Тамыр бөлімдері
Сабақтың тақырыбы: Тамыр бөлімдері
Пәні
Биология
Сыныбы
6-сынып
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Сабақтың мақсаты
-
Білімділік: «Тамыр» және «тамыр бөлімдері» ұғымдарының мәнін ашып, олардың қызметін оқушыларға түсінікті әрі жүйелі түрде түсіндіру.
-
Дамытушылық: Оқушылардың жүйелі ойлауын дамыту, сабақ барысында өздігінен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.
-
Тәрбиелік: Еңбекқорлыққа, шыдамдылыққа және білімді үздіксіз жетілдіруге тәрбиелеу.
Сабақтың әдістері
Көрнекіліктер
- Интерактивті тақта
- Муляж
- Ұлғайтқыш қол әйнек
- Микроскоп
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
2 минут
- Оқушылармен сәлемдесу, сабаққа даярлықтарын тексеру.
- Көңіл күйін смайлик арқылы анықтау.
- Оқушыларды топқа бөлу.
II. Үй тапсырмасын сұрау
4 минут
Әдіс
«Серпілген сауал» (сұрақ–жауап)
-
1) Мүше деген не? Өзінің құрылысы бар, белгілі бір қызмет атқаратын ағзаның бір бөлігі.
-
2) Тамыр қандай мүше? Вегетативті мүше.
-
3) Тамыр жүйесі қалай бөлінеді? Кіндік және шашақ тамыр жүйесі.
-
4) Тамырлар шығу тегіне қарай нешеге бөлінеді? Үшке: негізгі, жанама, қосалқы.
-
5) Тамыр жүйесі дегеніміз не? Бір өсімдікте болатын әртүрлі тамырлардың жиынтығы.
-
6) Кіндік тамыр жүйесіне қандай өсімдіктер жатады? Асбұршақ, асқабақ, қауын, күнбағыс, жоңышқа және т.б.
-
7) Кіндік тамыр жүйесі дегеніміз не? Негізгі тамыр жақсы дамиды, жан-жағына жанама тамырлар тарайды.
-
8) Негізгі, жанама, қосалқы тамырлардың жиынтығы нені құрайды? Тамыр жүйесін.
-
9) Шашақ тамыр жүйесі дегеніміз не? Негізгі тамыр нашар дамиды, жуандамай, қосалқы тамырлармен шамалас болып өседі.
-
10) Шашақ тамыр жүйесіне қандай өсімдіктер жатады? Пияз, бидай, жүгері, арпа, тары, күріш, сарымсақ және т.б.
III. Үй тапсырмасын қорытындылау
2 минут
1-топ: Сөйлемдерді толықтыр
- Тұқымның ұрық тамыршасынан негізгі тамыр дамиды.
- Негізгі тамырдың жан-жағынан жанама тамыр таралады.
- Сабақ пен жапырақтан қосалқы тамырлар өсіп шығады.
2-топ: Сәйкестендір
Кіндік тамыр жүйесі
1, 3, 4, 8
Шашақ тамыр жүйесі
2, 5, 6, 7
| № | Өсімдік |
|---|---|
| 1 | Қауын |
| 2 | Бидай |
| 3 | Жоңышқа |
| 4 | Асқабақ |
| 5 | Күріш |
| 6 | Арпа |
| 7 | Жүгері |
| 8 | Асбұршақ |
IV. Жаңа сабақ
10 минут
Топтық жұмыс
«Джигсо» әдісі: оқушылар берілген мәтінді оқып, түсіндіріп шығады.
Тамыр ұзындығына және атқаратын қызметіне қарай бірнеше аймаққа бөлінеді: тамыр оймақшасы, бөліну аймағы, өсу (созылу) аймағы, сору аймағы, өткізгіш аймақ.
Тамыр оймақшасы
- Тамырдың негізгі бөлімдерінің қатарына кірмейді.
- Тамыр ұшындағы өсу нүктесінің сыртын қаптап, қорғайды.
Бөліну аймағы
- Қызметіне қарай үш қабаттан тұрады: сыртқы, ортаңғы, ішкі.
Өсу (созылу) аймағы
- Жас жасушалар бұл аймақта бөлінбейді.
- Жасушалар ұзыннан созылып, тамырдың ұзаруына әсер етеді.
- Тамыр ұшының топыраққа терең енуіне ықпал етеді.
Ескерту
Бастапқы мәтінде «сору аймағы» мен «өткізгіш аймақ» аталғанымен, олардың сипаттамалары берілмеген. Қажет болса, осы бөлімдерді толықтырып, бірізді мәтін ретінде өңдеп беремін.
Пән мұғалімі
Н. Смаханова