Қазақша рефераттар

Ботакөз құрақ

Сабақ тақырыбы

Құрақты тігіп дайындау және қолдану

Бұл сабақта оқушылар құрақ түрлерімен танысып, құрақтан жасалған бұйымды астарлау жолдарын меңгереді және тарауды қорытындылайды.

Білімділік

Құрақ құрау шеберлігімен және ұлттық өнердің мәнімен танысу.

Дамытушылық

Құрақ өнерін жетілдіру арқылы оқушылардың ой-өрісін, шығармашылық қабілетін дамыту.

Тәрбиелілік

Әсемдікке баулу, ұқыптылыққа үйрету, заттарды қиюластыра білуге және еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Пәнаралық байланыс

Математика, бейнелеу өнері.

Сабақ көрнекілігі мен құралдар

Құрақтың түрлі үлгілері, түрлі түсті маталар, астарлық мата, мақта, көшпелі тақта, қоржын, асық, құрақ үлгілері бар буклет, қайшы, бор, өлшегіш таспа, ине, жіп, қалам, бағалау бетшесі және басқа да қажетті құралдар.

қайшы бор өлшегіш таспа ине жіп астарлық мата мақта/жүн

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1Сабаққа қатыспаған оқушыларды белгілеу.
  2. 2Сабаққа дайындығын тексеру, құралдарын толықтыру.
  3. 3Қауіпсіздік ережелерін еске түсіру және сақтау.
  4. 4Бағалау бетшесімен таныстыру.

II. «Кубизм» әдісі (білімді тексеру)

Оқушылардың білімі сұрақтар арқылы төрт қадаммен пысықталады: Пысықтаңыз, Суреттеңіз, Салыстырыңыз, Анықтаңыз.

Пысықтаңыз: бақылау сұрақтары

  1. Құрақ дегеніміз не?
  2. Құрақтан қандай бұйымдар жасауға болады?
  3. Құрақтың қандай түрлерін білесіңдер?
  4. Құраққа мата қалай таңдалады?
  5. Құрақ бөлшектері бір-біріне қалай біріктіріледі?
  6. Құрақ неліктен ортасынан бастап құралады?
  7. Жиектеме не үшін қажет?
  8. Суреттегі құрақтарды ата.
  9. Құрақтардың ерекшеліктері қандай?
  10. Құрақ құрағанда қандай талаптарды орындау қажет?
  11. Құрақ құрау өнерінің неше түрі бар?
  12. Құрақ құрау өнері тек қазақ халқында ғана ма?
  13. Құрақты қию үшін қандай құралдар қажет?
  14. Құрақ бұйымның әдемі шығуы үшін не маңызды?

Суреттеңіз: құрақ үлгілері

Ботакөз құрақ

Математикалық фигураларға негізделген: ортасы төртбұрыш, шетіне үшбұрыштар тігіледі. Жиектемесі бар, үш түрлі матадан құралады.

Гүл құрақ

Алты қырлы фигуралардан тұрады. Жиектемесі бар, үш түрлі матадан тігіледі.

Бауырсақ құрақ

Ромб, үшбұрыш және төртбұрыш пішіндерінен құралады. Шетінде жиектемесі бар, бес түрлі матадан тігіледі.

Салыстырыңыз: Венн диаграммасы (мәтіндік үлгі)

Ши құрақ

  • 3 түрлі мата қолданылады.
  • Ұзындығы бұйым көлеміне байланысты.
  • Ені өзгермейді (енсіз).
  • Ұсақ бөлшектері болады.
  • Тігілуі ортасынан басталады.
  • Жиектеме тігісі бар.

Ортақ қасиеттері

  • Маталар түс үйлесімімен таңдалады.
  • Пішіндер дәл өлшеммен қиылады.
  • Тігіс тәртібі сақталады.
  • Жиектеме бұйымды жинақы көрсетеді.

