің басты мақсаты — оқушылардың ой-өрісін кеңейту, қабілеттерін айқындау, белсенділігін арттыру және ұйымшылдықпен жұмыс істеуге баулу. Сонымен қатар, халқымыздың асыл қазынасын дәріптеу, жылдамдық пен ширақтыққа тәрбиелеу көзделеді.
Жоспар
- 1.Ұйымдастыру
- 2.«Кім көп біледі?»
- 3.Логикалық есептер
- 4.Мақал-мәтелдер
- 5.«Есепке кім жүйрік?»
- 6.Қорытындылау
Өту барысы
1) Ұйымдастыру бөлімі
- Оқушыларды топқа бөлу
- Топ атауларын анықтау
- Әділқазылар алқасын сайлау
2) «Кім көп біледі?» сайысы
Білімнің ұшқырлығын танытып сен,
Асып-тасып, асықпа — қалыспа сен.
Уақыт деген зымырап, зулап жатыр,
Шапшаңдық бұл сайыста керек екен.
Әр топқа 6 сұрақтан қойылады. Жауаптың дұрыстығымен бірге жылдамдық та есепке алынады.
I топ — сұрақтар мен жауаптар
-
Шеңбердің екі нүктесін центр арқылы қосатын кесінді?
Жауабы: диаметр
-
Өзара кері сандардың көбейтіндісі неге тең?
Жауабы: 1
-
Оң санға да, теріс санға да жатпайтын сан?
Жауабы: 0
-
9-ға қарама-қарсы сан?
Жауабы: −9
-
−99, 9 және 1 сандарының қайсысы үлкен?
Жауабы: 9
-
0-ден үлкен сандар қалай аталады?
Жауабы: оң сандар
II топ — сұрақтар мен жауаптар
-
Қандай сан барлық сандарға қалдықсыз бөлінеді?
Жауабы: 0
-
Шеңбердің нүктесін центрімен қосатын кесінді?
Жауабы: радиус
-
|−10| мен 1-дің қайсысы үлкен?
Жауабы: 10
-
Екі санның қатынасы қалай аталады?
Жауабы: пропорция
-
0-ден кіші сандар қалай аталады?
Жауабы: теріс сандар
-
Ең үлкен уақыт өлшемі?
Жауабы: ғасыр
3) Логикалық есептер
Қиындықтан ешқашан біз қашпаймыз,
Алғырлықпен тапқырлықты ұштаймыз.
Қиялдарға самғап ұшқан құстаймыз,
Шегінбейміз — жеңістерге бастаймыз.
I топ — тапсырмалар
-
7 жұмыртқа 7 теңге болса, 100 жұмыртқа неше теңге тұрады?
Жауабы: 100 теңге
-
1 т темір ауыр ма, әлде 1000 кг мақта ауыр ма?
Жауабы: екеуі де бірдей
-
4 827 105 санынан үш цифрды сызып тастап, ең кіші сан шығарыңдар. Қандай сан шығады?
Жауабы: 2 105
-
Сандар қатарындағы келесі санды тап: 20, 21, 23, 24, 26, 27, …
Жауабы: 29
-
Квадрат үстелді айнала 4 адам отыра алады (әр жағына бір-бірден). Осындай 7 үстелді жалғап, бір қатарға қойды. Ұзын үстелді айнала қанша адам отыра алады?
Жауабы: 16 адам
-
Дүкенде 16 кг, 17 кг және 40 кг қораптарда кәмпит бар. Қораптарды ашпай-ақ Аяз ата 50 кг кәмпит сатып ала ала ма?
Жауабы: болады (16 + 17 + 17 = 50)
II топ — тапсырмалар
-
Үш түрлі санды алдымен қосты, кейін көбейтті. Қосындысы көбейтіндісіне тең болды. Ол қандай сандар?
Жауабы: 1, 2, 3 (1+2+3 = 1×2×3 = 6)
-
Студент сағат 22:00-де жатып, шырылдайтын сағатын келесі күні 12:00-де оянатындай етіп қойды. Сағаты шырылдағанша қанша сағат ұйықтайды?
Жауабы: 2 сағат (12 сағаттық қоңырау сағаты болса)
-
Адамның қолында 10 саусақ бар. 10 қолда неше саусақ бар?
Жауабы: 50 саусақ
-
Ит түйеден 10 жыл аз, ал түйе есектен 20 жыл аз жасайды. Егер есек 50 жыл жасаса, ит пен түйе неше жыл жасайды?
Жауабы: түйе — 30 жыл, ит — 20 жыл
-
Қатардың заңдылығын тап: 9, 7, 10, 8, 11, 9, 12, …
Жауабы: 10
4) Мақал-мәтелдер сайысы
Ал, балалар, балалар,
Мақал-мәтел айтайық.
Қиындыққа қайыспай,
Асулардан өтейік.
Тапсырма: төртбұрыштың (□) орнына сан қойып, мақалды дұрыс оқыңдар.
5) «Есепке кім жүйрік?» сайысы
Өмірде ойлап тұрсаң, бәрі де — есеп.
Ауырсаң, ішетұғын дәрі де — есеп.
Есепсіз сүрген өмір мазмұнсыз-ақ,
Дүниенің бар тұлғасы есеп десек.
Берілген тапсырмаларды барлық оқушы орындайды. Негізгі мақсат — дәлдік пен жылдамдық.
Тапсырма 1: жұлдызшаның орнына сан қойып, көбейтуді орында
* 2 * 2
7 3 6 *
8 * * *
* * * *
* * * *
* * * *
Тапсырма 2: төрт таңбалы сандар құрастыру
0, 1, 2, 3 цифрларынан (цифрлар қайталанбайды) барлық мүмкін төрт таңбалы сандарды жазыңдар. Мысалы: 3201 және т.б. Алынған ең үлкен және ең кіші сандардың айырмасы: 3210 − 1023 = 2187.
6) Қорытындылау
Әділқазылар алқасына сөз беріледі: қорытынды жасалып, жеңімпаз топ анықталады және қатысушылар марапатталады.