Қатысатын сыныптар
Сынып сағаты туралы мәлімет
- Тақырыбы
- «Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте»
- Қатысатын сыныптар
- 5–9 сыныптар
- Өткізілетін күні
- 21.09.2017
- Сабақ түрі
- Конференция форматы: қазақ, орыс және шетел әдебиеті үлгілері таныстырылады.
Тәрбие сағатының мақсаты
Білімділік
Оқушыларды қазақ, орыс және шетел ақын-жазушыларының шығармаларымен таныстыру.
Дамытушылық
Ой-өрісті кеңейту, тілге деген көзқарасты тереңдету, әдеби шығармаларды оқуға ынтаны ояту.
Тәрбиелік
Тілді, жерді, елді сүюге баулу; өзге тілдерді үйрене отырып, ана тілін құрметтеуге тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
- Баяндама
- Сұхбат
Пәнаралық байланыс
- Қазақ тілі
- Қазақ әдебиеті
- Орыс тілі
- Ағылшын тілі
Тілге құрмет: ойдың өзегі
«Білімдіден шыққан сөз — талаптыға болсын кез. Нұрын, сырын көруге көкірегінде болсын көз».
Әлемдік әдебиет — ортақ қазына
Әр елдің өз мақтаныштары, ақын-жазушылары бар. Олардың бізге қалдырған мұрасы уақыттан асып, халықтарды жақындастырады. Абай Құнанбайұлы, Мұхтар Әуезов, Мағжан Жұмабаев, Александр Сергеевич Пушкин, Лев Николаевич Толстой, Уильям Шекспир, Оскар Уайльд, Оноре де Бальзак сияқты қаламгерлер өз елінде ғана емес, өзге жұртта да оқылып, құрметтеледі.
Құрметтің дәлелі
- Мәскеуде Абай Құнанбайұлына арналған ескерткіштің орнатылуы.
- Алматыда А. С. Пушкинге арналған ескерткіштердің қойылуы.
- Абайдың «Қара сөздерінің» 40-тан астам тілге аударылуы.
Қазақ тілінің тарихы: кешегі, бүгінгі, ертеңгі
Кешегі — тарих
Әліппені қазақ танымына, ұлттық түсінігіне лайықтап жазған Ахмет Байтұрсынұлының 1912 жылы Орынборда жарық көрген «Оқу құралы» еңбегі — ұлт ағартуындағы іргелі белес.
Бүгінгі — жаңалық
Тәуелсіздік алғаннан кейін қазақ тіліне мемлекеттік тіл мәртебесі берілді. Бүгінгі дамуы — заман талабына сай жаңару, жаңа ұғымдардың орнығуы, тіл мәдениетінің кеңеюі.
Ертеңгі — үміт
«Белгісіздік» дегеніміз — тоқырау емес, ізденіс кеңістігі. Ертең сіздердің араларыңыздан болашақ лингвистер шығып, тілге жаңа серпін беретін тың жаңалық ашуы әбден мүмкін.
«Атадан балаға екі нәрсе қалады: бірі — байтақ жер, бірі — байтақ тіл».
«Байтақ тіл» деген не?
Байтақ тіл — ата-бабадан жеткен әдеби мұра: жырлар, дастандар, романдар, повестер және басқа да туындылар. Әдебиет ішінде халықтың тарихы, өмірі мен тыныс-тіршілігі, салт-дәстүрі, дүниетанымы сақталады.
Конференция барысы
Келесі кезеңде үш елдің ақын-жазушыларының өмірі мен шығармашылығы туралы қысқаша мағлұмат дайындап келген оқушыларға сөз беріледі.
-
1-кезек 6-сынып оқушылары
-
2-кезек 8-сынып оқушылары
-
3-кезек 9-сынып оқушылары
Барлық баяндамашыларға алғыс білдіреміз. Еңбектеріңіз үшін қошемет көрсетейік.
Қорытынды: білімге кешікпеу
Жасымда ғылым бар деп ескермедім, Пайдасын көре тұра тексермедім. Ержеткен соң түспеді уысыма, Қолымды мезгілінен кеш сермедім. Бұл махрұм қалмағыма кім жазалы, Қолымды дөп сермесем, өстер ме едім? Адамның бір қызығы — бала деген, Баланы оқытуды жек көрмедім. Баламды медресеге «біл» деп бердім, Қызмет қылсын, шен алсын деп бермедім. Өзім де басқа шауып, төске өрледім, Қазаққа қара сөзге дес бермедім. Еңбегіңді білерлік еш адам жоқ, Түбінде тыныш жүргенді теріс көрмедім.
Осы тілдер апталығына арналған сынып сағатын жабық деп жариялаймыз. Назарларыңызға рахмет!
Тіл туралы ойлар
Халық арасында небір жаңа сөз, небір жаңа ұғымдар туып жатады — бұл табиғи үдеріс. Солардың «шала туғандары» өліп, мезгілін біліп туған өміршеңдері қанаттанып, азаматтық сөздер қатарына қосылады. Құдайға шүкір, сөздік қоры жағынан қазақ тілі ешкімнен кем де, кедей де емес; әдебиетіміздің қаулап өсуінің бір себебі осында жатқан сияқты.
Қазақстанның болашағы — қазақ тілінде.
Қазіргі қазақ тілі — небір керемет философиялық толғаныстарды да, күрделі терең ойларды да, қылдан нәзік, жіптен биязы, аяулы сезім тебіреністерін де емін-еркін, әсерлі жеткізетін көсілмелі, кең құлашты көркем тіл. Бұған қазақ баласы мақтана алады.