Балалар білімдерін бағалау
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырыбы
Сөйлем туралы өткенді қайталау (презентациямен).
Сабақтың түрі
Саяхат-сабақ.
Мақсаттары
- Білімділік: өткен тақырыпты «саяхат» форматы арқылы пысықтау; сурет бойынша сөйлем құруға дағдыландыру.
- Дамытушылық: ауызша және жазбаша тілін дамыту; сөздік қорын және байланыстырып сөйлеуін жетілдіру.
- Тәрбиелік: адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, шапшаңдыққа баулу.
Көрнекіліктер
Ауыл сызбасы, парақшалар, қоржын, жұмбақтар, сиқырлы сандық, қамшы.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім оқушылармен амандасып, сабақтың ерекше өтетінін айтады: сыныпқа қонаққа мұғалімдер келгенін ескертіп, сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстырады.
- Бүгін мамырдың нешесі?
- Аптаның қай күні?
- Қазір қай мезгіл? (Көктем)
Оқушылар дәптерлеріне күнді жазады.
Көркем жазу
«Ата – балаға сыншы.»
Мұғалім сабақтың сюжетін ұсынады: бүгін Жеті ата ауылына саяхат жасаймыз. Саяхатқа шығу үшін көлік таңдаймыз: бұрын ата-бабаларымыз техника дамымаған кезде көлік ретінде атты, түйені, өгізді пайдаланған. Оқушылар атпен жүруді таңдайды.
Өткен сабаққа байланыс
Өткен сабақта сөйлемдегі сөздердің байланысы қарастырылған. Мұғалім сұрақтар арқылы еске түсіреді:
- Сөйлемдегі сөздер туралы не білесіңдер?
- Олардың байланысын қалай білеміз?
- Сөйлем туралы не білесіңдер?
Негізгі ереже: сөйлем бас әріптен басталып жазылады, соңында нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі қойылады.
2) Өткенді қайталау: «Ауылдар» арқылы тапсырмалар
Оқушылар сұрақтарға жауап бере отырып, ата ауылына жетеді. Мұнда білімді тексеруге арналған тапсырмалар орындалады.
Ата ауылы: жұмбақтар
Жылт-жылт еткен, жырадан өткен.
Жауабы: су
Өнерде бар, талапта жоқ. Өрмекте бар, оюда жоқ.
Жауабы: ө
Мейізде бар, өрікте жоқ. Киізде бар, сырмақта жоқ.
Жауабы: з
Жұмбақтардың шешуінен шыққан сөз: «сөз». Мұғалім бағыттайды: сөзден сөйлем құралады.
Әке ауылы: сөйлем құрастыру
«Киіз үй» тақырыбы бойынша сөйлем құрау тапсырмасы беріледі (қима сөздермен жұмыс).
Киіз үй тез құрылып, тез жиналады.
Киіз үйдің шаңырағы, керегесі, есігі бар.
Киіз үй қыста жылы, жазда салқын болады.
Саяхат жалғасады: жолдың балшық екенін ескертіп, бәрі арбаға отырады. Жүріс кезінде «Айт-шу!» сияқты тіркестермен көңіл-күй көтеріліп, келесі ауылға бет алады.
Бала ауылы: сергіту сәті
Оқушылар сергіту жаттығуын орындайды:
Орнымыздан тұрамыз,
Алақанды ұрамыз.
Бір отырып, бір тұрып,
Біз тынығып аламыз.
Немере ауылы: «Ойлан, тап!»
Бұл ауылда «Ойлан, тап!» ойыны ойналады. Саяхат әрі қарай шөбере ауылына жалғасады.
Шөбере ауылы: қоржындағы тапсырмалар
1-парақша: «Балалар» сөзін қатыстырып сөйлем құра.
2-парақша: «Ойыншықтар» сөзімен сөйлем құра.
Жылынып алу үшін санамақ айтылады:
Басбармағым — алғашқы,
Балан үйрек — жалғасы,
Ортан терек — ағасы,
Шылдыр шүмек — нағашы,
Кішкентай бөбек — балақан,
Бәріне ортақ алақан.
Шөпшек ауылы: жұмбақтан сөйлем құрастыру
Қызықтап күнде сен, суретін көресің. Оқисың одан сен ертегі, өлеңді. Ол не?
Жауабы: кітап
Тілдерімен жүреді, уақытты біледі.
Жауабы: сағат
Үлкен алып табақтан әлемге нұр таратқан.
Жауабы: күн
Тапсырма: жұмбақтардың шешу сөздері бойынша сөйлем құрастырып, тыныс белгілерін дұрыс қолдану (. ? !).
Оқушы кітап оқыды.
Сағат қанша болды?
Алақай, күн жылынды!
Бір оқушы сөйлемді тақтаға жазады, қалғандары дәптеріне көшіреді.
Немене ауылы: «Сиқырлы сандық»
Бұл ауыл сөйлем тақырыбының қаншалықты меңгерілгенін тексереді. Сандықтан сұрақтар оқылады:
- 1 Сөйлемдегі сөздер бір-бірімен қалай жазылады?
- 2 Сөйлемнің бірінші сөзі қалай жазылады?
- 3 Сөйлемнің соңына қандай тыныс белгілер қойылады?
- 4 Сөйлемдегі сөздер қандай болады?
- 5 Сөйлемдегі сөздердің байланысын қалай білеміз?
- 6 Қазақтың тұңғыш ғарышкері кім?
Қосымша: «Ұшты-ұшты» ойынын ойнау және көркем жазуға назар аудару.
3) Қорытынды бөлім
Саяхат аяқталып, оқушылар сыныпқа оралады. Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар мадақталады. «Жеті ата» тақырыбы арқылы сөйлем және сөйлемдегі сөздердің байланысы бойынша алған білім қайта пысықталады.
Тәрбиелік түйін: «Жеті атасын білген оқушы ертең туған-туысына мейірімді, жақынын танитын жақсы азамат болып өседі» деген ой айтылады.
Жеті атаға қатысты атаулар
- Әкенің баласының баласы — немере.
- Немере баласы — шөбере.
- Шөбере баласы — шөпшек.
- Шөпшек баласы — немене.
Қалған атауларды оқушылар алдағы сыныптарда тереңірек меңгереді.
Бағалау
Сабақ соңында оқушылардың білімі бағаланады.