Өзге ананың ұлылығын танымас, Төрт анасын менсінбеген пенделер

Тәуелсіздік – ата-бабам аңсаған

Бұл тәрбие сағаты Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік мерекесіне арналған. 1991 жылғы 16 желтоқсанда Тәуелсіздік декларациясы қабылданып, Қазақстан өзін тәуелсіз ел ретінде жариялады. Бүгін біз халқымыздың азаттыққа жету жолындағы ерлік күресін және тәуелсіз Қазақстанның жетістіктерін еске алып, қадір-қасиетін терең ұғынуға бағыт аламыз.

Негізгі құндылық

Ел мен жер

Егемендіктің тірегі — тұтастық пен тыныштық.

Жан өзегі

Ана тілі

Тіл — ұлттың жадын сақтайтын алтын арқау.

Рухани іргетас

Тарих пен дәстүр

Өткенді тану — ертеңге сеніммен қадам басу.

Мақсаты

Қазақ халқының тәуелсіздік жолындағы ерлік күресін, ғасырлар бойы бастан өткерген ауыр кезеңдерін түсіндіру; осы жолда азаттықты аңсаған ұлт зиялыларының еңбегіне тоқталу; тәуелсіз Қазақстанның алғашқы 21 жылындағы жетістіктерімен таныстыру.
Қаншама құрбандықпен келген тәуелсіздікті құрметтеуге, қастерлеуге тәрбиелеу; Қазақстанның келешегі үшін аянбай еңбек етуге шақыру.
Оқушылардың бойында отансүйгіштік, патриоттық сезімді нығайту.

Көрнекілік пен құралдар

Көрнекілік

•Қазақстан Республикасының картасы
•Мемлекеттік Ту, Елтаңба, Әнұран
•Отан, туған жер туралы нақыл сөздер
•Буклеттер

Техникалық құрал

Мультимедиалық қондырғы.

Жоспар

1.Кіріспе. Тәуелсіз ел — Қазақстан.
2.Тәуелсіздік жолында күрескен тұлғалар.
3.Тарихи оқиғалар тізбесі.
4.Тәуелсіздік алғаннан кейінгі қол жеткізген жетістіктер.
5.Қорытынды.

Кіріспе ой

Тарихқа көз жүгіртсек, қазақ — нағыз батыр халық екенін мойындаймыз. Көшпелі өмір кешкен ата-бабаларымыз үш құндылықты бойтұмардай сақтап, қадірлеген: ел, жер және ана тілі. Қай халық болмасын осы үшеуінсіз егемен ел екенін дәлелдей алмайды. Ендеше, сан ғасырлық арман болған тәуелсіздік жолына бірге көз салайық.

Жүргізушілер сөзі

1-жүргізуші

Армысыздар, отандастар!

2-жүргізуші

Қайырлы күн, қымбатты қонақтар, ұстаздар, ата-аналар, оқушылар!

1-жүргізуші

Еліміздің тәуелсіздік алуы халқымыздың тарихында жаңа дәуірдің бетін ашты. Бұл — бейбіт өмірде еркіндікті аңсаған ақ ниетімізбен тіккен ортақ шаңырағымыздың тәуелсіздігі.

Өлең жолдары

Шаттық нұры шашылып зеңбіректен, Шуағын күн төгеді енді көктен. Шылбыр үзді даланың арғымағы, Тәуелсіздік жалауын желбіреткен. Дүбір қосып өзіңдей сәйгүлікке, Ақ боз аттың алдынан жанды үміт те. Ту ғып ұстап аңсаған азаттықты, Қазақстан бет алды мәңгілікке!

2-жүргізуші

Тәуелсіздік — ата-бабам аңсаған, жетпей қалған арман үшін қанша адам құрбан болды.

1-жүргізуші

Қазақ халқы азаттық үшін талай қиындықты бастан кешірді. Бірақ ешқашан мойымады, күресе білді. Азаттық таңы туарына кәміл сенді.

Ұлт рухы: «Төрт ана» (М. Шаханов)

1-оқушы оқиды

Тағдырыңды тамырсыздық індетінен қалқала, Мазмұн жоқта мазмұнсыздық шыға келер ортаға. Әр адамда өз анасынан басқа да, Демеп жүрер арқада, Болу керек құдіретті төрт ана: Туған жері — түп қазығы, айбыны, Туған тілі — сарқылмайтын байлығы. Туған дәстүр, салт-санасы — тірегі, Қадамына шуақ шашар үнемі, Және туған тарихы. Еске алуға қаншама ауыр әрі қасіретті болса да, Құдіреті жоқ төрт анаға тең келер. Онсыз санаң қаңбақтай боп сенделер, Өзге ананың ұлылығын танымас, Төрт анасын менсінбеген пенделер. Төрт анадан сенім таба алмаған Тамырсыздың басы қайда қалмаған. Төрт анасын сыйламаған халықтың Ешқашанда бақ жұлдызы жанбаған. Қасиетті бұл төрт ана — тағдырымның тынысы. Төрт ана үшін болған күрес — тердің ұлысы!

