Оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару. Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру
Сабақтың тақырыбы: Терминдер
Бұл сабақ жаңа тақырыпты меңгертуге бағытталған танымдық, тіл дамыту және жарыс форматындағы сабақ ретінде ұйымдастырылады. Негізгі басымдық — оқушылардың сөздік қорын байытып, сауаттылық пен сөйлеу мәдениетін күшейту, сондай-ақ лингвистикалық дүниетанымын кеңейту.
Сабақтың мақсаттары
1) Білімділік
- Білімді дамыту және тереңдету, ізденімпаздықты арттыру.
- Ой-өрісті кеңейту, тіл байлығын молайту.
- Ауызша және жазбаша сөйлеу мәдениетін, сауаттылықты жетілдіру.
- Шығармашылық қабілетті дамыту.
2) Тәрбиелік
- Адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру.
- Ізгілікке, ынтымаққа және халықтық педагогика негіздеріне баулу.
- Өзара сыйластық пен достыққа тәрбиелеу.
3) Дамытушылық
Оқушылардың лингвистикалық дүниетанымын кеңейту, терминдерді тану және қолдану дағдыларын дамыту.
Сабақтың сипаттамасы
Түрі мен типі
- Сабақтың типі
- Жаңа сабақ
- Сабақтың түрі
- Танымдық, тіл дамыту, жарыс сабағы
Әдіс-тәсілдер және ресурстар
Сабақтың әдіс-тәсілдері
Іздендіру, салыстыру, проблемалық сұрақ қою арқылы іздендіру, диалогтік ойын түрлері, сөз құрастыру.
Көрнекілігі
Сызбалар, топ атаулары жазылған плакат.
Пәнаралық байланыс
Қазақ әдебиеті, әлеуметтану, тарих.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- 1 Оқушылармен амандасу.
- 2 Зейінді сабаққа аудару.
- 3 Сабаққа қатысуды тексеру.
- 4 Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын хабарлау.
II. Жаңа сабақ: «Терминдер»
Жаңа тақырып «қызығушылықты ояту» кезеңінен басталады. Негізгі тапсырма — терминдерді танып, олардың қай салаға қатысты екенін ажырату.
Ойын: «Терминдерді табайық»
- Ойынға қатысушылар саны көп болмағаны дұрыс: қызықты өтеді әрі бақылауға жеңіл болады.
- Оқушы көп болса, сыныпты екі топқа бөлу ұсынылады.
- Әр оқушыда бірнеше карточка болады: грамматикалық, географиялық, интернационалдық, математикалық, физикалық, химиялық.
- Жүргізуші тақтаға терминдер мәтінін іліп, тәртібін түсіндіреді.
- Жүргізуші мәтіндегі сөздерді атағанда, оқушылар сәйкес карточканы көтеріп, терминнің түрін көрсетеді.
- Қателескен оқушылардың аты белгіленеді (тақтаға жазуға басқа оқушы жауапты болуы мүмкін).
- Қорытындысында қателеспеген оқушылар жеңімпаз деп танылады.
Терминдер мәтіні (мағынаны тану)
Ескерту: мақсат — сөздердің қай ғылым саласына тән екенін дәл анықтап, термин ретінде қолданылу ерекшелігін түсіндіру.
«Кім тез табар екен?» (жылдам тапсырмалар)
- 1 Құрамында ф, ц, э әріптері бар әртүрлі термин сөздерді тауып жазыңдар.
- 2 г әрпімен аяқталатын бірнеше термин сөз жазыңдар.
- 3 Қосар дауыссызға аяқталатын бірнеше термин сөз тауып жазыңдар.
«Терминдермен таныс бол» (ой толғау)
Төмендегі сөздердің қай сала терминдері екенін анықтаңдар.
А) Әдебиеттану терминдері
Автограф, акт, аллегория, аллитерация, альманах, анекдот, антология, антракт, ассонанс, афоризм, баллада, баяндау, бейне, беллетристика, вариант, гимн, дамыту, әсірелеу, драматург, жанр, идея, ирония, комедия, композиция, комментарий, легенда, либретто, литота, метонимия, монолог, пейзаж, портрет, поэзия, проза, пролог, романтизм, сатира-сықақ, сюжет, трагедия, фольклор, эпиграф, эпитет, эпос.
Ә) Тіл білімі (фонетика) терминдері
Екпін, езулік дыбыс, кейінді ықпал, үндестік заңы, ұяң дыбыстар, үнді дыбыстар.
IV. Үй тапсырмасы
Берілген шеңберді айналдыра әрқайсысына бестен сәуле сызыңдар. Бірінші топтамаға қ әрпінен, екінші топтамаға б әрпінен басталатын терминдерді тауып жазыңдар.
V. Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, тапсырмаларды орындау жылдамдығы және терминдерді дұрыс жіктеуі бойынша қорытынды бағалау жүргізіледі.
Негізгі өлшемдер: дұрыстық, дәлелді жауап, топтық жұмыс мәдениеті, тілдік сауаттылық.