Жұлдызша құрақ

  • 3 түрлі мата қолданылады.
  • Ұзындығы бұйым көлеміне байланысты.
  • Ені өзгермейді (енсіз).
  • Ұсақ бөлшектері болады.
  • Тігілуі ортасынан басталады.
  • Жиектеме тігісі бар.

Анықтаңыз: сарамандық жұмысқа дайындық

Оқушылар астар қию, көктеу, мақта/жүн салу және ішкі тігіспен жабу кезеңдерін нақтылап, қауіпсіздік талаптарын қайта қайталайды.

III. Сарамандық жұмыс (астарлау және бұйымды жинақтау)

Кіріспе нұсқа

  1. Құрақ бөлшегіне астар қию жолдарын түсіндіру.
  2. Астар мен құрақ бөлігін біріктіру, көктеу.
  3. Көрпеше/жастық ішіне мақта немесе жүн салу.
  4. Ашық жерлерін біріктіру.
  5. Бұйымды толық дайындау.

Ағымды нұсқа (қадамдық орындау)

  1. Техникалық қауіпсіздік ережелерін қайталау.
  2. Астарлық шыт матаны жайып, үстіне құрақ бұйымды орналастыру.
  3. Құрақтың жиегін бойлай жиектеп сызып алу.
  4. Сызық бойынша астар матаны қиып алу.
  5. Қиылған астар мен құрақты оң бетімен беттестіріп, теріс бетіне 1 см тігіс қорын белгілеу.
  6. Белгіленген сызық бойымен көктеп тігу.
  7. Бір шетінен 10–15 см тігілмеген жер қалдыру.
  8. Қалған ашық жер арқылы бұйымды оң бетіне айналдырып, ішін тегістеу.
  9. Ішіне жүн немесе мақта салып, ашық жерін ішкі тігіспен тігу.

Практикалық ескерту

Егер жүн қолданылса, оны алдын ала жуып, тазалап, толық кептіріп алған дұрыс. Кепкен жүнді түтіп, көрпеше ішіне біркелкі етіп тегістеп салу қажет. Үлкен көрпешелерде ішкі қабатты орнықтыру үшін үстінен ұзыннан тепшіп тігу ұсынылады.

IV. Қорытындылау

Құрақ құрау адамды үнемділікке үйретеді: кішкентай мата қиындысынан сәнді әрі пайдалы бұйым жасау — шығармашылық пен шеберлікті дамытады. Өз қолымен жасаған бұйым әрдайым ерекше қадірлі. Сондықтан уақыт тауып, құрақ құраумен және тігін тігумен жиі айналысқан жөн.

Қорытынды сұрақтар

  1. Құрақ бұйымды астарсыз тігуге бола ма?
  2. Астарды қалай қиямыз?
  3. Бұйымды тіккенде тігіске қанша сантиметр қалдырамыз?
  4. Көрпеше тігу үшін ішіне не салынады?
  5. Оны қалай саламыз?
  6. Жүнді жуу қажет пе?
  7. Ал мақтаны ше?

V. Бағалау және үй тапсырмасы

Бағалау бетшесі (құрылымы)

Критерий Ұпай
Пысықтаңыз 5 / 10
Суреттеңіз 10
Салыстырыңыз 5 / 10
Анықтаңыз (сарамандық жұмыс) 15 / 20 / 25
Қорытынды Жиынтық ұпай

Ескерту: нақты ұпай қою тәртібін мұғалім сабақтың деңгейі мен орындалған жұмыс сапасына қарай нақтылайды.

Үй тапсырмасы

Құрақ бұйымды тігіп, толық аяқтау (астарлау, ішін толтыру, ішкі тігіспен жабу және қажет болса тепшіп тігу).

Сабақ соңындағы әрекеттер

  • Тақтадағы жоспарды қысқаша қайталау.
  • Бағалау бетшесі бойынша нәтижені белгілеу.
  • Құралдарды жинап, жұмыс орнын ретке келтіру.