Тарихи оқиғалар тізбегі

1723 жыл: «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама»

Жоңғар шапқыншылығы қазақ жерін ойсыратып, халықты зор қасіретке ұшыратты. Бұл — ел жадында қалған ең ауыр жылдардың бірі.

1836–1838 жылдар: Исатай–Махамбет көтерілісі

Ішкі Бөкей ордасындағы ұлт-азаттық қозғалыс Ресей патша үкіметінің отаршыл саясатына қарсы бағытталды. Жердің тартып алынуы, халықтың тұрмысын күйзелткен әділетсіздік елдің ашу-ызасын күшейтті. Махамбет Өтемісұлы бұл кезеңді жалынды жырларына арқау етті.

1837–1847 жылдар: Кенесары Қасымұлы көтерілісі

Ұлт тәуелсіздігін сақтау жолындағы күрестің ірі белестерінің бірі — Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтеріліс.

1917 жылдан кейін: Кеңес дәуірі және ашаршылық

1925–1933 жылдары Қазақстанда жүргізілген саясат халықты аштық тығырығына тіреді. Негізгі күнкөрісі мал болған жұрт екі-үш жыл ішінде малынан айырылып, алапат қасіретке ұшырады.

1937 жыл: қуғын-сүргін

Зұлмат жылдарда қазақтың талай зиялысы, ақын-жазушысы қуғын-сүргінге ұшырап, ұлт руханияты ауыр соққы алды. Бұл — тәуелсіздікке бастар ұлы жолдағы жазықсыз құрбандардың тағдыры.

Көрініс: Жоңғар хан ордасындағы сөз

Уәзір: Тақсыр! Қазақтар келіп тұр.

Хан: Кірсін! Иә, қазақтар! Неменеге келдіңдер? Айтарыңды айтыңдар да, елдеріңе қайтыңдар!

Қазыбек: Біз — қазақ деген елміз, ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз. Елімізден құт-береке қашпасын деп, жеріміздің шетін жау баспасын деп, найзаға үкі таққан елміз, басымыздан сөз асырмаған елміз. Сен қалмақ та, біз қазақ табысқалы келгенбіз. Сен темір де, біз көмір — еріткелі келгенбіз. Берсең, жөндеп бітіміңді айт, не тұратын жеріңді айт.

Хан: Балам, атың кім?

Қазыбек би: Атым — Қазыбек, әкем — Келдібек, ұлтым — қазақ, руым — Қаракесек.

Хан: Даусың қаздың даусындай қаңқылдап шығады екен. Ендеше есімің Қаз дауысты Қазыбек болып жаңғырсын.

Махамбеттен үзінді

Оқитын: Б. Нұрсұлтан

Мен, мен едім, мен едім, Мен Нарында жүргенде Еңіреп жүрген ер едім. Исатайдың барында Екі тарлан бөрі едім, Қай қазақтан кем едім, Бір қазақпен тең едім. Өздеріңдей хандардың, Қарны жуан билердің Атандай даусын ақыртып, Лауазымын көкке шақыртып, Басын кессем деп едім. Еділдің бойы — ен тоғай, Ел қондырсам деп едім. Жағалай жатқан сол елге Мал толтырсам деп едім.

Қуғын-сүргін құрбандарына тағзым

Құрбандарым, жазықсыз құрбандарым, Бет-бағдарын бақиға бұрғандарым. Қаралы жылдардай боп қарауытып, Халқымның мәңгі есінде тұрғандарым. Құрбандарым, жазықсыз құрбандарым, Кеудемдегі қолаңтаны қоздатқаның. Тұншықса да, түрмеде тозбады әнім. Жазықсыз жапа шегіп бұл жалғаннан, Жалтақтатып кете барған боздақтарым.

Ой түйін

Тәуелсіздік — ата-бабамыз аңсаған асыл мұрат. Ол — тарихтың тар жол, тайғақ кешуінен өткен халықтың жігері мен бірлігінің жемісі. Бүгінгі ұрпақ үшін бұл аманат: тәуелсіздікті қадірлеу, елге адал қызмет ету, болашаққа жауапкершілікпен қарау.