Сендерге хат
Мақсаттар
Білімділік
Музыка сиқыршысының хатындағы тапсырмалар мен ән айту үдерісі арқылы оқушылардың өнерге қызығушылығын арттыру.
Дамытушылық
Музыка әуені арқылы балалардың есту және қабылдау қабілеттерін бақылап, дамыту. Музыка сауатын түсіндіру арқылы музыкалық білімін кеңейту.
Тәрбиелік
Композитор әндеріне сүйіспеншілік оятып, құрметтеуге баулу; жан дүниесі бай, эстетикалық талғамы жоғары ұрпақ тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару, оқу құралдарын әзірлеу.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Тапсырмалар
- Ана туралы өлеңдер, тақпақтар, мақал-мәтелдер оқып келу.
- «Ана тілін сүйеміз» әнін жатқа орындау.
Сұрақтар
- Ана кім?
- «Ана тілін сүйеміз» әні не туралы?
- Ана туралы қандай мақал-мәтелдер білесің?
Жаттығу
- Ноталар ережесі бойынша әндетіп орындау.
- «Ана тілін сүйеміз» әнін орындау.
Сюжеттік бұрылыс: хат пен сыйлық жәшігі
(Есік қағылады. Пошташы хат әкеледі.) Мұғалім хаттың 3 «А» сыныбына арналғанын айтып, жәшіктің мерекелер қарсаңында жіберілген сыйлық болуы мүмкін екенін түсіндіреді: алда 8 наурыз және 22 наурыз мерекелері келе жатыр.
Хаттан үзінді
«Қымбатты достар! Мен сендерді бірнеше күн бойы зер салып бақылап жүрмін. Маған сендердің музыкамен қалай айналысып жүргендерің ұнайды. Сондықтан сендерге музыкалық сыйлық дайындадым. Бірақ зұлым жалмауыз кемпір менің сенімді қызметкерлерімді ұйықтатып тастады. Ноталар қатты ұйқыда жатыр. 7 сиқырлы нотаны ояту үшін қиын тапсырмаларды орындау қажет. Сонда ғана сиқыр бұзылып, сиқырлы музыка сендер үшін ойналады. Мен сендердің орындап шығатыныңа сенемін. Іске сәт!»
— Музыка сиқыршысы
Мұғалім балаларды жігерлендіріп, білімді адам «нағыз сиқыршы» бола алатынын, ал достықтың ғажайып жасауға көмектесетінін айтады. Енді мақсат айқын: әр дұрыс орындалған тапсырма үшін бір «алтын нота» алынады.
7 тапсырма және 7 алтын нота
Тапсырмалар біртіндеп күрделенеді: музыка сауаты, ырғақ, сөзжұмбақ, логикалық мысалдар және жалпы мәдени-танымдық сұрақтар арқылы оқушылардың белсенділігі артады.
1–2 тапсырма: «Музыка туралы не білесің?»
- Тест тапсырмалары
- «Аңдар айтысы»
Нәтиже: До және Ре ноталары оянады.
3 тапсырма: Өлшемді көрсету (қол соғу арқылы)
Суреттер арқылы ноталардың өлшемін анықтап, ырғақты қол соғу арқылы көрсету.
Нәтиже: Ми нотасы оянады.
4 тапсырма: Музыкалық сөзжұмбақ
Терминдер мен ұғымдарды еске түсіріп, сөзжұмбақ шешу арқылы музыкалық тілдің қорын кеңейту.
Нәтиже: Фа нотасы оянады.
5 тапсырма: Музыкалық мысалдар
Ырғақтық фигуралармен берілген мысалдарды қосу/азайту қағидасымен талдау.
♪ + ♪ = ?
♪ + ♪ = ?
𝅘𝅥𝅮 + 𝅘𝅥𝅮 = ?
♪ + 𝅘𝅥𝅮 + ♪ = ?
0 − 𝅘𝅥𝅮 = ?
♪ + ♪ + ♪ = ?
Нәтиже: Соль нотасы оянады.
6 тапсырма: Танымдық сұрақтар
- «Алпамыс батыр» жырының кейіпкерлерін ата.
- Отанын, елін қорғайтын батыр қандай болуы керек?
- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимнінің авторы мен композиторын ата.
- Терме не туралы айтылады?
- Жырау дегеніміз кім? Жырауларды ата.
- «Жыр алыбы — Жамбыл» туралы не білесің?
Нәтиже: Ля нотасы оянады.
7 тапсырма: Соңғы сынақ — ән мен ойын
Көрініс
(Жалмауыз кемпір келеді.) Ол соңғы нотаны ешкім оята алмайтынын айтып, балаларды жігерсіздендіргісі келеді. Мұғалім мейірім мен мереке рухын еске салып: 8 наурыз бен 22 наурыз жақындағанын, бұл айда Наурыз — жаңа жыл келетінін айтады. Кемпір де жұмсарып, шарт қояды: егер балалар ойында жеңсе, нота оянады.
Шешім
- Балалар хормен ән айтады: соңғы нотаны оятуға талпыныс.
- Ойын: «Жасырынбақ».
Қорытынды: белсенділік пен достықтың арқасында 7 алтын нота толық жиналып, «алтын әуен» орындалады.
Қорытынды және үй тапсырмасы
Рефлексия
Мұғалім оқушылардан сабақтың ұнаған-ұнамағанын сұрап, келесі кездесуді асыға күтетінін айтады. Сабақ «алтын әуенмен» аяқталады.
Үйге тапсырма
- 7 нотаның ережелерін жатқа айту.
- «Ана» және «Наурыз» әндерінің ноталарын нота дәптеріне көшіру.
Бұл сабақтың ең маңызды түйіні — музыка тек ән айту емес, ол тәртіп, тыңдау, ынтымақтастық және ортақ мақсатқа бірге жету мәдениеті екенін көрсету.